Làn sóng phá sản lan rộng, doanh nghiệp lâu năm ở TQ liên tiếp sụp đổ

Giang Phi
•
Thứ Ba, 18/08/2026

Từ đầu năm đến nay, nhiều doanh nghiệp tại Trung Quốc đại lục có thâm niên hoạt động hơn chục năm, thậm chí vài chục năm, lần lượt rơi vào tình trạng phá sản, tái cơ cấu hoặc thanh lý. Từ các doanh nghiệp sản xuất từng được ĐCSTQ trao danh hiệu “chuyên tinh đặc tân” (chuyên biệt, tinh gọn, đặc thù và đổi mới) đến các công ty hoạt động trong lĩnh vực Internet, mỹ phẩm và dược phẩm, hàng loạt doanh nghiệp từng sở hữu công nghệ và được chính quyền ưu ái đang liên tiếp sụp đổ.

Làn sóng phá sản lan rộng, các doanh nghiệp lâu năm ở Trung Quốc liên tiếp sụp đổ (Nguồn: Wikimedia Commons)

Những người được phỏng vấn cho rằng các chính sách kinh tế đi ngược của ĐCSTQ đang tiếp tục bóp nghẹt doanh nghiệp tư nhân một cách có hệ thống; trong khi đó, bong bóng bất động sản vỡ, tài chính địa phương cạn kiệt, đơn hàng ngoại thương chuyển dịch và việc ngân hàng đột ngột thu hồi hoặc cắt giảm tín dụng đang khiến dòng tiền của nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh ngày càng cạn kiệt.

Dòng tiền đứt gãy trở thành vấn đề sống còn đối với doanh nghiệp tư nhân

Ngày 28/7, Tòa án quận Nam Hải, thành phố Phật Sơn, tỉnh Quảng Đông ra phán quyết tuyên bố Công ty TNHH Công nghệ Quang điện Quan Kim Phật Sơn phá sản và kết thúc thủ tục phá sản. Thông báo của tòa cho biết Quan Kim Quang điện không có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn, tài sản không đủ để thanh toán các khoản nợ, và đơn vị quản lý phá sản đã hoàn tất việc phân chia tài sản phá sản. Công ty này được thành lập năm 2011, hoạt động khoảng 15 năm và từng được chính quyền ĐCSTQ trao các danh hiệu như “Doanh nghiệp chuyên tinh đặc tân” của tỉnh Quảng Đông.

Theo thông tin được Mạng Thông tin về các vụ án phá sản và tái cơ cấu doanh nghiệp toàn quốc công bố trước đó, vụ phá sản của Quan Kim Quang điện liên quan đến các khoản nợ đối với 97 người lao động, với tổng số tiền khoảng 4,21 triệu nhân dân tệ (tương tự bên dưới). Một doanh nghiệp từng được hệ thống chính sách của ĐCSTQ gắn với danh hiệu “chuyên tinh đặc tân” cuối cùng rơi vào tình trạng tài sản không đủ để trả nợ, khiến người lao động phải chờ được thanh toán các khoản còn thiếu. Điều này cũng cho thấy khoảng cách giữa tuyên truyền của ĐCSTQ về nâng cấp công nghiệp và thực tế của các doanh nghiệp tư nhân tại Trung Quốc đại lục.

Ông Lương, một người hoạt động trong ngành sản xuất tại Phật Sơn, nói với phóng viên rằng dưới các chính sách kinh tế khắc nghiệt của ĐCSTQ, các nhà máy đang phải đối mặt với khủng hoảng dòng tiền mang tính sống còn, thậm chí rơi vào cảnh “muốn đóng cửa nhà máy cũng không dám”. Ông thẳng thắn cho rằng ĐCSTQ coi các doanh nghiệp tư nhân như những con cừu chờ bị làm thịt; một khi đóng cửa nhà máy, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với các cuộc kiểm tra thuế, truy thu thuế và những hình thức sách nhiễu mang tính hệ thống khác.

Ông nói: “Nhiều người bạn của tôi đã kinh doanh hơn chục năm, công nghệ đều thuộc hàng đầu trong ngành, nhưng nguồn cung nguyên vật liệu và chip từ các nhà cung cấp lại bị gián đoạn, buộc họ phải mang tiền mặt đến xếp hàng chờ nhận hàng. Đơn hàng xuất khẩu chuyển sang Đông Nam Á, cộng thêm tài chính địa phương thắt chặt, khiến thời hạn thanh toán của các khách hàng lớn bị kéo dài từ 3 tháng lên 1 năm, mà khoản thanh toán nhận được lại toàn là hối phiếu”.

Từ “kỳ lân” Internet đến các doanh nghiệp dược lâu đời: Làn sóng phá sản lan rộng nhiều ngành

Dưới sức ép kép từ Mỹ và các nước phương Tây, cùng với sự bất ổn trong chính sách kinh tế của ĐCSTQ, tình trạng kinh tế ảm đạm đang lan rộng tại Trung Quốc đại lục. Từ các doanh nghiệp mới nổi trên Internet đến ngành hàng tiêu dùng, hàng loạt công ty từng được giới đầu tư săn đón lần lượt rơi vào các thủ tục phá sản, tái cơ cấu và thanh lý.

Lagou từng được ca ngợi là “kỳ lân” trong lĩnh vực tuyển dụng trực tuyến, với thời kỳ đỉnh cao có hơn 20.000 doanh nghiệp tham gia và nhiều lần nhận được vốn đầu tư. Tuy nhiên, tháng 4 năm nay, công ty này được đưa vào diện xem xét phá sản, đến tháng 5 chính thức bước vào thủ tục tái cơ cấu phá sản. Việc doanh nghiệp Internet nổi tiếng này phải tiến hành tái cơ cấu theo thủ tục tư pháp cho thấy thời kỳ tăng trưởng nhanh chóng của ngành Internet Trung Quốc đang dần đi đến hồi kết.

Trong khi đó, ngành mỹ phẩm cũng đang chứng kiến làn sóng phá sản và thanh lý hàng loạt. Trong nửa đầu năm nay, ít nhất 20 doanh nghiệp trong ngành đã bước vào thủ tục phá sản hoặc bị cưỡng chế thanh lý, gần gấp đôi so với cùng kỳ năm 2024. Từ tháng 7, Công ty TNHH Mỹ phẩm Duy Tư Tú thành phố Kim Hoa đã bước vào thủ tục phá sản; Công ty TNHH Mỹ phẩm Đồng Nhân Đường Bắc Kinh cũng tiến hành thanh lý bắt buộc.

Từ lĩnh vực Internet đến ngành hàng tiêu dùng, việc các doanh nghiệp liên tiếp sụp đổ đang tạo ra sự tương phản rõ rệt với tuyên truyền của ĐCSTQ về nền kinh tế “ổn định và tiếp tục khởi sắc”. Bong bóng bất động sản vỡ, tài chính địa phương cạn kiệt, sức tiêu dùng suy yếu và môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp tư nhân ngày càng xấu đi đang đẩy nhiều doanh nghiệp vào tình trạng đứt gãy dòng tiền và phải xử lý thông qua thủ tục tư pháp.

Ông Nhậm Hồng Vũ (bí danh), một học giả kinh tế tại Trung Quốc đại lục, nói với phóng viên rằng làn sóng phá sản và tái cơ cấu xuyên ngành lần này tại Trung Quốc là kết quả tất yếu của việc ĐCSTQ tìm cách chấm dứt kinh tế thị trường và chuyển sang kinh tế kế hoạch.

Ông nói: “Khi bong bóng bất động sản vỡ, tài chính địa phương cạn kiệt, một lượng lớn doanh nghiệp tư nhân bị bóp nghẹt, việc họ phá sản chỉ còn là vấn đề thời gian. Các doanh nghiệp ngày nay nếu không hoàn toàn chuyển từ ‘theo đuổi quy mô’ sang ‘giữ chặt dòng tiền bằng mọi giá’ thì rất khó vượt qua cơn bão kinh tế vĩ mô này”.

Công ty TNHH Mỹ phẩm Đồng Nhân Đường Bắc Kinh được thành lập năm 2005, đã hoạt động khoảng 20 năm. Tháng 7 năm nay, Tòa án Nhân dân Trung cấp số 1 Bắc Kinh ra thông báo về vụ việc thanh lý bắt buộc đối với công ty này; bên nộp đơn là Công ty TNHH Tập đoàn Đồng Nhân Đường Bắc Kinh Trung Quốc, đơn vị nắm giữ 51% cổ phần.

Ngoài ra, ngày 5/8, Cục Quản lý Dược phẩm thành phố Trùng Khánh công bố danh sách dự kiến hủy Giấy phép Kinh doanh Dược phẩm, trong đó có Công ty TNHH Dược phẩm Trùng Khánh Kỳ Giang, doanh nghiệp đã hoạt động hơn 40 năm. Việc hủy giấy phép này có tính chất khác với phá sản tư pháp, nhưng sự rút lui của những doanh nghiệp kinh doanh dược phẩm lâu năm cũng cho thấy làn sóng điều chỉnh trong các doanh nghiệp đại lục đã lan sang cả những ngành truyền thống hoạt động hàng chục năm.

Ông Lai, một học giả kinh tế, phân tích với phóng viên: “Trước đây, chúng ta cho rằng phá sản là kết quả của quá trình ‘đào thải tự nhiên’ trên thị trường, nhưng hiện nay nó giống như một quá trình ‘đẩy chi phí xuống những bên yếu thế hơn’. Doanh nhân vì đã gắn tài sản cá nhân với doanh nghiệp nên thường cố gắng cầm cự đến phút cuối như một canh bạc. Kết quả là khi doanh nghiệp thực sự bước vào thủ tục tư pháp, tài sản đã gần như mất hết giá trị, ngân hàng thu giữ các nhà xưởng thế chấp, còn những người lao động đã gắn bó với doanh nghiệp hàng chục năm và các nhà cung cấp đã ứng vốn giao hàng lại buộc phải gánh chịu những khoản nợ xấu lên tới hơn 90%.”

Giang Phi, theo The Epoch Times