Báo Anh, Mỹ: Ủy ban Chứng khoán ĐCSTQ tạm ngừng IPO, cấm cổ đông lớn bán tháo cổ phiếu

Nhậm Nghĩa
•
Thứ Tư, 04/11/2026

Chứng khoán Trung Quốc vẫn giảm sau biện pháp cứu thị trường của Ngân hàng Trung ương và các cơ quan tài chính. FT và WSJ dẫn nguồn tin cho biết Ủy ban Chứng khoán Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) yêu cầu tạm ngừng IPO, cấm cổ đông lớn bán tháo cổ phiếu.

Tòa nhà giao dịch chứng khoán ở Thượng Hải – Trung Quốc (Brookgardener/Shutterstock)

Từ tháng 5 đến nay, vốn hóa thị trường chứng khoán Đại Lục đã bốc hơi khoảng 25 nghìn tỷ nhân dân tệ, còn chỉ số CSI 300 về mặt kỹ thuật đã rơi vào thị trường giá xuống (bear market).

Hôm thứ Hai (2/11), Ngân hàng Trung ương ĐCSTQ đã họp cùng Cục Quản lý Giám sát Tài chính Quốc gia và Ủy ban Chứng khoán. Các cơ quan này quyết định dùng hai công cụ là “cơ chế hoán đổi” và “tái cấp vốn cho việc mua lại, mua thêm cổ phiếu” để cứu và ổn định thị trường chứng khoán.

Các biện pháp này không vực dậy được thị trường cổ phiếu A. Hôm thứ Ba (3/11), thị trường giằng co và điều chỉnh suốt phiên. Khi đóng cửa, chỉ số Thượng Hải giảm 0,82%, chỉ số Thâm Quyến giảm 1,21% và chỉ số ChiNext giảm 2,73%.

Toàn thị trường có 2.108 mã cổ phiếu tăng và 3.309 mã giảm. Nhóm cổ phiếu phần cứng phục vụ năng lực tính toán đồng loạt giảm, cổ phiếu chip tính toán cũng đi xuống. Cổ phiếu của hai công ty niêm yết Cambricon (Hàn Vũ Kỷ) và MetaX (Mộc Hi) mất hơn 10%.

Dòng vốn nhà nước, thường được gọi là “đội quốc gia”, đã vào đỡ thị trường nhưng hiệu quả cũng hạn chế. Số liệu cho thấy từ khoảng 14h30 (giờ Hồng Kông, Đài Loan), lúc gần hết phiên, dòng tiền lớn đã mua vào nhiều quỹ hoán đổi danh mục (ETF).

Tờ Financial Times (FT) của Anh và tờ The Wall Street Journal (WSJ) của Mỹ hôm thứ Ba dẫn lời những người am hiểu tình hình cho biết Ủy ban Chứng khoán ĐCSTQ mấy ngày qua đã họp với nhiều ngân hàng đầu tư. Cơ quan này đưa ra một chỉ thị hành chính không chính thức, thường được giới thị trường gọi là “hướng dẫn cửa sổ”, yêu cầu tạm ngừng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Cổ đông cũng không được giảm tỷ lệ nắm giữ hay bán tháo cổ phiếu với quy mô lớn cho tới khi thị trường ấm trở lại.

Những người này còn tiết lộ cơ quan quản lý đã đưa ra các hướng dẫn khác nhằm ổn định thị trường, như khuyến khích đẩy nhanh việc mua lại cổ phiếu và yêu cầu nhà đầu tư hạn chế bán bớt cổ phiếu đang nắm giữ.

Reuters đưa tin ông Trần Kiến Đức, Tổng giám đốc Công ty Quản lý Quỹ tư nhân Thiên Lãng ở Phúc Châu, nhận xét các biện pháp cứu thị trường của nhà chức trách “thấp hơn kỳ vọng của thị trường”. Ông Wang Yapei, nhà quản lý quỹ của Quỹ tư nhân Zijie, nói với hãng tin này rằng chính phủ đang hối thúc các bên tham gia thị trường bỏ tiền ra mua cổ phiếu, thay vì trực tiếp cấp vốn.

Ông Thomas Mathews, trưởng bộ phận thị trường khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Capital Economics, cho rằng những bước đi này khó giúp thị trường đảo chiều bền vững, trừ khi đồng thời có thêm biện pháp trực tiếp hơn để giải quyết các thách thức mang tính cơ cấu. Ông nói thêm, điều đó cũng có nghĩa là phải thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận, và trong ngắn hạn, việc này có thể đồng nghĩa với hỗ trợ về tiền tệ hoặc tài khóa.

Còn với ông Sam Konrad, chuyên viên quản lý đầu tư của Jupiter Asset Management, các biện pháp này phản ánh việc chứng khoán Trung Quốc phụ thuộc vào sự hỗ trợ của chính phủ. Đây cũng là một trong những lý do khiến công ty ông không lạc quan về triển vọng dài hạn của thị trường này. Xét về lâu dài, chứng khoán Trung Quốc luôn nằm trong số những thị trường hoạt động kém nhất thế giới, và tăng trưởng kinh tế của nước này không chuyển thành tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp, ông nhận định.

Trong những đợt chứng khoán suy yếu trước đây, Ủy ban Chứng khoán ĐCSTQ từng tạm ngừng IPO để giữ thanh khoản cho thị trường. Số liệu lịch sử cho thấy từ năm 1994 đến năm 2015, thị trường cổ phiếu A đã 9 lần ngừng IPO, tổng cộng khoảng 4 năm rưỡi không có đợt phát hành mới. Xét 2 tháng sau mỗi lần IPO được mở lại, thị trường chỉ tăng nhẹ 3% ở lần thứ 3, còn 8 lần kia đều giảm hoặc đi ngang, mức bình quân là -5,4%.

Lần gần nhất có tin đồn “ngừng IPO toàn diện” là vào tháng 7/2023. Đến ngày 27/8/2023, Ủy ban Chứng khoán ĐCSTQ mới chính thức ra văn bản yêu cầu “siết nhịp độ IPO theo giai đoạn”. Văn bản cũng yêu cầu “hoàn thiện cơ chế điều tiết ngược chu kỳ của thị trường sơ cấp và thứ cấp, thúc đẩy cân bằng động giữa đầu tư và huy động vốn”.

Tuy nhiên, các bài báo đã đăng chỉ ra rằng việc ngừng IPO có thể khiến hoạt động huy động vốn trên thị trường chứng khoán, vừa phục hồi chưa lâu, một lần nữa chậm lại.

Theo số liệu, quy trình xét duyệt IPO đã chậm lại từ tháng 9. Từ đầu tháng 9 đến cuối tháng 10, ba sở giao dịch chứng khoán ở Đại Lục chỉ xếp lịch xét duyệt cho 13 doanh nghiệp, riêng tháng 10 chỉ có 4 doanh nghiệp. Nhà sản xuất chip YMTC (Trường Giang Tồn Trữ) dự kiến niêm yết trong năm nay, nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được.

Xem thêm: