ĐBQH đề nghị giữ kiểm tra PCCC với công trình có nguy cơ cháy nổ cao

Minh Long
•
Thứ Hai, 26/10/2026

Một số đại biểu Quốc hội đề nghị không bỏ hoàn toàn khâu kiểm tra phòng cháy, chữa cháy đối với công trình có nguy cơ cháy, nổ cao, mà tích hợp vào thủ tục nghiệm thu xây dựng. Việc cắt giảm thủ tục cần đi cùng cơ chế hậu kiểm rõ ràng và trách nhiệm cụ thể của các bên.

Sáng 26/10/2026, tại phiên thảo luận tổ về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, các đại biểu Quốc hội nêu nhiều ý kiến về đề xuất bỏ thủ tục cơ quan chức năng kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC trước khi công trình đưa vào sử dụng.

Đề nghị giữ khâu kiểm soát với công trình nguy cơ cao

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đề nghị quản lý theo mức độ rủi ro, thay vì áp dụng một cách thức chung cho tất cả công trình.

Theo ông Sơn, với các công trình có nguy cơ cháy, nổ cao như nhà cao tầng, chung cư, chợ, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học và nơi tập trung đông người, không nên bỏ hoàn toàn khâu kiểm tra. Thay vào đó, nội dung PCCC cần được tích hợp vào thủ tục kiểm tra nghiệm thu theo pháp luật về xây dựng.

Đại biểu đề xuất thực hiện theo cơ chế một đầu mối, một kết quả, thông qua hệ thống liên thông điện tử và có thời hạn trả kết quả. Cách làm này vẫn có thể giảm một thủ tục độc lập nhưng không loại bỏ khâu kiểm soát an toàn.

Với các công trình còn lại, ông Sơn đồng ý với hướng bỏ thủ tục kiểm tra riêng, song đề nghị chủ đầu tư phải cập nhật hồ sơ nghiệm thu lên cơ sở dữ liệu PCCC trước khi đưa công trình vào sử dụng.

Ông cũng cho rằng luật cần quy định cụ thể thời hạn hậu kiểm sau khi công trình đi vào hoạt động, thay vì chỉ quy định kiểm tra khi cần thiết.

Ai xác nhận nghiệm thu phải chịu trách nhiệm

Một nội dung khác được đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đề cập là trách nhiệm của chủ đầu tư và các đơn vị chuyên môn tham gia quá trình xây dựng, giám sát, nghiệm thu.

Theo ông, việc bỏ một thủ tục hành chính không tự động khiến trách nhiệm của chủ đầu tư tăng lên. Trách nhiệm này cần được quy định bằng cơ chế cụ thể, trong đó làm rõ năng lực và nghĩa vụ của tổ chức tư vấn giám sát, tư vấn nghiệm thu PCCC.

Đại biểu đề nghị bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, gồm xác nhận sai kết quả nghiệm thu và đưa công trình, phương tiện vào sử dụng khi chưa nghiệm thu hoặc chưa gửi hồ sơ theo yêu cầu.

Đối với karaoke, nhà trọ nhiều tầng và chung cư mini, ông Sơn kiến nghị phải kiểm tra, xác nhận việc khắc phục vi phạm trước khi cho hoạt động trở lại, đồng thời quy định thời hạn trả lời của cơ quan có thẩm quyền.

Bỏ tiền kiểm không có nghĩa giảm trách nhiệm an toàn

Đại biểu Vũ Văn Tiến, đại biểu chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng mục tiêu bỏ tiền kiểm là giảm thủ tục hành chính, không phải giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn.

Ông đề nghị luật hóa nguyên tắc thông báo hoàn thành nghiệm thu đối với những công trình có nguy cơ cháy, nổ cao trước khi đưa vào sử dụng. Đây sẽ là cơ sở để cơ quan quản lý nắm thông tin, phân loại rủi ro và tổ chức hậu kiểm kịp thời.

Đại biểu cũng nêu thực tế chi phí đáp ứng yêu cầu PCCC tại một số cơ sở có thể cao gấp 1,25 lần chi phí xây dựng nhà xưởng. Với doanh nghiệp nhỏ và cơ sở sản xuất, kinh doanh có nguồn lực hạn chế, chi phí khắc phục lớn có thể khiến hoạt động bị thu hẹp hoặc phải dừng lại.

Vì vậy, ông Tiến đề nghị đánh giá tính khả thi của lộ trình khắc phục đối với các cơ sở cũ, đồng thời xem xét giải pháp kỹ thuật thay thế trong trường hợp không thể đáp ứng một yêu cầu cụ thể, với điều kiện vẫn bảo đảm an toàn.

Bộ Công an lý giải việc chuyển sang hậu kiểm

Trước những băn khoăn về đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết công trình thuộc diện quản lý đã phải thực hiện thẩm định thiết kế trước khi thi công. Sau khi hoàn thành, việc kiểm tra nghiệm thu thêm một lần có thể tạo ra sự trùng lặp trong kiểm soát.

Theo Bộ trưởng, việc sửa đổi nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời không làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC.

Dự thảo luật đề xuất kết hợp hậu kiểm với hoạt động kiểm tra định kỳ, trong đó xem xét việc chấp hành quy định về thẩm định thiết kế và nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện giao thông.

Chủ đầu tư vẫn phải tổ chức nghiệm thu PCCC theo thiết kế đã được thẩm định và chỉ đưa công trình vào khai thác, sử dụng khi đáp ứng các yêu cầu liên quan. Việc chuyển phương thức quản lý không đồng nghĩa với việc loại bỏ nghĩa vụ bảo đảm an toàn của các chủ thể.

Bên cạnh đó, dự thảo còn đề xuất thay đổi thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với một số phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy, chuyển sang quản lý theo pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Dự án luật đang được Quốc hội xem xét. Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy yêu cầu đặt ra là vừa giảm thủ tục không cần thiết, vừa duy trì cơ chế kiểm soát phù hợp với nguy cơ cháy, nổ và xác định rõ trách nhiệm khi công trình được đưa vào sử dụng.