Phân tích: Cư dân mạng dùng “trúc tri liễu” để đối đầu Huawei như một cách phản kháng bạo quyền
- Trình Công, Dịch Như
- •
Một món đồ chơi dân gian nhỏ bé mang tên “trúc tri liễu” (trúc thiền, đồ chơi con ve sầu làm bằng tre) gần đây bất ngờ gây xôn xao trên mạng Trung Quốc. Do âm thanh “wa wa” mà “trúc tri liễu” phát ra bị nhiều cư dân mạng cho là rất giống tiếng hò reo, trầm trồ tại các sự kiện ra mắt sản phẩm của Huawei, món đồ chơi này nhanh chóng trở thành một “meme” để chế giễu và được lan truyền, nhại lại rộng rãi. (Trong tiếng Trung, “tri liễu” và “wa wa” là từ tượng thanh, mô phỏng tiếng ve kêu.)
Mặc dù Huawei sau đó đã đồng loạt khiếu nại một lượng lớn nội dung liên quan, và Cơ quan Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) gần đây tuyên bố sẽ “dọn dẹp môi trường mạng”, tăng cường kiểm duyệt, động thái này lại càng gây phản tác dụng, khơi dậy làn sóng phản ứng dữ dội hơn. Sự kiện “trúc tri liễu” từ đó trở thành tấm gương phản chiếu mối quan hệ giữa hoạt động quan hệ công chúng của doanh nghiệp, cơ chế kiểm soát dư luận của chính quyền và tâm lý xả giận của công chúng.
Giới phân tích cho rằng cư dân mạng Trung Quốc đã tìm được một lối thoát tuyệt vời để trút bất mãn: mượn “con ve bằng tre” bé nhỏ để “đại chiến” Huawei, qua ngả đó tiến hành một kiểu kháng cự vòng vo đối với bạo quyền.
“Trúc tri liễu” gây bùng nổ trào lưu “wa wa”
Ít ai ngờ rằng một món đồ chơi nhỏ ở Trung Quốc như “trúc tri liễu” lại có thể gây ra chấn động xã hội lớn đến vậy và phát triển thành một sự kiện nơi cư dân mạng đồng loạt chế giễu Huawei, vòng vo chống lại kiểm duyệt của chính quyền.
Từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 8/2026, trên mạng Trung Quốc lan truyền một loại đồ chơi nhỏ gọi là “trúc tri liễu”; khi xoay sẽ phát ra âm thanh “wa wa” giống tiếng ve kêu.
Trên mạng Trung Quốc từ lâu đã lưu truyền câu “ra mắt Huawei, nghe tiếng ‘wow’ vang dội khắp hội trường”, hàm ý chế nhạo việc Huawei cố tình “thổi nóng” bầu không khí tại các buổi công bố sản phẩm.
Vì thế, cư dân mạng nhận ra rằng âm thanh của “trúc tri liễu” lại rất giống tiếng hò reo, trầm trồ của khán giả trong buổi ra mắt các sản phẩm “Hồng Mông Trí Hành” (HIMA – Harmony Intelligent Mobility Alliance, liên minh hệ sinh thái công nghệ ô tô thông minh Hồng Mông) và ô tô của Huawei do Chủ tịch mảng thiết bị đầu cuối Huawei, Dư Thừa Đông, tổ chức năm 2023.
Sự trùng hợp này lập tức kích hoạt làn sóng bắt chước trên mạng, nhiều video ngắn được tạo ra. Chẳng hạn, những video với tiêu đề “món đồ chơi tốt nhất trong tầm dưới 10 triệu” được lan truyền mạnh trên Douyin và các nền tảng khác, với hơn 3.000 video cùng kiểu nội dung mới được đăng mỗi ngày.
🔥 全网玩梗竹知了，“遥遥领先”的华(坏)为手机压力山大‼️😆😆 https://t.co/ul7UTz6owN pic.twitter.com/QHJeBLFxzc
— 海外爆料 (@zhihui999) August 5, 2026
Trước làn sóng chế nhạo, Huawei phản công bằng “báo cáo hàng loạt”
Đối mặt với cơn lũ chế giễu trên mạng, Huawei đã tiến hành khiếu nại hàng loạt tới các nền tảng mạng xã hội.
Theo Bloomberg và một số hãng truyền thông khác, ngày 4/8, “người phát ngôn HIMA” của Huawei cho biết trong hơn 56.000 nội dung liên quan, họ chỉ khiếu nại 171 bài, cáo buộc rằng những nội dung này sử dụng các cách ám chỉ, ẩn dụ, chơi chữ đồng âm, “chế cháo” lại âm thanh để giễu cợt, bôi nhọ, chế nhạo “doanh nghiệp và doanh nhân”.
Nhà thơ, nhà văn Tưởng Phẩm Siêu (Jiang Pinchao), chủ biên “Tập thơ Lục Tứ” và tác giả nằm trong bộ sưu tập của Thư viện Quốc hội Mỹ, khi trả lời phỏng vấn Epoch Times, nhận xét: “Những doanh nghiệp lớn ở Trung Quốc về cơ bản đều là của nhà nước. Ý thức làm quan hệ công chúng của họ rất kém, không có tầm, không chịu nổi việc bị mang ra đùa.”
Ông nói, quan chức Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), các cơ quan chính quyền và những doanh nghiệp nhà nước lớn đều mang tâm thế “ta là số một thiên hạ, sao ngươi dám đùa giỡn với ta”, đó chính là kiểu “tầm vóc” của họ.
Ông Lại Vinh Vĩ (Lai Jung-wei), giám đốc điều hành Hiệp hội Khích lệ Đài Loan (TIA), nói với Epoch Times rằng “Huawei là doanh nghiệp của ĐCSTQ, còn Tập Cận Bình thì chơi lá bài chủ nghĩa dân tộc, dùng chủ nghĩa dân tộc làm công cụ duy trì sự ổn định cho chế độ”. Ông cho rằng cách làm của Huawei trong sự việc lần này “giống hệt” chính quyền, và điều này “chắc chắn sẽ khiến người dân phản ứng mạnh hơn”.
Ông nhận định, khái niệm “an ninh quốc gia” của ĐCSTQ đang liên tục phình to, phạm vi quản lý hành chính cũng ngày càng rộng. Trong bối cảnh đó, “chỉ cần cầm trong tay thanh bảo kiếm ‘an ninh quốc gia’”, thì việc thực thi pháp luật có thể “ở đâu cũng can thiệp, ở đâu cũng giám sát”.
Ông giải thích, việc Huawei liên tục dùng cái gọi là “biện pháp pháp lý” để nhắm vào người dân cho thấy họ không có niềm tin vào sản phẩm của chính mình. Cách làm đó chỉ khiến người dân khó chịu hơn và tác động xấu tới doanh số, đó là một nước đi “lợi bất cập hại”.
“Trúc tri liễu” càng cấm càng hot, cư dân mạng “liều chết xông lên”
Tính đến ngày 3/8/2026, Weibo đã liệt các từ khóa liên quan “trúc tri liễu” vào danh sách nhạy cảm và tiến hành rà soát toàn diện; trên Douyin, Kuaishou, Xiaohongshu… xuất hiện hàng loạt thông báo hạn chế tài khoản. Động thái này gây tranh cãi, bị nhiều người đánh giá là “bảo vệ quyền lợi thái quá, chuyện nhỏ làm to”.
Tuy nhiên, việc Huawei khiếu nại và các nền tảng tăng cường kiểm duyệt chẳng những không dọa được cư dân mạng, mà còn châm ngòi cho phản ứng dữ dội hơn: “trúc tri liễu” càng cấm càng lan rộn, doanh số tăng vọt, thậm chí không đủ hàng để bán.
Đông đảo cư dân mạng tiếp tục quay video, dùng nhiều cách biểu đạt khác nhau để trút bức xúc; có người cố tình đến trước cửa hàng Huawei xoay “trúc tri liễu”, cũng có người dùng nắp chai, nắp nồi… mô phỏng âm thanh; thậm chí có người sáng tạo ra những màn “biểu diễn không đạo cụ”.
Việc cư dân mạng đại lục ồ ạt dùng “trúc tri liễu” để trêu chọc Huawei, theo ông Tưởng Phẩm Siêu, cho thấy người dùng Trung Quốc đã không còn sợ chính quyền như trước.
“Trước đây, người dân không có cách nào lên tiếng; bây giờ có Internet, họ có thể nhắn tin, chia sẻ, truyền tải tiếng nói của mình,” ông nói. “Giờ cho dù chính quyền phong tỏa thế nào, những người dân nhỏ bé giống như đàn kiến, đuổi đi một lứa thì lại có lứa khác xông lên.”
Ông nhận xét: “Trước kia họ không thể lên tiếng, bây giờ họ chẳng màng sống chết nữa. Anh phong tỏa, họ không sợ, cứ xông lên; càng cấm lại càng nhiều”, cuối cùng sẽ dẫn tới thất bại trong quan hệ công chúng.
一個“竹知了”玩具，何以刺疼華為的“玻璃心”？ pic.twitter.com/XzDc1A0BDm
— ying tang (@yingtan04410735) August 3, 2026
“Người bị dồn nén tìm được chỗ xả”
Lý giải vì sao cư dân mạng Trung Quốc lại “cứng đầu” đến vậy trong sự kiện “trúc tri liễu”, ông Tưởng Phẩm Siêu cho rằng một nguyên nhân quan trọng là: “Dù sao Huawei cũng chưa phải là Tập Cận Bình.” Những người dùng vốn bị dồn nén đã tìm được một chỗ xả tuyệt vời.
Thực tế, “dân Trung Quốc quá hiền lành, quá sợ thế lực đen tối”. Họ bị dồn nén uất ức lâu ngày, không đủ sức phản kháng chính quyền, “nhưng lần này đối thủ là Huawei, dù sao cũng không phải ĐCSTQ, không phải chính phủ; họ bèn tìm được một cửa xả, để có thể ‘chơi tới bến’ với chính quyền.”
Ông nhấn mạnh câu “dân không sợ chết, lấy chết mà dọa họ được sao?”: “Giờ tôi chẳng sợ anh nữa. Thành ra Huawei giờ cũng không biết nên kết thúc ra sao.”
Ông phân tích, xét cho cùng, Huawei không thể bắt giữ rồi lần lượt truy tố, xét xử toàn bộ những người này, ít nhất hiện tại chưa thể như vậy. Thế là cư dân mạng “tha hồ phát huy trí tưởng tượng để đấu với Huawei”.
Xét đến cùng, “cơn phẫn nộ trong lòng họ bao lâu nay không có chỗ trút, lần này có ‘bao cát’ rồi thì ai nấy đều liều mình lao vào ‘đấu’ với Huawei.”
「华为封口引众怒，全网疯玩"竹知了"嘲讽（2026.07-08）」近期，一种名为"竹知了"的传统竹制玩具在网络走红，相关视频播放量迅速破千万，各社交平台上"哇哇"声此起彼伏。据悉，起因是7月下旬，有网友发现转动"竹知了"发出的"哇哇"声，与2023年问界M9发布会上余承东宣称"1000万元以内最好的SUV"后现场观… pic.twitter.com/KI47hxPUYY
— 昨天 (@YesterdayBigcat) August 3, 2026
Cơ quan Quản lý Không gian mạng vội ra tay nhưng khó xoa dịu bất mãn
Sau sự kiện “trúc tri liễu”, chính quyền Trung Quốc tới nay vẫn chưa chính thức đưa ra quan điểm công khai. Tuy vậy, theo một số báo chí trong nước ngày 4/8, Cơ quan Quản lý Không gian mạng Trung Quốc tuyên bố sẽ mở chiến dịch “thanh lọc, tối ưu hóa môi trường mạng cho hoạt động kinh doanh, xử lý việc thổi phồng ác ý những thông tin liên quan doanh nghiệp”, nghiêm trị một loạt tài khoản vi phạm, dù không trực tiếp nêu tên vụ “trúc tri liễu”.
Tài khoản “Chiết Giang Tuyên Truyền” của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Chiết Giang trên WeChat ngày 5/8 đăng bài viết, nói rằng dù tiếng “wa wa” ồn ào khó nghe, nhưng “biết chấp nhận tiếng ồn cũng là một dạng tự tin”.
Nhà bình luận thời sự Đường Tĩnh Viễn cho rằng mục tiêu của bài viết là duy trì ổn định, đề cao vị thế và động thái “bảo vệ quyền lợi” của Huawei, đồng thời tìm cách hạ nhiệt, coi đây chỉ là một làn sóng cảm xúc nhất thời, một chút “tiếng ồn” trên mạng, nhằm hạ thấp và làm mờ đi dư luận. Ông nhận định Huawei đã trở thành biểu tượng “vĩ đại, quang vinh, chính xác” của chính quyền, còn vụ việc lần này là một dạng xả bớt bất mãn đã tích tụ lâu ngày.
Ông Tưởng Phẩm Siêu cũng có quan điểm tương tự: “Huawei là một ‘tấm danh thiếp’ của Trung Quốc; trong mắt ĐCSTQ, đó là ‘quốc chi trọng khí’ (tài sản chiến lược của quốc gia).” Ai “làm tổn thương ‘quốc bảo’” nghĩa là đang thách thức sự thống trị của ĐCSTQ. Vì vậy, chính quyền phải “giữ cho lá cờ Huawei không bị đàn kiến bé nhỏ cắn rách”.
Ông cho rằng cái gọi là “bảo vệ quyền lợi” lần này của Huawei “thực chất là một kiểu duy trì ổn định của chính quyền, một hình thức ‘duy trì ổn định biến tướng’”.
Theo ông, người dân Trung Quốc đã cực kỳ chán ghét việc ĐCSTQ “độc quyền thị trường, độc quyền tiếng nói”, nên mới xuất hiện làn sóng “trúc tri liễu”, “wa wa” dậy sóng trên mạng.
Ông nói, hơn 20 gia tộc quyền lực của ĐCSTQ đang độc chiếm nền kinh tế Trung Quốc. Huawei cũng là “găng tay trắng” (bình phong) của một gia tộc quyền lực, giống như các “găng tay trắng” khác đang kiểm soát những tập đoàn khổng lồ như Huawei, Alibaba.
Do vậy, nhà chức trách phải “giữ gìn hình tượng Huawei để thương hiệu này không bị tổn hại”, nhưng “cái bị tổn hại lại chính là quyền phát biểu của dân chúng, quyền tự do ngôn luận của họ”.
Xem thêm
Từ khóa Huawei trúc tri liễu Ve sầu
