Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) hôm thứ Sáu (23/10) công bố kế hoạch đẩy nhanh việc đưa phi hành gia trở lại Mặt Trăng và xây dựng căn cứ tại đây, trong bối cảnh cạnh tranh không gian với Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Thám hiểm Mặt Trăng. (Ảnh minh họa: Corona Borealis Studio / Shutterstock)

Phi hành gia trở lại Mặt Trăng, xây căn cứ

The Epoch Times đã phát trực tiếp cuộc họp báo của NASA tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Mũi Canaveral, bang Florida.

Giám đốc NASA Jared Isaacman tuyên bố Mỹ sẽ đưa phi hành gia trở lại bề mặt Mặt Trăng trong vòng hai năm, đến năm 2028, và đẩy nhanh việc xây căn cứ tại đây.

Cuộc đua không gian kiểu Apollo với ĐCSTQ

Ông Isaacman cho biết đối thủ trong cuộc đua không gian mới lần này là ĐCSTQ, còn thời Apollo là Liên Xô. Do tiến độ chậm trong những năm qua, cuộc đua hiện “sít sao hơn mức đáng có”.

Tuy nhiên, ông nêu rõ NASA đang tăng tốc: bỏ những cuộc họp triền miên, phá sức ì của bộ máy quan liêu. SpaceX, Blue Origin và các doanh nghiệp khác cũng làm việc ngày đêm để kịp các mốc thời hạn.

NASA còn đang tuyển thêm người, ông Isaacman cho biết. Cơ quan này đang khôi phục nhịp làm việc khẩn trương, cường độ cao từng được áp dụng trong chương trình Apollo giai đoạn 1968–1972.

Trong những năm đó, 24 phi hành gia đã bay đến Mặt Trăng, 12 người trong số họ đặt chân lên bề mặt. Giám đốc NASA nhấn mạnh đây không phải “phép màu của ngành công nghệ, cũng không phải một ý tưởng quản lý mới mẻ nào”.

“Đây là lịch sử của chính chúng ta. Đây là cách làm mà cơ quan này rất quen thuộc. Chính cách làm đó đã giúp Apollo 11 đổ bộ Mặt Trăng chỉ 9 tháng sau chuyến bay Apollo 7 kết thúc bằng việc tàu đáp xuống biển,” ông nói tại cuộc họp báo.

Artemis III thử ghép nối vào năm sau

Ông Isaacman cũng trình bày chi tiết sứ mệnh Artemis III. Năm 2027, sứ mệnh này sẽ đưa 4 phi hành gia lên quỹ đạo thấp quanh Trái Đất để thử các hệ thống then chốt cho những chuyến đổ bộ Mặt Trăng sau này.

Artemis III vẫn đúng kế hoạch phóng vào mùa hè năm sau. Chuyến bay kéo dài khoảng hai tuần, chở ba phi hành gia NASA và một phi hành gia người Ý, nhưng chỉ hoạt động trên quỹ đạo thấp quanh Trái Đất, không bay đến Mặt Trăng.

Sứ mệnh dự kiến gồm ba lần phóng từ Mũi Canaveral trong một khoảng thời gian ngắn.

Trước tiên, tàu Orion sẽ ghép nối với phiên bản thử nghiệm của tàu đổ bộ Mặt Trăng do Blue Origin chế tạo. Các phi hành gia sẽ ở bên trong tàu này khoảng hai ngày để kiểm tra hệ thống kiểm soát môi trường, hệ thống duy trì sự sống và các hệ thống khác.

Sau đó, Orion thử ghép nối với tàu Starship của SpaceX trong khoảng hai giờ. Lần này phi hành gia không vào bên trong Starship.

Chuyến đổ bộ lùi sang Artemis IV

Thông cáo NASA đăng trên trang web hôm thứ Sáu cho biết cơ quan này đã điều chỉnh cơ cấu chương trình Artemis hồi tháng 2. Chuyến đổ bộ có người đầu tiên, trước đây dự kiến do Artemis III đảm nhận, nay chuyển sang Artemis IV vào năm 2028.

Ông Isaacman nhắc lại rằng hồi tháng 4, Artemis II đã chở 4 phi hành gia bay vòng quanh Mặt Trăng. Đây là lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ con người trở lại vùng không gian gần Mặt Trăng.

Hai công ty điều chỉnh phương án tàu đổ bộ

Các quan chức NASA cho biết cơ quan này sẽ để ngỏ lựa chọn càng lâu càng tốt rồi mới quyết định dùng tàu đổ bộ của SpaceX hay Blue Origin cho Artemis IV.

Mỗi công ty phải thực hiện một chuyến bay trình diễn không người lái trước chuyến đổ bộ có người.

SpaceX vẫn giữ cách tiếp nhiên liệu ngay trong không gian. Nhiều tàu Starship không người lái sẽ bơm nhiên liệu cho tàu đổ bộ trên quỹ đạo thấp quanh Trái Đất, rồi tàu đổ bộ đưa cả tổ hợp đã ghép nối lên quỹ đạo gần Mặt Trăng.

Với tàu đổ bộ có người Blue Moon Mark 2, Blue Origin trước đây thiết kế một phương án khá phức tạp: chuyển và tiếp nhiên liệu ngay trên quỹ đạo, dùng các tàu chở nhiên liệu chuyên dụng hoạt động quanh Mặt Trăng và gần Trái Đất.

Do những thách thức về kỹ thuật và tiến độ, công ty đã điều chỉnh phương án tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo vốn rất phức tạp này. Thay vào đó, Blue Origin dùng nhiều tầng đẩy chuyển quỹ đạo để đưa tàu đổ bộ vào quỹ đạo cực hình elip hướng về cực nam Mặt Trăng. Từ đó, hai phi hành gia sẽ xuống bề mặt, làm xong nhiệm vụ rồi quay lại tàu Orion.

Căn cứ trên Mặt Trăng và áp lực cạnh tranh

Các quan chức NASA cũng công bố kế hoạch xây dựng một căn cứ gần cực nam Mặt Trăng, nơi con người có thể lưu trú lâu dài. Lần phóng đầu tiên cho căn cứ này dự kiến diễn ra trước cuối năm nay.

Phi hành gia Frank Rubio của NASA, một thành viên phi hành đoàn Artemis III, cho rằng dựng một căn cứ cho người ở lâu dài trên Mặt Trăng khó hơn nhiều so với những chuyến bay khứ hồi thời Apollo.

“Đây là một kế hoạch đầy tham vọng. Điều tôi luôn tin, và cũng là bài học tôi đã rút ra, là đừng bao giờ đánh giá thấp nước Mỹ,” ông nói với hãng tin AP hồi đầu tháng này.

Xem thêm: