Nghị định 413/2026/NĐ-CP cho phép công chứng viên công chứng mọi giao dịch bất động sản trên cả nước từ 31/12/2028, nếu khi đó các cơ sở dữ liệu công chứng, đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản đã vận hành.

(Ảnh minh họa: Phòng công chứng số 2 tỉnh Thừa Thiên Huế/Facebook)

Ngày 16/11, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký Nghị định 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng, Báo Điện tử Chính phủ cho biết.

Nghị định 413 bổ sung Điều 42a về lộ trình công chứng giao dịch bất động sản, quy định kể từ ngày 31/12/2028, công chứng viên của các tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi cả nước.

Trong trường hợp đến ngày 31/12/2028 mà cơ sở dữ liệu công chứng và cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản chưa được vận hành, công bố, thì việc công chứng trong phạm vi cả nước sẽ được thực hiện sau khi các cơ sở dữ liệu này được công bố, vận hành. Yêu cầu về các cơ sở dữ liệu này được quy định tại Khoản 2 Điều 44 Luật Công chứng số 46/2024/QH15, đã được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 13 Điều 1 Luật số 04/2026/QH16.

Thêm một trường hợp được công chứng ngoài trụ sở

Nghị định mới sửa đổi, bổ sung Điều 43 Nghị định 104/2025/NĐ-CP về các lý do chính đáng khác (nêu tại Điểm d Khoản 2 Điều 46 Luật Công chứng) để được công chứng ngoài trụ sở tổ chức hành nghề công chứng.

Lý do được bổ sung là việc ký giao dịch diễn ra đồng thời với việc bàn giao tài sản, giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp đến giao dịch hoặc thanh toán tiền, mà các bên thống nhất yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.

Nếu một người trong số các bên tham gia giao dịch thuộc trường hợp được công chứng ngoài trụ sở, những người còn lại có thể đến cùng địa điểm đó để công chứng viên công chứng giao dịch. Công chứng viên nhận yêu cầu phải kiểm tra việc công chứng có đúng trường hợp được phép hay không, đồng thời ghi rõ lý do, địa điểm công chứng ngoài trụ sở trong lời chứng.

Phòng công chứng chuyển thành Văn phòng công chứng thế nào?

Nghị định số 413/2026/NĐ-CP quy định Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan và Hội công chứng viên địa phương xây dựng đề án chuyển đổi, trình UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định việc chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng. Đề án phải lấy ý kiến của công chứng viên, viên chức và người lao động đang làm việc tại Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi.

Quyền nhận chuyển đổi được giao cho các công chứng viên đang làm việc tại Phòng công chứng đó vào thời điểm xây dựng đề án. Công chứng viên là viên chức hay làm theo hợp đồng lao động đều có quyền tham gia, trừ người không có nhu cầu hoặc không đủ điều kiện theo Khoản 2 Điều 23 Luật Công chứng.

Trường hợp công chứng viên của Phòng công chứng không nhận chuyển đổi hoặc không đủ điều kiện, quyền nhận chuyển đổi được bán đấu giá cho những công chứng viên đủ điều kiện thành lập Văn phòng công chứng theo Khoản 1 và Khoản 2 Điều 24 Luật Công chứng. Cuộc đấu giá thực hiện theo trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản công.

Giá quyền nhận chuyển đổi được tính bằng số tiền nộp ngân sách và nộp thuế trung bình trong 3 năm gần nhất của Phòng công chứng, xác định vào thời điểm UBND cấp tỉnh duyệt đề án. Mức giá này cũng là giá khởi điểm khi đấu giá quyền nhận chuyển đổi.

Nghị định cũng sửa Điều 12 về quyền lợi của người đang làm việc tại Phòng công chứng được chuyển đổi. Người tiếp tục làm việc theo hợp đồng lao động tại Văn phòng công chứng mới, hoặc được bố trí việc làm khác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khác, vẫn được tham gia và hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cùng các khoản hưởng khác theo quy định.

Công chứng viên không nhận chuyển đổi, viên chức và người làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn được hưởng chính sách tinh giản biên chế nếu không làm việc tại Văn phòng công chứng mới và không được bố trí việc làm khác. Người đã được bố trí việc làm khác nhưng tự nguyện nghỉ và được đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý cũng được hưởng chính sách này. Người làm theo hợp đồng lao động xác định thời hạn được hưởng quyền lợi theo hợp đồng.

Nghị định 413/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2027; riêng Điều 4, 5, 6 và 7 có hiệu lực từ ngày 16/11/2026.

Xem thêm: