Trương Hựu Hiệp “ngã ngựa” ảnh hưởng thế nào đến kế hoạch Đài Loan của ĐCSTQ?

Trí Đạt
•
Chủ Nhật, 25/01/2026

Ngày 24/1, Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp, cùng Ủy viên Quân ủy, Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp Quân ủy Lưu Chấn Lập bị đưa vào diện điều tra. Giới quan sát cho rằng đây là hành động ông Tập Cận Bình trả đũa việc ông Trương Hựu Hiệp “chống Tập”, đồng thời tác động của vụ việc đối với kế hoạch tấn công Đài Loan của ông Tập cũng được đặc biệt chú ý.

Ông Trương Hựu Hiệp phát biểu trong cuộc thảo luận nhóm tại Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc vào tháng 3/2024. (Ảnh chụp màn hình)

Nhà bình luận tự do tại Úc Tưởng Võng Chính trao đổi với báo Epoch Times nhận định, động thái lần này là một kiểu trả thù của ông Tập Cận Bình. Vốn dĩ quan hệ giữa ông Trương Hựu Hiệp và ông Tập Cận Bình rất tốt, nhưng thế cân bằng quyền lực trong quân đội lại bị ông Trương làm xáo trộn. Ban đầu ông Tập muốn ông Trương sớm về hưu để ông Hà Vệ Đông và ông Trương Thăng Dân lên thay, song ông Trương Hựu Hiệp không đồng ý, thậm chí còn “ra tay” với ông Hà Vệ Đông, Hà Hồng Quân và Chung Thiệu Quân.

Ông Tưởng Võng Chính cho rằng tốc độ ra tay của ông Tập trong vụ “hạ” ông Trương Hựu Hiệp lần này nhanh tới mức khiến người ta có phần bất ngờ. Ông còn nói, theo nguồn tin ông nhận được từ trong thể chế của ĐCSTQ, kế hoạch Tập “ra tay với Đài Loan” sẽ không vì sự phản đối của những người thực sự am hiểu quân sự như ông Trương Hựu Hiệp mà dừng lại.

Nhà nghiên cứu Thẩm Minh Thất thuộc Viện Nghiên cứu An ninh Quốc phòng Đài Loan phân tích với Epoch Times rằng, vụ bắt giữ lần này có thể liên quan tới việc ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập dựa vào quyền lực trong tay quân đội để gây sức ép buộc ông Tập Cận Bình phải từ chức tại lưỡng hội (Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc Trung Quốc và Hội nghị Hiệp thương chính trị Nhân dân Trung Quốc) hoặc Hội nghị Trung ương 5. Sau khi nắm được bằng chứng, ông Tập lập tức phản kích, “ra tay trước để chiếm thế chủ động”, bắt ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập qua đó quét sạch chỗ dựa quân sự của phe phản Tập.

Ông Thẩm Minh Thất chỉ ra, trong thông báo lần này, Bộ Quốc phòng ĐCSTQ nêu rõ “sau khi Trung ương Đảng nghiên cứu quyết định”, nghĩa là đây là hành động do Đảng phát động, chứ không phải hoạt động dựa trên pháp luật, hay do nhà nước hoặc quân đội tiến hành. Điều này cho thấy bản chất đây là một cuộc đấu đá nội bộ trong Đảng, và sẽ gây ra nhiều tác động.

Ông cho biết, sau Hội nghị Trung ương 3 khóa 20, ông Trương Hựu Hiệp chủ trì bắt giữ hàng loạt tướng lĩnh thuộc phe Tập, đồng thời đề bạt rất nhiều tướng lĩnh không thuộc phe Tập. Vậy trong thời gian ngắn tới đây, liệu những tướng lĩnh không thuộc phe Tập này có bị bắt? Còn những người thuộc phe Tập từng bị bắt như Miêu Hoa, Hà Vệ Đông, thậm chí “thư ký trưởng” trong quân đội của ông Tập là ông Chung Thiệu Quân, có vì việc ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập bị bắt mà được ông Tập “giải oan” rồi trở lại chức vụ cũ hay không? Nhưng làm vậy rất có thể khiến quân đội phản ứng, vì những người này đã bị truyền thông chính thức công bố điều tra, nếu quay lại làm lãnh đạo sẽ dễ gây chia rẽ trong nội bộ quân đội.

Có ý kiến lo ngại việc ông Tập Cận Bình “đại thắng” lần này có thể là bước dọn đường để chuẩn bị dùng vũ lực đối với Đài Loan. Về điểm này, ông Thẩm Minh Thất cho rằng, nếu các tướng lĩnh phe Tập như Miêu Hoa, Hà Vệ Đông vẫn còn tại vị, có lẽ ông Tập thực sự sẽ yêu cầu họ chuẩn bị động thủ với Đài Loan, nhưng hiện họ đã “ngã ngựa” vì tội tham nhũng, cộng thêm tình trạng tham nhũng lan tràn trong toàn quân, khiến Bắc Kinh khó có khả năng phát động chiến tranh Đài Loan trong thời gian ngắn.

Ông nhận định, sau khi bắt giữ các thế lực chống Tập chủ chốt trong quân đội, bước đi đầu tiên của ông Tập sẽ là đảm bảo việc tiếp tục “đắc cử” tại Đại hội 21 của ĐCSTQ.

Ngày 24/10/2025, Epoch Times từng đưa tin độc quyền rằng trước và sau Hội nghị Trung ương 4, việc tái cơ cấu quyền lực trong quân đội ĐCSTQ diễn ra gay gắt, phe ông Trương Hựu Hiệp tìm cách phản công chiến dịch “đả hổ” của ông Tập, khiến nội bộ quân đội xuất hiện bất đồng về phương án dùng vũ lực tấn công Đài Loan.

Nhiều nguồn tin thân cận quân đội ĐCSTQ nói với Epoch Times rằng “trong nhiều cuộc họp nội bộ, ông Trương Hựu Hiệp đã nhiều lần công khai phản đối việc lập tức động binh, cho rằng hệ thống phòng thủ của Đài Loan chỉ xếp sau Israel và còn cao hơn cả Ukraine”. Trước thềm Lưỡng hội, ông nêu rõ khả năng Mỹ, Nhật, Úc và khối Ngũ Nhãn can dự là rất lớn, nếu đánh lâu mà không hạ được sẽ gây chấn động trong nước, trong khi binh lực và hậu cần hiện nay của Quân đội ĐCSTQ khó có thể chống đỡ một cuộc chiến tranh kéo dài.

Nguồn tin này cho hay, ông Trương Hựu Hiệp chủ trương ổn định cục diện, tránh khơi mào chiến sự trong bối cảnh kinh tế suy thoái và ngoại giao bị cô lập. Lập trường này bị ông Tập Cận Bình coi là “làm lung lay lòng quân” và trở thành mồi lửa dẫn tới cuộc thanh trừng tướng lĩnh quân đội sau đó.

Tuy nhiên, không phải tất cả giới quan sát đều đồng tình với nhận định trên. Nhà bình luận Lý Lâm Nhất cho rằng, sau khi “hạ” ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập, không loại trừ khả năng ông Tập càng thêm liều lĩnh, mạo hiểm dùng vũ lực với Đài Loan để chứng minh năng lực của mình, vì vậy cộng đồng quốc tế tuyệt đối không thể lơ là trước diễn biến ở eo biển Đài Loan.

Một đòn giáng mạnh vào sức mạnh quân sự của ĐCSTQ

Một nguồn tin thân cận giới quân đội ở Bắc Kinh nói với Epoch Times rằng, đây là lần đầu tiên kể từ năm 1989 đến nay, ĐCSTQ bãi nhiệm hai ủy viên Bộ Chính trị trong cùng một nhiệm kỳ. Năm đó, ĐCSTQ đã cách chức Tổng Bí thư kiêm Phó Chủ tịch Quân ủy đứng hàng đầu là Triệu Tử Dương cùng một ủy viên Thường vụ khác, với lý do họ bị cho là mềm yếu trong xử lý phong trào biểu tình ở Bắc Kinh, phong trào sau đó bị trấn áp bằng vũ lực (vụ thảm sát trên Quảng trường Thiên An Môn ngày 4/6/1989).

Ông Trương Hựu Hiệp sinh tháng 7/1950, quê ở Vị Nam (Thiểm Tây). Cha ông là Trương Tông Tốn, thượng tướng khai quốc của ĐCSTQ, từng giữ chức Bộ trưởng Tổng cục Hậu cần quân đội. Năm 1979, ông Trương Hựu Hiệp tham gia chiến tranh Trung–Việt; năm 1984, ông chỉ huy đơn vị tham gia chiến dịch “lưỡng sơn” ở biên giới.

Đáng chú ý là hai cha con Trương Tông Tốn – Trương Hựu Hiệp từng được gọi là “cặp cha con thượng tướng”, còn ông Trương Tông Tốn và cha của ông Tập Cận Bình là Tập Trọng Huân đã là chiến hữu thân thiết từ trước khi ĐCSTQ giành chính quyền. Sau khi ông Tập lên nắm quyền, ông Trương Hựu Hiệp trở thành một trong số “thái tử đảng” trong quân đội ủng hộ Tập củng cố quyền lực. Giới quan sát cho rằng sự ủng hộ này đã thay đổi khi mâu thuẫn quyền lực trong quân đội ngày càng sâu sắc, đặc biệt xoay quanh vấn đề kế nhiệm và phương án dùng vũ lực với Đài Loan.

Ông Lưu Chấn Lập – người bị tuyên bố ngã ngựa cùng thời điểm với ông Trương – sinh tháng 8/1964, quê ở Loan Thành (Hà Bắc). Ông nhập ngũ tháng 9/1983, biên chế vào đại đội trinh sát Sư đoàn 112 Lục quân, từ ngày 30/4/1986 tham gia chiến dịch “lưỡng sơn”, trấn giữ tiền tuyến hơn một năm.

Nhà bình luận thời sự Lý Lâm Nhất nhận định, quân đội ĐCSTQ nhiều năm không đánh trận, ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập là những tướng lĩnh thực chiến cuối cùng, nên việc họ bị “nhổ bỏ” là một đòn đánh mạnh không chỉ vào sức chiến đấu của quân đội ĐCSTQ mà còn cả nền tảng chế độ.

#红右世界
张又侠、刘振立落马。中央军委副主席张又侠和中央军委委员刘振立=被正式免职。上将现役军官几乎全军覆没！而且，中央军委的构成变得更加荒谬，只有1名主席、1名委员。
咋整，世界上，极右保守的政权，你的不能理解😂
不过，这是好事，台湾海峡不会打仗。因为习主席还是不信任他领导的军队 pic.twitter.com/1bjtHbsXta
— 乌克兰战争•最新进展🇺🇦 (@HXR001) January 24, 2026

(Nội dung bài đăng: Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập đã ‘ngã ngựa’. Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp và Ủy viên Quân ủy Trung ương Lưu Chấn Lập đã bị chính thức miễn chức. Các sĩ quan thượng tướng đương chức gần như bị ‘quét sạch’ toàn quân! Hơn nữa, cơ cấu của Quân ủy Trung ương trở nên càng thêm phi lý, chỉ còn 1 chủ tịch và 1 ủy viên.

Thật không biết làm sao nữa—trên thế giới, những chính quyền cực hữu bảo thủ kiểu này đúng là khó mà hiểu nổi.

Tuy nhiên, đây lại là chuyện tốt: eo biển Đài Loan sẽ không xảy ra chiến tranh, bởi vì Chủ tịch Tập vẫn không tin tưởng vào quân đội do chính ông ta lãnh đạo.)

Trong số bảy ủy viên Quân ủy Trung ương khóa 20 hiện chỉ còn lại ông Trương Thăng Dân và ông Tập Cận Bình. Về thượng tướng đương nhiệm, ngoài Phó Chủ tịch Quân ủy Trương Thăng Dân và Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân, chỉ còn Tư lệnh Chiến khu Đông bộ Dương Chí Bân và Tư lệnh Chiến khu Trung bộ Hàn Thắng Diên – đều mới được phong hàm cuối năm ngoái.

Trợ lý nghiên cứu Chung Chí Đông của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Tài nguyên thuộc Viện Nghiên cứu An ninh Quốc phòng Đài Loan, đánh giá rằng trong thành phần Quân ủy hiện nay hầu như không còn vị thượng tướng nào có kinh nghiệm tác chiến thực tế, còn ông Trương Thăng Dân xuất thân từ hệ thống chính trị. Nếu ông Tập tính đến việc dùng quân sự với Đài Loan, chắc chắn điều này sẽ tạo ra tác động, và đợt “hạ” Trương–Lưu lần này còn gắn liền với ý đồ thể hiện thế “tiếp tục tại vị” của ông Tập.

Học giả người Úc gốc Hoa Viên Hồng Băng trước đó nói với Epoch Times rằng, cái gọi là phong trào “tự cách mạng” đại thanh tẩy của ông Tập Cận Bình trên thực tế đã phá hủy hầu như toàn bộ hệ thống cơ quan chỉ huy các cấp của quân đội ĐCSTQ. Ông dự đoán năm 2026 sẽ là năm mà “quân đội bảo đảng vệ” của ĐCSTQ suy yếu nhất.