Những suy nghĩ tiêu cực làm suy yếu sức khỏe của chúng ta và tạo ra những tác động xấu lan tỏa trong xã hội cũng như môi trường sống. Ngược lại, tâm trí và hành động tích cực mang lại sự chữa lành và tái sinh. 

(Ảnh: Shutterstock, Trí thức VN)

Ở tuổi 29, cô Shen Lan-ting nhận một chẩn đoán tàn khốc: ung thư đại trực tràng giai đoạn muộn, với tiên lượng chỉ sống được ba tháng. Thay vì chìm trong tuyệt vọng, cô lựa chọn đón nhận với một tinh thần hoàn toàn tích cực. “Dù thời gian còn lại có ít đến đâu, tôi vẫn sẽ đón nhận mỗi ngày bằng niềm vui và lòng biết ơn”, cô nói.

Ba tháng sau, khối u 10cm không thể phẫu thuật của cô đã co lại chỉ còn 2 cm. 15 năm trôi qua, cô sống một cuộc đời khỏe mạnh, tràn đầy sức sống và căn bệnh ung thư đã biến mất.

Chẩn đoán thay đổi cả cuộc đời

Người phụ nữ Đài Loan đã chiến thắng ung thư một cách ngoạn mục – cô Shen, cựu chủ tịch Phòng Thương mại Trẻ Quốc tế dành cho Nữ giới tại Đào Viên – đã chia sẻ câu chuyện của mình với The Epoch Times.

Tháng 2 năm 2010, cô được chẩn đoán ung thư đại trực tràng giai đoạn muộn, đã di căn từ đại tràng sang phúc mạc, lớp màng mỏng lót khoang bụng và bao phủ nhiều cơ quan nội tạng. Các bác sĩ nói rằng khối u không thể phẫu thuật.

“Bác sĩ nói rằng tỷ lệ sống sót với liệu pháp nhắm trúng đích có lẽ dưới 10%, và khả năng sống được 5 năm chỉ là 1/10.000”, cô nhớ lại. Trong nỗi sợ hãi, cô gần như khóc mỗi ngày.

Tuy nhiên, thử thách này đã khơi dậy trong cô một nhận thức sâu sắc rằng sinh, lão, bệnh, tử là điều không ai tránh khỏi. Cô nói: “Hãy sống trọn vẹn từng ngày trong hiện tại, bởi không ai biết ngày mai sẽ ra sao”. 

Lau khô nước mắt, cô quyết định trân trọng từng ngày bằng cách dành thời gian ý nghĩa bên gia đình và bạn bè, hòa giải với người khác, và tìm sự bình an trong chính mình. Cô tập trung vào những điều thực sự quan trọng ở thời điểm hiện tại, từ chối bị cuốn vào vòng xoáy cảm xúc của sự tự thương hại hay nỗi sợ cái chết.

Làm hòa với các tế bào ung thư

Cách tiếp cận của cô Shen đối với việc vượt qua ung thư chưa bao giờ là “chiến đấu” với nó. 

“Yếu tố then chốt nhất là thay đổi tư duy. Thay vì nói rằng đang chiến đấu hay điều trị ung thư, tôi nói rằng ‘mục tiêu của tôi là kiến tạo sức khỏe’”. 

Cô nói: “Các tế bào ung thư, suy cho cùng, cũng là tế bào của chính tôi. Chúng không muốn giết tôi, nếu cơ thể chết đi thì chúng cũng không thể tồn tại. Vì vậy tôi chọn làm hòa với chúng và cảm ơn chúng vì đã đánh thức tôi, để chúng tôi có thể cùng nhau chữa lành”. 

Cô nhìn lại lối sống trước khi được chẩn đoán. Giống như nhiều người trẻ, cô ăn uống tùy tiện, thường là đồ ăn sẵn, sinh hoạt thất thường, ngày đêm đảo lộn, và không bao giờ tập thể dục, hoàn toàn phớt lờ nhu cầu của cơ thể.

Mặc dù ung thư là một bệnh phức tạp, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như di truyền, môi trường, miễn dịch và yếu tố ngẫu nhiên, cô xem căn bệnh của mình là một cơ hội để khôi phục sự cân bằng hơn là đổ lỗi.

Cô nói: “Khối u có thể lớn lên thì cũng phải có khả năng thu nhỏ – giống như một quả bóng”. 

Sức mạnh của lòng biết ơn

Được truyền cảm hứng từ cuốn sách The Hidden Messages in Water (Thông điệp bí ẩn của nước) của Masaru Emoto, trong đó cho thấy những lời biết ơn tạo ra các tinh thể nước đẹp, còn những lời tiêu cực tạo ra các tinh thể xấu, cô Shen đã áp dụng nguyên lý này cho chính mình. “Vì hơn 70% cơ thể con người là nước, tôi quyết định thử. Dù ăn gì, tôi cũng nói ‘cảm ơn’ và thưởng thức nó với niềm vui”. 

Hiện nay, cô ưu tiên thực phẩm theo mùa, tươi và tự nhiên, nhưng thỉnh thoảng vẫn thoải mái ăn những món chế biến sẵn. Cô chia sẻ: “Tác hại từ lo lắng và sợ hãi lớn hơn rất nhiều so với bản thân thực phẩm. Vì vậy tôi ăn uống một cách vui vẻ và luôn với lòng biết ơn”. 

Ngoài chế độ ăn, cô còn xây dựng thói quen ngủ nghỉ lành mạnh hơn.

“Trước khi chìm vào giấc ngủ, tôi thành tâm gửi lời cảm ơn đến chính cơ thể mình, rồi an yên đón nhận lời hẹn ước của một ngày mới”. 

Mối liên quan giữa cảm xúc và bệnh tật

Trong hành trình chống chọi với ung thư, có một sự cố đã khiến Shen thấy rõ mối liên quan mạnh mẽ giữa cảm xúc và sức khỏe.

Khi đang đi taxi, cô vướng vào một cuộc tranh cãi gay gắt với tài xế. Trong cơn tức giận bộc phát, người tài xế đã túm cổ áo cô và đe dọa. Trong cơn bừng bừng phẫn nộ, cô Shen bật khóc và dự định báo cảnh sát.

Cho đến thời điểm đó, các tác dụng phụ của hóa trị đối với cô vẫn còn tương đối nhẹ. Tuy nhiên, ngay sau cuộc đối đầu, chúng đột ngột trở nên nghiêm trọng, cảm giác buồn nôn, nôn mửa và rụng tóc dữ dội ập đến với mức độ mà cô chưa từng trải qua.

Khi kể lại sự việc cho gia đình theo Cơ Đốc của mình, họ khuyên cô cầu nguyện. Ban đầu, cô cảm thấy miễn cưỡng và nặng trĩu cảm xúc. Nhưng khi lắng nghe lời cầu nguyện của họ, trong cô âm thầm xuất hiện một sự chuyển biến. Dần dần, cô buông bỏ cơn giận và sự uất ức, mở lòng để thấu hiểu những khó khăn của người tài xế.

Nhìn lại, cô Shen cảm thấy vô cùng biết ơn khoảnh khắc khó khăn đó. Cô nói:

“Nó dạy tôi rằng cảm xúc ảnh hưởng đến cơ thể sâu sắc đến mức nào. Chính sự ôm giữ sự tức giận hay buồn bã làm tổn hại chính bạn, chứ không phải người khác. Tốt hơn cả là buông bỏ và bước tiếp với một trái tim biết ơn và hoan hỷ”. 

Nghiên cứu hiện đại ủng hộ nhận định này, cho thấy rằng ngay cả những cảm xúc tích cực thoáng qua cũng có thể tăng cường chức năng miễn dịch và cải thiện các chỉ dấu sức khỏe quan trọng.

Xây dựng thói quen vận động

Khi thay đổi lối sống của mình, cô Shen nhận ra sự hỗ trợ của gia đình và bạn bè quý giá đến nhường nào. Cô trìu mến hồi tưởng lại vai trò quan trọng của người dì và cả chú chó của dì trong việc giúp cô hình thành thói quen tập thể dục đều đặn.

Sau khi đọc một bài viết mô tả vận động là nền tảng của sức khỏe, cô Shen hiểu rằng chuyển động giúp bão hòa oxy trong các tế bào, khiến chúng trở nên sinh động hơn. Người dì của cô cũng đọc bài viết đó và lập tức gọi điện: “Đi tập thể dục thôi!”

Cô Shen đáp khẽ một tiếng “vâng”, dù trong lòng chỉ muốn đổ gục lên giường. Thật bất ngờ, chẳng bao lâu sau dì cô đã đứng dưới nhà cùng chú chó và gọi lại: “Cháu không cần vội đâu, cứ từ từ thôi. Dì đợi ở đây. Mình cùng dắt chó đi dạo nhé”. 

Khi mở cửa sổ ra, cô thấy dì vẫy tay tươi cười và chú chó vẫy đuôi đầy háo hức. Cảm động trước sự kiên nhẫn ấy, cô xuống nhà ngay không do dự.

Với sự khích lệ của những người thân yêu, cô dần dần xây dựng được thói quen vận động đều đặn. Sau này, cô thậm chí còn hoàn thành một chuyến đạp xe dài 360km (223 dặm). Điều này đã truyền cảm hứng và niềm tin cho nhiều bệnh nhân ung thư khác.

3 phương diện trên hành trình chữa lành

Cô Shen nhìn nhận sự chữa lành đích thực là một hành trình hài hòa trên ba phương diện liên kết chặt chẽ: thân, tâm và linh.

  • Thân: Chú trọng chế độ ăn, vận động và giấc ngủ. Lựa chọn thực phẩm theo mùa, tự nhiên; hòa mình vào thiên nhiên thông qua hoạt động thể chất; và cho cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ.
  • Tâm: Nuôi dưỡng lòng biết ơn bền bỉ. Khi cảm xúc tiêu cực xuất hiện, cô khuyên nên nhẹ nhàng buông bỏ, có thể bằng cách tâm sự với người thân, và để những cảm xúc ấy tiêu biến thành sự bình an.
  • Linh: Đức tin đóng vai trò không thể thay thế, khơi dậy sự tích cực và lòng trắc ẩn nơi con người.

Nhìn lại hành trình của mình, trái tim cô Shen tràn ngập sự biết ơn. Cô nói: 

“Mỗi trải nghiệm lại mở ra một cánh cửa cuộc đời mới. Tôi xem chúng như những món quà quý giá giúp bản thân trưởng thành. Trong những ngày tăm tối nhất khi đối mặt với ung thư giai đoạn muộn, tôi đã tự hứa rằng nếu hồi phục, tôi sẽ chia sẻ câu chuyện của mình để giúp đỡ người khác. 

Hôm nay, tôi vô cùng biết ơn mỗi cơ hội được làm điều đó. Nó nhắc tôi, hết lần này đến lần khác, hãy sống một cuộc đời khỏe mạnh, vui tươi và có mục đích”. 

Lợi ích của lòng biết ơn

Các chuyên gia y tế phát hiện rằng một góc nhìn tích cực, lạc quan, kết hợp với một trái tim tràn đầy biết ơn, có thể hỗ trợ mạnh mẽ cho quá trình hồi phục bệnh tật và nâng cao sức khỏe tổng thể.

Lòng biết ơn và cảm xúc tích cực kích hoạt vùng vỏ não trước trán và các đường dẫn thưởng của não, đồng thời làm dịu hạch hạnh nhân giúp xử lý nỗi sợ. Sự chuyển đổi này làm giảm tín hiệu căng thẳng mạn tính, hạ mức cortisol và làm dịu viêm. Đồng thời, cảm xúc tích cực tăng cường hoạt động của dây thần kinh phế vị, cải thiện điều hòa miễn dịch, tiêu hóa và sửa chữa tế bào.

Nói ngắn gọn, lòng biết ơn giúp cơ thể rời khỏi “chế độ sinh tồn” và bước vào trạng thái thuận lợi hơn cho sự chữa lành.

(Ảnh minh họa: Chinnapong, Shutterstock)

Theo Tiến sĩ Dương Cảnh Đoan – giám đốc điều hành Trung tâm Y tế Northern tại New York, chuyên gia tâm thần học chia sẻ, những người có sự tu dưỡng đạo đức cao nhìn thế giới qua một lăng kính đặc biệt. Nơi người khác chỉ thấy bất hạnh, họ tìm ra những khía cạnh tích cực và nâng đỡ tinh thần. Do đó, họ hiếm khi nuôi dưỡng cảm xúc tiêu cực hay tham gia vào các hành vi gây hại cho cơ thể. Đây là một phẩm chất mà Tiến sĩ Dương cho là then chốt đối với sức khỏe và khả năng phục hồi.

Tiến sĩ Dương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng phẩm hạnh đạo đức trong đời sống hằng ngày, bao gồm lòng trắc ẩn, sự thấu hiểu, tha thứ và tử tế với người khác. Nếu không thực hành thường xuyên, rất khó duy trì một tâm thế tích cực. Khi những sự kiện bất ngờ xảy ra, con người dễ phản ứng bằng lời nói hay hành động cực đoan. Điều này không chỉ làm tổn hại người khác mà còn gây tổn hại cho chính sức khỏe của mình.

Từ một góc nhìn bổ trợ, ông Ritsugaku Ken, một thầy thuốc Đông y truyền thống Nhật Bản, cho biết trong Đông y, các kinh mạch bị tắc nghẽn có thể gây đau và cuối cùng dẫn đến ứ trệ, tạo điều kiện cho khối u hoặc ung thư hình thành. Lòng biết ơn, theo ông, là một lực tích cực mạnh mẽ giúp khai thông kinh mạch, điều hòa năng lượng của cơ thể với “khí” của trời, đất và tự nhiên, đồng thời khôi phục sự cân bằng giữa thân và tâm.

Khoa học hiện đại cũng đồng ý với quan điểm này. Một nghiên cứu năm 2024 đăng trên JAMA Psychiatry phân tích dữ liệu của gần 50.000 nữ y tá lớn tuổi tại Mỹ cho thấy những người thường xuyên thực hành lòng biết ơn có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn khoảng 9%. Các nghiên cứu khác cũng cho thấy lòng biết ơn có thể làm giảm đáng kể các chỉ dấu viêm trong cơ thể.

Làm thế nào để nuôi dưỡng một trái tim biết ơn?

Ông Ken khuyến nghị lồng ghép những thói quen biết ơn đơn giản vào đời sống hằng ngày.

1. Viết nhật ký biết ơn

Mỗi tối, hãy tập ghi lại những con người hoặc khoảnh khắc mà bạn cảm thấy biết ơn – dù đó là khi bạn nhận ra một điều đẹp đẽ, có một cuộc trò chuyện vui vẻ với bạn bè, thưởng thức một tách cà phê ngon, hay giúp ai đó giải quyết một vấn đề.

Bạn cũng có thể viết những khoảnh khắc hạnh phúc nhất trong ngày và cho vào một chiếc hộp. Vào những ngày khó khăn, hãy lấy ra một vài mẩu giấy để sống lại những trải nghiệm đó và kết nối lại với lòng biết ơn.

2. Gửi lời cảm ơn với gia đình và bạn bè

Có những người âm thầm hỗ trợ chúng ta mỗi ngày, nhưng chúng ta thường bỏ qua cố gắng của họ: người bạn đời pha cho bạn tách cà phê đầu ngày, cha mẹ luôn đầy tủ thức ăn, hay con cháu mang lại tiếng cười trong nhà. Hãy chú ý đến những đóng góp mà chúng ta thường xem là hiển nhiên, chẳng hạn như người lái xe buýt đưa bạn đến chỗ làm, hay công nhân vệ sinh lặng lẽ giữ gìn đường phố sạch sẽ.

Hãy dừng lại và chân thành nói: “Cảm ơn”. 

3. Đi bộ trong sự biết ơn

Khi dạo bước, dù trong công viên hay quanh khu phố, hãy quan sát màu sắc của cây cối, âm thanh của thiên nhiên và cảm nhận mặt đất dưới chân. Hãy hòa mình vào khoảnh khắc hiện tại và trân trọng thế giới xung quanh.

4. Thực hành khẳng định bản thân

Mỗi ngày, hãy nói với chính mình: “Cảm ơn vì hôm nay bạn đã cố gắng hết sức”.  Hành động tuy nhỏ bé này sẽ giúp bạn củng cố giá trị bản thân và nâng đỡ hành trình nuôi dưỡng lòng biết ơn.