Hơn 5 triệu tài khoản mạng xã hội bất hợp pháp đã bị xóa trong chiến dịch chống lừa đảo Blackout của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) nhằm triệt phá các khu lừa đảo trên toàn cầu. Một quan chức FBI cho biết khoảng 10.000 người Mỹ đã được cảnh báo để không bị lừa mất thêm tiền.

Ngày 26/2/2025, tại khu phức hợp KK Park ở Myawaddy, Myanmar, những người làm việc trong trung tâm lừa đảo, một số người được cho là nạn nhân bị buôn bán, ngồi trên mặt đất trong cuộc truy quét của Lực lượng Biên phòng Karen. (Ảnh: STR/ AFP qua Getty Images)

Giám đốc FBI Kash Patel viết trên mạng xã hội X hôm thứ Bảy (14/11) rằng chiến dịch đã phong tỏa gần 17 tỷ USD tiền bất hợp pháp, bắt giữ hơn 320 người ở nước ngoài và truy tố hơn 50 kẻ lừa đảo ở cấp liên bang. Ông cũng cho biết chiến dịch đã làm gián đoạn hoạt động của hơn 30 khu lừa đảo và thu giữ hơn 14.000 thiết bị.

Các khu lừa đảo cung cấp hạ tầng để vận hành những đường dây lừa đảo trực tuyến quy mô lớn. Những nơi này thường có rất đông người làm việc, nhiều người trong số đó bị giam giữ.

Chiến dịch tập trung vào hoạt động tội phạm ở châu Phi, Trung Đông và Đông Nam Á. Qua chiến dịch, hơn 2.200 nạn nhân buôn người đã được giải cứu.

Ông Patel không nêu các con số này được tính trong khoảng thời gian nào. Trước đó, trong một bài đăng trên X hôm 21/7, ông cho biết chiến dịch đã thu giữ 15,2 tỷ USD trong 16 tháng.

“Kết quả đã tự nói lên tất cả,” ông Heith Janke, Trợ lý Giám đốc Ban Hình sự của FBI, phát biểu tại cuộc họp báo hôm 28/10.

“Gần 17 tỷ USD bị thu giữ, hàng trăm nghi phạm lừa đảo bị bắt, hàng ngàn lao động bị buôn bán được giải thoát,” ông nói.

Theo ông, 10.000 người Mỹ đã được cảnh báo để không mất thêm tiền, trong đó 77% không nhận ra mình đang bị lừa. Ngoài ra, 670 triệu USD đã bị chặn lại, không rơi vào tay các tổ chức tội phạm này.

Ông Janke cho biết, trước đó trong năm nay, nhà chức trách đã làm gián đoạn hoạt động của một khu lừa đảo khét tiếng ở Myanmar, thu giữ 30 triệu USD tiền mã hóa và xóa 2.000 tài khoản trực tuyến. Một chiến dịch khác ở Madagascar đã triệt phá 13 cơ sở do các nhóm tội phạm có tổ chức người Trung Quốc điều hành.

FBI cũng đang phối hợp với Bộ Công an Trung Quốc để nhắm vào các khu lừa đảo. Hồi tháng 7, FBI tổ chức tại Thái Lan hội nghị thượng đỉnh đầu tiên về các khu lừa đảo, với gần 20 quốc gia tham dự. Sự kiện nhằm tăng cường cuộc chiến toàn cầu chống các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, ông Janke cho biết.

“Chúng tôi chỉ mới bắt đầu,” ông Janke nói. “Việc lừa hại những người vô tội trên khắp thế giới sẽ không được dung thứ. Không có nơi trú ẩn an toàn nào cả, và chúng tôi sẽ buộc các người phải chịu trách nhiệm.”

Các khu lừa đảo

Các khu lừa đảo có nhiều quy mô, từ những cơ sở cố định lớn đến các điểm nhỏ, phân tán và di động, nhưng vẫn có thể kết nối với nhau qua hạ tầng tài chính.

Mô hình được ghi nhận đầy đủ nhất là khu lừa đảo lớn có cơ sở vật chất, nơi thường có nạn nhân buôn người bị ép phạm tội. Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính (FATF), cơ quan giám sát toàn cầu về chống rửa tiền và tài trợ khủng bố, nêu nhận định này trong báo cáo công bố hôm 5/11.

Các nhóm tội phạm có tổ chức có thể lập mới hoặc chuyển đổi công năng khu phức hợp, sòng bạc, khách sạn, cơ sở theo kiểu nhà điều hành cờ bạc trực tuyến hướng ra nước ngoài hay những nơi tương tự. Theo báo cáo, các nơi này được dùng “để chứa người lao động và tiến hành lừa đảo trực tuyến quy mô lớn”.

Người lao động có thể bị tuyển dụng qua những lời mời làm việc giả, bị đưa qua biên giới, rồi bị gán nợ, giam giữ, bạo hành, giữ giấy tờ hoặc áp chỉ tiêu, “trước khi bị ép thực hiện các vụ lừa đảo”.

FATF cho biết áp lực truy quét liên tục dường như đang buộc một số kẻ điều hành chuyển sang mô hình nhỏ hơn, dễ di chuyển hơn, như nhà ở, khách sạn và căn hộ.

Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) của Liên Hợp Quốc đã hỗ trợ hơn 3.500 nạn nhân buôn người bị ép làm việc tại các khu lừa đảo ở Đông Nam Á trong giai đoạn 2022-2025. Phần lớn họ đến từ Indonesia, Ấn Độ, Sri Lanka, Ethiopia, Kenya và Bangladesh, tổ chức này nêu trong tuyên bố hôm 28/7.

Tại cuộc họp báo hôm 28/10, ông Janke cho biết hoạt động của các khu lừa đảo có hai nhóm nạn nhân: những người bị kẻ lừa đảo nhắm tới, và những người bị ép phải đi lừa đảo.