California phanh phui đường dây “nhà trẻ ma” quy mô lớn, gian lận hàng chục triệu USD

Hơn 10 triệu USD lẽ ra được sử dụng để giúp các gia đình có thu nhập thấp tại California chi trả chi phí giữ trẻ đã bị biển thủ và chuyển vào túi cá nhân. Bộ Tư pháp Mỹ hôm thứ Ba (15/9) thông báo 12 người tại California bị cáo buộc sử dụng thủ đoạn gian lận để chiếm đoạt tiền trợ cấp giữ trẻ của chính phủ và đang phải đối mặt với các cáo buộc hình sự liên bang.

Rạng sáng thứ Năm tuần trước (10/9), hơn 250 nhân viên thực thi pháp luật liên bang, bang và địa phương đã phối hợp hành động, bắt giữ toàn bộ 12 bị cáo, đồng thời khám xét theo lệnh 12 căn nhà ở San Diego bị cáo buộc “giả mạo là nơi cung cấp dịch vụ giữ trẻ”.

Đây là động thái mới nhất trong cuộc điều tra và truy tố của chính quyền Trump đối với các vụ việc bị cáo buộc gian lận và lãng phí ngân sách trong các chương trình của chính phủ. Đây cũng là một trong những vụ án đầu tiên liên quan đến gian lận trợ cấp giữ trẻ được đưa ra kể từ khi Ban Thực thi Chống Gian lận Quốc gia (NFED) được thành lập.

12 bị cáo sử dụng thủ đoạn tương tự

Vụ án mới có nhiều điểm tương đồng với bê bối gian lận phúc lợi quy mô lớn “Feeding Our Future” tại Minnesota. Bộ Tư pháp cho biết dù 12 vụ án tại California độc lập với nhau, các bị cáo bị cáo buộc sử dụng những thủ đoạn về cơ bản giống nhau.

Trước hết, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS) cung cấp nguồn ngân sách liên bang cho California nhằm hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp chi trả chi phí giữ trẻ. Tại hạt San Diego, chương trình trợ cấp này do chính quyền hạt, tổ chức Child Development Associate (CDA) và YMCA quản lý.

Tuy nhiên, tiền trợ cấp không được trả trực tiếp cho phụ huynh. Nếu gia đình đủ điều kiện, các cơ sở giữ trẻ phải hằng tháng nộp hồ sơ điểm danh, ghi chính xác ngày và thời gian chăm sóc từng trẻ. Sau khi nhận hồ sơ, CDA hoặc YMCA sẽ trực tiếp thanh toán cho cơ sở giữ trẻ.

Bộ Tư pháp cho biết 12 bị cáo trước tiên xin giấy phép hoạt động cơ sở giữ trẻ gia đình tại California và đăng ký với CDA và YMCA để cung cấp dịch vụ giữ trẻ được trợ cấp cho các gia đình đủ điều kiện. Sau đó, họ bị cáo buộc nộp hồ sơ điểm danh giả để chiếm đoạt tiền trợ cấp.

Các công tố viên cho biết những cơ sở giữ trẻ gia đình này thực tế có rất ít trẻ, thậm chí không có trẻ nào đến, nhưng vẫn liên tục nhận tiền từ chương trình của chính phủ trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Theo cáo trạng, bị cáo Abdulrahman Ayman Alawad khai trong hồ sơ điểm danh rằng vào tháng 3 năm nay, mỗi ngày ông chăm sóc 23 trẻ, và đến tháng 4 là 25 trẻ mỗi ngày. Tuy nhiên, hình ảnh từ camera giám sát cho thấy chỉ vào ngày các thanh tra bang kiểm tra đột xuất mới có trẻ ra vào cơ sở. Riêng trong năm 2025, bị cáo bị cáo buộc đã bất hợp pháp nhận hơn 300.000 USD từ chương trình trợ cấp giữ trẻ.

Các công tố viên cũng chỉ ra rằng một số bị cáo thậm chí không có mặt tại Mỹ khi nộp hồ sơ xin trợ cấp. Chẳng hạn, bị cáo Turkiya Mamdouh Alawad rời Mỹ khoảng ngày 1/1/2024 và chỉ trở lại vào khoảng ngày 30/1. Tuy nhiên, bà vẫn nộp hồ sơ điểm danh cho cả tháng đó và sau đó nhận 8 khoản trợ cấp, tổng cộng gần 15.000 USD.

Nhà báo độc lập đã phanh phui vụ gian lận từ trước

Theo cáo trạng, đây là một đường dây gian lận mang lại lợi nhuận lớn. Mỗi bị cáo bị cáo buộc thu lợi bất hợp pháp từ 538.000 đến 1,2 triệu USD, với tổng số tiền liên quan vượt 10 triệu USD.

Trong số 12 bị cáo, 7 người là cư dân thành phố El Cajon thuộc khu vực phía Đông hạt San Diego, 5 người còn lại sống tại thành phố San Diego. Tất cả đều bị cáo buộc tội gian lận qua phương tiện điện tử (wire fraud), với mức án tối đa nếu bị kết tội là 20 năm tù và phạt 500.000 USD. Một số người còn bị cáo buộc tội rửa tiền, với mức án tối đa tương tự là 20 năm tù và phạt 500.000 USD.

Về khả năng tồn tại gian lận trong các dịch vụ giữ trẻ tại gia ở San Diego, nhà báo độc lập kiêm người có ảnh hưởng trên mạng xã hội Nick Shirley đã đăng một video hồi đầu năm, trong đó cho biết ông đã đến một số cơ sở giữ trẻ ở San Diego và các cơ sở chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối tại Los Angeles, đồng thời phát hiện những dấu hiệu có thể liên quan đến gian lận trị giá hàng trăm triệu USD. Tuy nhiên, Văn phòng Thống đốc California khi đó đã bác bỏ những kết luận từ cuộc điều tra của Shirley.

Video cho thấy Shirley cùng cộng sự đã đến khảo sát nhiều cơ sở giữ trẻ tại San Diego. Tại một trung tâm giữ trẻ nằm trong khu mua sắm, nơi đăng ký 39 trẻ, họ chỉ nhìn thấy 5 trẻ. Tại một cơ sở giữ trẻ gia đình khác đăng ký 14 trẻ, họ không phát hiện bất kỳ trẻ nào.

Trước đó, Shirley cũng từng phanh phui vụ gian lận trợ cấp tại các cơ sở giữ trẻ ở Minnesota. Nhằm ngăn Shirley tiếp tục điều tra, các nghị sĩ đảng Dân chủ tại California đã thúc đẩy dự luật AB2624.

Dự luật này được gọi là “Đạo luật Ngăn chặn Nick Shirley” (Stop Nick Shirley Act), hay còn gọi là “Đạo luật An toàn tại nơi làm việc” (Safe at Work Act). Luật nhằm thiết lập các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư đặc biệt cho nhân viên y tế, bệnh nhân và tình nguyện viên phục vụ người nhập cư; đồng thời, theo những người chỉ trích, có thể khiến các nhà báo công dân phanh phui hành vi gian lận và lạm dụng tiền thuế của người dân khó hoạt động hơn, thông qua việc tạo điều kiện xử phạt những người công khai thông tin cá nhân hoặc hình ảnh, với các hình phạt bao gồm phạt tiền và tù.

Thống đốc California Gavin Newsom đã ký ban hành dự luật vào ngày 22/8, chính thức đưa luật này vào hiệu lực.