Những công thần của khởi nghĩa Lam Sơn bị giết (P1)

Sau khi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thành công đánh đuổi quân Minh ra khỏi bờ cõi, chủ tướng Lê Lợi lên ngôi lập ra nhà Lê. Tháng 5/1429, Vua luận công ban thưởng cho 93 người có công lớn nhất, chia làm 5 hạng. Hạng cao nhất là Huyện Thượng hầu có 3 người là Phạm Vấn, Lê Sát, Phạm Văn Xảo. Hạng cao thứ là Á Thượng hầu chỉ có 1 người là Lê Ngân. Cả 4 người có công lớn nhất này lần lượt làm quan đầu Triều chỉ dưới Vua, nhưng có đến 3 người bị xử trảm. Ngoài ra còn nhiều công thần khác cũng bị xử trảm hoặc giam tù.

Lê Thái Tổ khi về già, sợ Thái tử kế vị còn nhỏ, mà quyền thần thì có nhiều, toàn những người có công lớn, vì thế mà có phần lo lắng. Lợi dụng điều đó, gian thần trong Triều có những xàm tấu khiến Triều đình lục đục, nhiều công thần bị hại chết oan ức.

Trần Nguyên Hãn

Trần Nguyên Hãn là dòng dõi họ Trần, cháu nội của Tể trướng Trần Nguyên Đán, ông góp công trong các chiến thắng lớn của nghĩa quân Lam Sơn như trận Tân Bình, Thuận Hóa, Đông Bộ Đầu.

Trận đành thành Xương Giang là trận đánh kéo dài bậc nhất của nghĩa quân Lam Sơn. Thành này có nhiều lớp phòng thủ khiến các tướng của nghĩa quân có 30 đợt tấn công kéo dài nhiều tháng vẫn không thể hạ được thành. Trong khi đó viện binh 15 vạn quân của quân Minh sắp đến, cần phải hạ bằng được thành Xương Giang.

Nhiệm vụ đánh thành được giao cho Trần Nguyên Hãn. Ông bí mật đào đường hầm, cho quân theo đường hầm này vào trong thành, rồi quân từ ngoài đánh vào phối hợp từ trong đánh ra, nhờ đó mới hạ được thành Xương Giang.

Ngày 14 tháng 3 năm Mậu thân 1428, trong đại hội định công ban thưởng, Trần Nguyên Hãn được phong là Tả tướng quốc, Bình chương quân quốc trọng sự, Khu mật Đại sứ, chỉ huy toàn bộ các tướng lĩnh trong Triều. Ông cùng với Thái úy Phạm Văn Xảo là quan đầu Triều nhà Lê lúc bấy giờ.

Nhưng Trần Nguyên Hãn cũng sớm biết thời thế. Ông làm Tả tướng quốc chỉ 1 năm, đến năm 1429 thì xin được từ quan về nghỉ tại quê nhà.

Có người thân cận thắc mắc, Nguyên Hãn đáp rằng: “Nhà vua có tướng như Việt vương Câu Tiễn, cho nên ta không thể yên hưởng vui sướng được.” (Đại Việt thông sử)

Lúc này các gian thần như Trình Hoàng Bá, Lê Quốc Khí, Đinh Bang Bản, Nguyễn Tông Chí, Lê Đức Dư tâu lên Vua rằng Trần Nguyên Hãn “xây phủ đệ lớn, đóng thuyền to, tuyển tráng binh, chở binh khí, luyện tập thủy quân, v.v. để làm phản”. Lê Thái Tổ nghe theo liền cho người đến bắt Trần Nguyên Hãn để khép tội chết.

Phạm Văn Xảo

Phạm Văn Xảo lập nhiều chiến công cho nghĩa quân Lam Sơn, đáng kể nhất là ông cùng Trịnh Khả đánh bại 5 vạn viện binh của quân Minh ở ải Lê Hoa.

Sau khi Lê Lợi lên ngôi và luận công ban thưởng, ông là một trong 3 người được xem là có công lớn nhất, được phong làm Thái úy, quyền hành chỉ sau Vua.

Ở trong Triều, bọn gian thần Trình Hoàng Bá, Lê Quốc Khí, Đinh Bang Bản, Nguyễn Tông Chí, Lê Đức Dư vốn đi theo Lê Sát, biết ý Vua lo lắng việc Thái tử Nguyên Long còn nhỏ, nên mật tấu nói xấu các công thần như Phạm Văn Xảo và Trần Nguyên Hãn.

“Đại Việt thông sử” của Lê Quý Đôn có chép rằng Vua “tỏ ra trọng vọng nhưng bên trong vẫn nghi ngờ. Bọn gian thần Trình Hoàng Bá, Lê Quốc Khí, Đinh Bang Bản, Nguyễn Tông Chí, Lê Đức Dư đón biết ý vua tranh nhau dâng mật sớ khuyên vua sớm trừ đi”.

Lê Thái Tổ nghe theo , đến năm 1431 thì cho xử trảm Phạm Văn Xảo.

Lưu Nhân Chú

Lưu Nhân Chú là một trong những người tham gia hội thề Lũng Nhai, lập rất nhiều công lao, như trận đánh úp thành Tây Đô (ở Thanh Hóa); cho đến tận trận cuối cùng Lưu Nhân Chú cùng Trịnh Khắc Phục cho quân mai phục ở ải Chi Lăng chém được Tổng binh Liễu Thăng, góp công lớn đánh bại viện binh, khiến Vương Thông cùng 10 vạn quân Minh bị vây trong thành phải đầu hàng.

Sau khi đánh bại quân Minh, Lưu Nhân Chú được phong làm Bình chương quân quốc trọng sự đứng đầu các võ tướng. Tuy nhiên ông bị Tư đồ Lê Sát ghen tỵ dùng thuốc độc hại chết.

Lê Sát

Lê Sát tham gia nghĩa quân Lam Sơn từ những ngày đầu tiên, cùng nằm gai nếm mật với chủ tướng Lê Lợi, lập rất nhiều chiến công giúp nghĩa quân đi đến chiến thắng cuối cùng.

Sau khi Lê Lợi lên ngôi lập ra nhà Lê, nhiều gian thần trong Triều đi theo Lê Sát. Những gian thần này gièm pha tâu lên Thái Tổ những lời không tốt về Trần Nguyên Hãn và Phạm Văn Xảo khiến hai công thần này bị xử chết oan uổng. Cũng chính Lê Sát vì ghen tỵ mà dùng thuốc độc hại chết Lưu Nhân Chú.

Năm 1433, Lê Thái Tổ sắp mất, liền phong cho Lê Sát làm Đại Tư đồ đứng đầu Triều nhằm giúp Thái tử Lê Nguyên Long khi ấy mới chỉ 10 tuổi lên ngôi.

Lê Thái Tổ đã mất, Thái tử Lê Nguyên Long Thái Tông lên ngôi, hiệu là Lê Thái Tông. Vua còn nhỏ, mọi quyền hành nằm trong tay Lê Sát, vì thế mà ông ta trở thành chuyên quyền, hại nhiều trung thần, ghen ghét nhiều người cho làm quan xa Kinh thành.

Năm 1437, vua Lê Thái Tông đã lớn hơn, cho gọi những trung thần vốn bị Lê Sát đày đi nơi xa trở về, sau đó cho bắt Lê Sát cùng đồng đảng vì tội đại nghịch chuyên quyền quyền. Thái Tông cho xử trảm Lê Sát.

Một số vị quan khác như Lê Ngân và Bùi Cầm Hổ lại can Vua rằng Lê Sát dù gì cũng có công lớn. Vua ban cho Lê Sát phải tự sát tại nhà.

(Còn nữa)

Trần Hưng

Xem thêm:

• Trần Nguyên Hãn: Vị tướng tài của nghĩa quân Lam Sơn
• Phạm Văn Xảo: Công thần oan khuất của nghĩa quân Lam Sơn

Mời xem video: