Chính phủ trình Quốc hội dự thảo luật sửa đổi, theo hướng chuyển từ kiểm tra trước khi công trình hoạt động sang hậu kiểm, đồng thời tăng trách nhiệm của chủ đầu tư.

Chính phủ trình Quốc hội dự thảo luật sửa đổi, theo hướng chuyển từ kiểm tra trước khi công trình hoạt động sang hậu kiểm, đồng thời tăng trách nhiệm của chủ đầu tư. (Ảnh: AI)

Sáng 26/10/2026, tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, dự thảo sửa đổi, bổ sung 12 điều. Một nội dung đáng chú ý là đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC của cơ quan có thẩm quyền, thay bằng cơ chế hậu kiểm kết hợp kiểm tra việc chấp hành quy định của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện giao thông.

Vì sao đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC?

Theo Bộ Công an, trước khi đưa công trình thuộc diện quản lý vào sử dụng, chủ đầu tư đã phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế PCCC. Sau khi xây dựng hoàn thành, công trình tiếp tục phải qua khâu kiểm tra nghiệm thu của cơ quan chức năng.

Cơ quan soạn thảo cho rằng hai bước này có nội dung kiểm soát trùng lặp. Việc kiểm tra nghiệm thu tiếp tục phát sinh thời gian, chi phí và nguồn lực tổ chức thực hiện, trong khi mục tiêu kiểm soát kỹ thuật đã được đặt ra từ giai đoạn thẩm định thiết kế.

Vì vậy, dự thảo đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu do cơ quan quản lý thực hiện, chuyển sang cơ chế hậu kiểm nhằm giảm thời gian chờ đợi và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Chủ đầu tư vẫn phải nghiệm thu và chịu trách nhiệm

Việc bỏ thủ tục kiểm tra của cơ quan chức năng không đồng nghĩa với việc bỏ yêu cầu nghiệm thu PCCC.

Theo nội dung dự thảo, chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện giao thông chỉ được đưa công trình, hạng mục công trình hoặc phương tiện vào khai thác, sử dụng sau khi đã tự tổ chức nghiệm thu theo quy định, chấp hành các yêu cầu về thẩm định thiết kế, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật PCCC.

Trách nhiệm duy trì điều kiện an toàn trong quá trình sử dụng cũng được đặt ra đối với người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình và chủ phương tiện. Việc công trình đã được nghiệm thu không thay thế nghĩa vụ bảo dưỡng, duy trì hệ thống và chấp hành các yêu cầu an toàn trong quá trình hoạt động.

Đề xuất bỏ thêm giấy phép lưu thông thiết bị PCCC

Một nội dung khác trong dự thảo là bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi đưa ra thị trường đối với phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy.

Thay vì áp dụng thủ tục cấp phép riêng, các sản phẩm này được đề xuất quản lý theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Theo số liệu được nêu trong bài viết của VnExpress, từ ngày 1/7/2025 đến tháng 9/2026, cơ quan chức năng tiếp nhận khoảng 509 hồ sơ đề nghị cấp phép qua Cổng dịch vụ công Bộ Công an và cấp 172 giấy phép. Trong nước đã hình thành năng lực thử nghiệm với 19 tổ chức, 21 phòng và cơ sở thử nghiệm phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tăng kiểm soát rủi ro

Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cho biết cơ quan thẩm tra cơ bản đồng ý với định hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, người đứng đầu cơ sở và chủ phương tiện giao thông trong việc tuân thủ thiết kế PCCC đã được thẩm định, cũng như duy trì điều kiện an toàn sau khi đưa vào sử dụng.

Đối với cơ chế hậu kiểm, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung quy định về chia sẻ dữ liệu điện tử, quản lý theo mức độ rủi ro và phân loại công trình theo nguy cơ cháy, nổ. Hoạt động kiểm tra định kỳ, đột xuất sau khi công trình đi vào hoạt động cũng cần được tăng cường.

Ủy ban đồng thời lưu ý phải rà soát các quy định chuyển tiếp để việc thay đổi thủ tục không tạo ra khoảng trống pháp lý trong quá trình thực hiện.

Dự án luật hiện đang được Quốc hội xem xét. Đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC chưa đồng nghĩa với việc quy định này đã chính thức có hiệu lực.

Minh Long