Ông Huỳnh Nguyễn Lộc nhận hối lộ hơn 47 tỷ đồng từ Công ty Sơn Lâm trong quá trình mua bán dược liệu, bị tuyên 14 năm tù, chiếm mức án cao nhất vụ án.

Ông Huỳnh Nguyễn Lộc – cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM bị tuyên án 14 năm tù. (Ảnh: nguoiduatin.vn)

Sau 7 ngày xét xử, ngày 2/2, HĐXX TAND TP. Hà Nội tuyên án đối với 23 bị cáo trong vụ án đưa và nhận hối lộ, lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Vụ án liên quan đến Công ty dược LanQ, Công ty dược Sơn Lâm và 13 bệnh viện, trung tâm y tế trên cả nước.

Ông Huỳnh Nguyễn Lộc, cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM, bị tuyên 14 năm tù về tội Nhận hối lộ. Ông Lộc nhận số tiền hối lộ lớn nhất trong vụ án, với tổng số tiền hơn 47 tỷ đồng, chiếm gần 2/3 tổng số tiền hối lộ.

Từ năm 2017 đến 2023, ông Lộc lợi dụng chức vụ và quyền hạn để nhận hối lộ từ Công ty Sơn Lâm trong quá trình mua bán dược liệu phục vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Với vai trò người quyết định lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng, ông Lộc yêu cầu doanh nghiệp chi tiền “hoa hồng” từ 20% đến 25% giá trị mỗi hóa đơn để tạo điều kiện thuận lợi và không gây khó khăn trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Công ty Sơn Lâm trúng thầu và thực hiện 10 hợp đồng cung cấp dược liệu cho Viện với tổng giá trị hơn 232,7 tỷ đồng. Trong quá trình này, ông Lộc nhận tiền mặt và tiền chuyển khoản từ Công ty Sơn Lâm. Tổng số tiền ông Lộc nhận là 47,15 tỷ đồng.

Sau khi nhận tiền, ông Lộc sử dụng một phần để ủng hộ phòng chống dịch COVID-19 và hoàn trả một phần cho phía Công ty Sơn Lâm sau khi vụ án bị phát hiện.

Cùng tội danh Nhận hối lộ, ông Thân Đức Lại, cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang, bị tuyên 5 năm tù. Bà Trương Thị Thu Hương, cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên, bị tuyên 9 năm 6 tháng tù. Bà Võ Thị Kim Loan, cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Bến Tre, bị tuyên 5 năm 6 tháng tù.

Ông Phạm Văn Cách, Chủ tịch Công ty Cổ phần dược phẩm Sơn Lâm, bị phạt 7 năm tù về tội Đưa hối lộ và 8 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tổng hợp 15 năm tù. Ông Nguyễn Mạnh Quyền, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Y dược LanQ, bị tuyên 19 năm tù. Các bị cáo còn lại lĩnh án từ 2 năm đến 8 năm 6 tháng tù về tội Nhận hối lộ.

HĐXX đánh giá hành vi của các bị cáo nghiêm trọng và cần xử lý nghiêm để răn đe. Khi quyết định mức án, tòa cân nhắc các tình tiết giảm nhẹ, vai trò trong vụ án và thành tích công tác để đưa ra mức hình phạt phù hợp.

Thông qua vụ án, HĐXX kiến nghị Bảo hiểm Xã hội các tỉnh, thành phố và Sở Y tế tăng cường quản lý hoạt động cung ứng thuốc theo bảo hiểm y tế để bảo đảm quyền lợi cho người tham gia.

Đây là vụ án đầu tiên được phát hiện và xử lý liên quan đến hành vi lừa đảo chiếm đoạt tiền bảo hiểm xã hội thông qua đấu thầu và thực hiện hợp đồng mua bán thuốc khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại cơ sở y tế tư nhân.

Cuối năm 2019, sau khi Thông tư 15/2019 của Bộ Y tế cho phép các cơ sở y tế tư nhân tự lựa chọn nhà cung cấp thuốc theo Luật Đấu thầu, ông Nguyễn Mạnh Quyền bàn bạc và thống nhất với ông Phạm Văn Cách tổ chức đấu thầu theo hướng gian dối.

Hai bên dựng hồ sơ mời thầu, đưa ra tiêu chí có lợi để Công ty Sơn Lâm trở thành đơn vị duy nhất trúng thầu với giá cao. Mục đích là hợp thức hóa giá thuốc đầu vào, quyết toán và chiếm đoạt tiền từ Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang.

Để tránh bị phát hiện, các bị can sử dụng Công ty Cổ phần Dược phẩm Nam Hà (chi nhánh Nam Định) làm “quân xanh”. Sau khi trúng thầu, Công ty Sơn Lâm ký hợp đồng cung cấp thuốc với Công ty LanQ ngày 16/1/2020.

Để được trúng thầu và tiêu thụ thuốc, các bị cáo chi tiền “hoa hồng” và hối lộ hàng chục tỷ đồng cho nhiều cá nhân có thẩm quyền trong lĩnh vực y tế. Hành vi này tạo thành chuỗi sai phạm có tổ chức, kéo dài nhiều năm, với sự tham gia của cả doanh nghiệp và cán bộ quản lý nhà nước.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, các bị can liên hệ với công ty dược khác để mua thuốc giá rẻ mà không có hóa đơn. Công ty Sơn Lâm xuất hóa đơn theo giá trúng thầu, cung cấp bao bì và nhãn mác để hợp thức hóa nguồn gốc thuốc, hưởng lợi 18% giá trị hóa đơn khống.

Cơ quan điều tra xác định từ tháng 3/2020 đến tháng 4/2021, Công ty Sơn Lâm xuất 100 hóa đơn cho Công ty LanQ với tổng giá trị hơn 55 tỷ đồng. Trên cơ sở đó, Công ty LanQ lập hồ sơ thanh toán và chiếm đoạt hơn 40 tỷ đồng từ Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang cùng tiền chi trả của người dân.

Tại phiên tòa, một số bị cáo như bà Trương Thị Thu Hương và ông Thân Đức Lại khai rằng bản thân không đòi hỏi doanh nghiệp chi “hoa hồng” hay “cảm ơn”. Khi doanh nghiệp đưa tiền, họ chỉ nghĩ rằng doanh nghiệp bán được hàng thì chia sẻ lại cho bệnh viện.

Ngược lại, ông Phạm Văn Cách khai rằng Công ty Sơn Lâm chủ động tính phương án “lại quả” cho lãnh đạo các bệnh viện nhằm tránh bị gây khó dễ và không bị trả lại thuốc trong quá trình cung ứng.

Ông Cách còn cho biết nhiều lãnh đạo bệnh viện trực tiếp hoặc gián tiếp đặt vấn đề về “hoa hồng” thông qua các lý do như cần kinh phí mua thiết bị, tổ chức cho cán bộ đi nghỉ mát, làm từ thiện, chi cho công đoàn hoặc các hoạt động chung của đơn vị.

Phạm Toàn