Lo ngại xe cũ hư hỏng khi kiểm định khí thải bằng cách đạp hết ga, Cục Đăng kiểm lên tiếng

Minh Long
•
Thứ Tư, 25/03/2026

Lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam không đồng ý với đề xuất không đạp hết ga khi kiểm định khí thải xe diesel cũ, dù thừa nhận một số cơ sở còn hạn chế trong hướng dẫn chủ xe.

Ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm thông tin tại Hội nghị. (Ảnh: Xuyên Đông/laodong.vn)

Chiều 24/3, tại tọa đàm về kiểm định khí thải, đặc biệt là việc đo khói xe lắp động cơ diesel, ông Nguyễn Tô An, Cục phó Cục Đăng kiểm Việt Nam, thông tin về lo ngại quy trình kiểm tra khí thải đạp hết ga hiện nay sẽ gây hư hỏng cho động cơ diesel, nhất là với xe cũ.

Sau khi kiểm tra khí thải theo quy định mới từ ngày 1/3/2026, thống kê cho thấy số lượng xe ô tô chạy xăng không đạt kiểm định khí thải tăng gấp hai lần, trong khi xe chạy dầu diesel không đạt tăng gấp ba lần so với trước đây.

Trước đó, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam có văn bản gửi Cục Đăng kiểm Việt Nam kiến nghị chỉ đạp ga khoảng một nửa hành trình, tương đương 2.000 – 3.000 vòng/phút với xe thế hệ cũ. Hiệp hội cũng dẫn thực tế nhiều xe cũ bị hư hỏng khi đạp hết ga để kiểm định khí thải.

Tại tọa đàm, ông Nguyễn Văn Chung, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, vẫn bảo lưu quan điểm phương pháp kiểm định khí thải với xe diesel bằng cách đạp hết ga là chưa tối ưu.

Tác hại trực tiếp với nhiều xe cũ, nhất là xe vận tải hàng hóa là gây hư hỏng động cơ. Hiệp hội cũng đề xuất Cục Đăng kiểm Việt Nam phối hợp với các nhà sản xuất ô tô và các chuyên gia có phương pháp kiểm định phù hợp với xe cũ chạy diesel.

Cùng quan điểm này, ông Đỗ Văn Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội, chia sẻ từ thực tiễn những phương tiện nào đã đạt khí thải thì tốc độ nào cũng đạt, quy trình nào cũng đạt, nên thay vì đạp hết ga chỉ nên đạp ga khi kiểm định khí thải. Ông Đỗ Văn Bằng nói tránh để tình trạng chủ xe lo ngại khi mỗi lần vào kiểm định lại bị đạp hết ga.

Tuy nhiên, Cục Đăng kiểm Việt Nam không đồng ý với kiến nghị này và cho rằng khi xe chở hàng nặng, leo dốc có tải, người lái xe chỉ cần đạp một nửa hành trình bàn đạp ga, bơm cao áp đã phải phun lượng nhiên liệu rất lớn vào buồng đốt để thắng lực cản. Đây chính là thời điểm động cơ xả ra nhiều khói đen nhất, nhưng vòng tua máy chỉ tăng từ từ lên 2.000 – 3.000 vòng/phút.

Khi xe đỗ tại cơ sở đăng kiểm ở trạng thái không tải, không gài số, động cơ không phải chịu lực cản. Nếu đăng kiểm viên chỉ đạp một nửa hành trình ga, bơm cao áp chỉ cần cung cấp một lượng nhiên liệu rất nhỏ cũng đã dễ dàng đạt mức 2.000 – 3.000 vòng/phút.

Lượng nhiên liệu nhỏ này cháy hoàn toàn và phát sinh lượng khói đen rất thấp. Việc lập mốc so sánh ở dải vòng tua thấp này sẽ dẫn đến bỏ lọt hàng loạt phương tiện đã hư hỏng hệ thống kim phun, bơm cao áp, làm sai lệch hoàn toàn kết quả kiểm tra khí thải.

Cũng theo lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam, quy trình kiểm định khí thải mới đã được xây dựng dựa trên quy chuẩn thế giới. Ông Nguyễn Tô An nêu tại sao thế giới đã kiểm định khí thải theo quy trình này, nhiều nước như Nhật Bản làm được, mà Việt Nam không làm được, và khẳng định quy chuẩn đúng và đã được nghiên cứu kỹ.

Về mặt kỹ thuật có hai nguyên nhân khiến một chiếc xe bị vỡ lốc máy, gãy tay biên hoặc tăng tốc mất kiểm soát khi chạy ở vòng tua tối đa. Thứ nhất, do bộ điều tốc đã bị hỏng hoặc bị cố tình tháo bỏ, chỉnh sửa sai quy định của nhà sản xuất xe để chở quá tải. Thứ hai, do động cơ không được bảo dưỡng định kỳ, hệ thống cơ khí đã mòn, mỏi, lọt dầu bôi trơn lên buồng đốt.

Theo luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, trách nhiệm bảo dưỡng, bảo đảm tình trạng kỹ thuật của phương tiện giữa hai kỳ kiểm định hoàn toàn thuộc về chủ xe. Một động cơ không thể chịu đựng được phép thử gia tốc tự do tại cơ sở đăng kiểm trong khoảng thời gian vài giây là một phương tiện không đủ điều kiện an toàn tối thiểu.

Cũng theo lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam, nếu các phương tiện này tham gia giao thông, chở nặng và leo dốc, đổ đèo, nguy cơ vỡ máy, mất phanh động cơ gây tai nạn thảm khốc là rất cao. Việc kiểm định đã giúp loại bỏ rủi ro này cho xã hội.

Tại tọa đàm, đại diện Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam kiến nghị cần có lộ trình áp dụng hài hòa, có chính sách khuyến khích người dân thay thế xe quá cũ và bảo dưỡng xe định kỳ. Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam cũng cho biết sẽ phối hợp cung cấp thông số kỹ thuật phương tiện và truyền thông hướng dẫn khách hàng.