Anh trừng phạt 15 chỉ huy, quan chức Sudan liên quan đến tội ác với dân thường
- Trí Đạt
- •
Anh hôm thứ Hai (26/10) áp đặt trừng phạt đối với 15 chỉ huy và quan chức thuộc hai phe trong cuộc nội chiến ở Sudan, cáo buộc họ liên quan đến các tội ác nhằm vào dân thường, trong đó có bạo lực tình dục.
Danh sách gồm chỉ huy quân sự, thủ lĩnh dân quân và quan chức an ninh từ cả hai phía là Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) và Quân đội Sudan (SAF), bị London cáo buộc gây bạo lực tình dục, tra tấn và tấn công dân thường, theo Reuters. London coi đây là nỗ lực mới nhất nhằm buộc những người chịu trách nhiệm về các hành vi vi phạm phải trả giá.
Theo Bộ Ngoại giao, Thịnh vượng chung và Phát triển Anh (FCDO), những người này bị cấm nhập cảnh vào Anh và tài sản của họ bị phong tỏa.
Lệnh trừng phạt được công bố một năm sau khi thành phố El Fasher rơi vào tay RSF.
Những ai bị trừng phạt
Thông cáo của FCDO nêu tên hai người. Ông Hussein Abu Jalak, một đại tá RSF, bị cho là có liên quan đến các hành vi tàn bạo trong cuộc vây hãm El Fasher. Ông Al-Nour Ahmed Adam, biệt danh “Al-Qubba”, được xác định là có mặt và giữ vai trò nổi bật trong cuộc vây hãm và tấn công thành phố.
Theo thông báo trừng phạt mà Chính phủ Anh công bố cùng ngày, ông Adam là thiếu tướng RSF, đã trực tiếp ra lệnh trong lúc lực lượng này chiếm El Fasher vào tháng 10/2025. Ông này sau đó đã chuyển sang phía SAF.
Một người khác là bà Khademallah Khashmin Herika, thiếu tá chỉ huy “lực lượng nữ” của RSF. London cáo buộc bà cổ xúy hành vi hãm hiếp và các hình thức bạo lực tình dục khác ở El Fasher và Garni.
Hai đại tá RSF khác bị cáo buộc liên quan đến bạo lực tình dục khi lực lượng này chiếm trại tản cư Zamzam vào tháng 4/2025. Văn bản của Anh ghi nhận nhiều lời kể về bạo lực tình dục do thành viên RSF gây ra tại trại này.
Phía quân đội cũng có tên trong danh sách. Hai thiếu tướng SAF bị cáo buộc liên quan đến chiến dịch bạo lực có hệ thống nhằm vào dân thường ở bang Gezira, trong đó có những người bị nhắm tới vì sắc tộc hay tôn giáo.
Một chuẩn tướng SAF bị cáo buộc chịu trách nhiệm về việc cố ý nhắm vào dân thường. Ông mang cấp bậc này khi xảy ra vụ thảm sát ở Wad Madani, bang Gezira.
Người đứng đầu lực lượng cảnh sát bang Gezira bị cáo buộc hỗ trợ hoặc cổ xúy các hành vi vi phạm luật nhân đạo quốc tế. Ông vẫn giữ chức này, kể cả trong thời gian diễn ra chiến dịch bạo lực có hệ thống nhằm vào dân thường ở Wad Madani.
Danh sách còn có chỉ huy hai nhóm vũ trang là Tiểu đoàn Al-Baraa bin Malik và Tiểu đoàn Abdullah Jamaa.
Ngoại trưởng Anh: Hiếp dâm và bỏ đói vẫn bị dùng làm vũ khí
Anh ra lệnh trừng phạt sau khi Trung tâm Năng lực Chống chịu Thông tin (CIR) công bố báo cáo do Anh tài trợ về chiến dịch bỏ đói có hệ thống và bạo lực tình dục nhằm vào dân thường ở Sudan. Báo cáo cho thấy cả hai phe đều có những hành vi này.
Ngoại trưởng Anh Ed Miliband cho biết, một năm sau những hành vi tàn bạo ở El Fasher, các cuộc điều tra do Anh tài trợ cho thấy “hiếp dâm và bỏ đói vẫn đang bị dùng làm vũ khí chống lại người dân Sudan”.
Ông cho rằng thủ phạm phải bị truy cứu trách nhiệm và mọi hậu thuẫn từ bên ngoài cho các phe tham chiến phải chấm dứt. Theo ông, hiện tượng El Niño có thể khiến tình hình vốn đã tuyệt vọng càng thêm tồi tệ, nhưng việc nạn đói có xảy ra hay không “nằm trong tay RSF và SAF”. “Họ phải ngừng tấn công các đoàn xe cứu trợ và để lương thực đến được với người dân,” ông Miliband nói.
Các báo cáo mới của CIR cho thấy chiến thuật vây hãm, tấn công bằng máy bay không người lái vào hạ tầng dân sự và hoạt động nhân đạo, cùng việc ngăn chặn viện trợ có hệ thống vẫn được dùng làm vũ khí chiến tranh trên khắp Sudan. Những đoạn phim do tổ chức này thu thập ghi lại cảnh các tay súng RSF bàn bạc việc cắt nguồn nước vào El Fasher và ngăn thương lái đưa lương thực vào thành phố.
Bạo lực tình dục cũng tràn lan. Các báo cáo mô tả phụ nữ và trẻ em gái bị bắt cóc, bị hãm hiếp nhiều lần và bị giam giữ trong điều kiện không khác gì nô lệ tình dục.
15 triệu bảng cho nạn nhân và cứu trợ
Cùng với lệnh trừng phạt, Anh dành 5 triệu bảng hỗ trợ những người sống sót sau bạo lực tình dục trong xung đột. Khoản tiền này dùng cho chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ, hỗ trợ tâm lý và nơi an toàn cho phụ nữ, trẻ em gái.
Một gói cứu trợ nhân đạo trị giá 10 triệu bảng khác cũng được công bố trong bối cảnh nguy cơ nạn đói gia tăng do các cuộc tấn công nhằm vào chợ, cơ sở y tế và trại tản cư, tình trạng cản trở viện trợ cùng hạn hán do El Niño. Khoản tiền này sẽ giúp cải thiện khả năng tiếp cận nước sạch và điều kiện vệ sinh tại các khu tản cư quanh Tawila, đồng thời hỗ trợ y tế và bảo vệ dân thường ở El Obeid.
RSF vây hãm El Fasher suốt 18 tháng, bỏ đói hàng trăm ngàn dân thường, trước khi chiếm thành phố. Những ngày sau đó, dân thường bị thảm sát, phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực tình dục, nhiều cộng đồng bị tàn phá, FCDO cho biết.
Cuộc nội chiến ở Sudan nổ ra từ tháng 4/2023 giữa quân đội do tướng Abdel Fattah al-Burhan đứng đầu và RSF của ông Mohamed Hamdan Dagalo. Tính đến tháng 4 năm nay, xung đột đã làm gần 60.000 người thiệt mạng và hơn 13 triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
Đây là đợt trừng phạt thứ sáu của Anh liên quan đến cuộc xung đột ở Sudan.
Xem thêm
Từ khóa bạo lực tình dục Sudan Trừng phạt xung đột ở Sudan Anh trừng phạt Sudan El Fasher
