Đài Loan tăng hình phạt với người lái xe sau khi dùng ma túy

Lý Tịnh Dao
•
Thứ Bảy, 31/10/2026

Hôm thứ Sáu (30/10), Viện Lập pháp Đài Loan thông qua sửa đổi Bộ luật Hình sự, quy định người tái phạm hành vi lái xe sau khi sử dụng ma túy và gây chết người có thể bị kết án tử hình.

Viện Lập pháp Đài Loan (Nguồn: Wikipedia)

Trong những năm gần đây, các vụ tai nạn do lái xe sau khi sử dụng ma túy xảy ra thường xuyên, khiến nhiều người vô tội thương vong. Hôm thứ Sáu (30/10), Viện Lập pháp Đài Loan đã thông qua ở vòng đọc thứ ba dự luật sửa đổi một số điều của Bộ luật Hình sự Trung Hoa Dân Quốc. Theo đó, người tái phạm hành vi lái xe sau khi sử dụng ma túy và gây chết người có thể bị tuyên mức án cao nhất là tử hình, đồng thời bị phạt tiền lên tới 10 triệu Đài tệ.

Viện Lập pháp thông qua: Tái phạm gây chết người có thể bị tử hình

Theo tờ Liberty Times (Tự Do Thời Báo), nhằm xử lý nghiêm hành vi lái xe sau khi sử dụng ma túy, hôm 11/6 năm nay, Viện Hành chính Đài Loan đã thông qua dự thảo sửa đổi Điều 185-3 Bộ luật Hình sự Trung Hoa Dân Quốc. Theo dự thảo này, người lái xe sau khi sử dụng ma túy gây chết người sẽ bị phạt tù từ 5 đến 12 năm, đồng thời có thể bị phạt tiền lên tới 3 triệu Đài tệ. Trường hợp gây thương tích nặng, mức án là từ 3 đến 10 năm tù, kèm theo khoản phạt tiền lên tới 2 triệu Đài tệ.

Sau khi Viện Hành chính trình dự thảo lên Viện Lập pháp, các đảng phái đã bất đồng về mức hình phạt đối với hành vi lái xe sau khi sử dụng ma túy gây chết người. Vì vậy, vấn đề được đưa ra biểu quyết tại phiên họp toàn thể hôm thứ Sáu. Với ưu thế về số ghế, các đảng đối lập đã thông qua phương án sửa đổi do Quốc Dân Đảng (phe Lam) và Đảng Nhân dân Đài Loan (phe Bạch) cùng đề xuất. Phương án này tách biệt trách nhiệm hình sự đối với hành vi lái xe sau khi sử dụng ma túy khỏi tội lái xe khi say rượu, đồng thời tăng nặng hình phạt đối với hành vi này. Sau đó, Viện Lập pháp đã thông qua dự luật ở vòng đọc thứ ba.

Theo các điều khoản được thông qua, người lái xe sau khi sử dụng ma túy sẽ bị phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm và có thể bị phạt tiền lên tới 500.000 Đài tệ. Trường hợp gây chết người, người vi phạm sẽ bị phạt tù từ 7 năm trở lên, kèm theo khoản phạt tiền lên tới 7 triệu Đài tệ. Nếu gây thương tích nặng, mức án là từ 5 đến 12 năm tù và có thể bị phạt tiền lên tới 5 triệu Đài tệ.

Luật mới cũng quy định riêng về trường hợp tái phạm. Điều khoản này áp dụng đối với người từng phạm tội theo điều luật này hoặc Điều 54 Bộ luật Hình sự Lục Hải Không quân, đã bị kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật hoặc đã nhận quyết định hoãn truy tố có hiệu lực.

Nếu trong vòng 10 năm, người đó tiếp tục phạm tội theo khoản 2 (lái xe sau khi sử dụng ma túy) và gây chết người, mức hình phạt sẽ là tử hình, tù chung thân hoặc tù có thời hạn từ 10 năm trở lên, kèm theo khoản phạt tiền lên tới 10 triệu Đài tệ. Trường hợp gây thương tích nặng, người tái phạm sẽ bị phạt tù từ 7 năm trở lên và có thể bị phạt tiền lên tới 7 triệu Đài tệ.

Các nhà lập pháp thuộc hai phe có những đánh giá khác nhau về kết quả sửa đổi luật. Ông Hồng Mạnh Khải, Phó Tổng thư ký thứ nhất đảng đoàn Quốc Dân Đảng, cho biết phương án của Viện Hành chính chỉ nâng mức án hiện hành từ 3–10 năm tù lên 5–12 năm tù, tức tăng thêm 2 năm. Ông đặt câu hỏi liệu mức tăng hình phạt như vậy có thực sự đáp ứng nguyện vọng của người dân, đồng thời đủ sức ngăn chặn và trừng trị nghiêm hành vi này hay không.

Ông ví hành vi lái xe sau khi sử dụng ma túy như một quả bom nổ chậm, bởi bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân. Ông hy vọng việc sửa đổi luật sẽ giúp mang lại công bằng và công lý thực sự cho người dân.

Ông Trang Thụy Hùng, Tổng thư ký đảng đoàn Đảng Dân Tiến, cho biết tất cả các đảng đều có chung lập trường kiên quyết xử lý nghiêm hành vi lái xe sau khi sử dụng ma túy. Tuy nhiên, ông cho rằng phương án do phe Lam-Bạch đưa ra hoàn toàn khác với nội dung đã được thương lượng vài ngày trước đó, chưa được thảo luận kỹ lưỡng và chưa phân biệt hợp lý mức hình phạt đối với hành vi cố ý và vô ý gây chết người. Ông chỉ trích việc thông qua dự luật một cách vội vàng đã làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng lập pháp.

Xét nghiệm nhanh ma túy qua nước bọt gây tranh cãi vì nguy cơ dương tính giả

Theo số liệu của Cơ quan Cảnh sát Quốc gia và Bộ Giao thông Đài Loan, năm 2024, cảnh sát phát hiện 2.619 vụ lái xe sau khi sử dụng ma túy. Sang năm 2025, con số này tăng mạnh lên 8.659 vụ. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, đã có 6.730 vụ được phát hiện, tăng gấp 2,8 lần so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, trong hai tháng đầu năm 2026, số người thương vong do các vụ lái xe sau khi sử dụng ma túy lên tới 72 người, tăng 620% so với cùng kỳ năm 2025.

Nhằm ngăn chặn tình trạng này, từ ngày 20/11/2025, Đài Loan đã triển khai trên toàn đảo cơ chế mới mang tên “xét nghiệm nhanh ma túy qua nước bọt”. Trong bối cảnh Viện Lập pháp vừa thông qua những quy định nghiêm khắc nhất từ trước đến nay đối với tội lái xe sau khi sử dụng ma túy, trong đó có cả án tử hình, tính công bằng và độ chính xác của việc xét nghiệm nước bọt tại các chốt kiểm tra cũng trở thành chủ đề gây tranh cãi.

Theo trang United Daily News (UDN), cảnh sát đang tăng cường xử lý hành vi lái xe sau khi sử dụng ma túy. Bộ xét nghiệm nước bọt được cảnh sát sử dụng được giới thiệu là không cần lấy máu, không gây tranh cãi về quyền riêng tư và cho kết quả chỉ sau 3–10 phút. Thiết bị này có khả năng sàng lọc sơ bộ 7 nhóm ma túy chính, trong đó có amphetamine, etomidate và ketamine.

Trường hợp dương tính giả hoàn toàn có thể xảy ra. Một người đàn ông ở Tân Trúc khi lái xe qua chốt kiểm tra đã bị cảnh sát yêu cầu xét nghiệm nhanh vì có biểu hiện mệt mỏi. Kết quả cho thấy người này dương tính với amphetamine.

Người đàn ông lập tức kêu oan, giải thích rằng mình vừa đi khám bệnh và xuất trình đơn thuốc của phòng khám để chứng minh đã sử dụng thuốc cảm trị nghẹt mũi có chứa pseudoephedrine. Sau đó, cơ quan công tố tiến hành xét nghiệm lại bằng phương pháp sắc ký khí ghép khối phổ (GC-MS) và xác nhận mẫu thử không có amphetamine. Phía công tố giải thích rằng pseudoephedrine có cấu trúc phân tử gần giống amphetamine, khiến bộ xét nghiệm xảy ra phản ứng chéo. Vì vậy, người đàn ông được quyết định không truy tố.

Một sĩ quan cảnh sát kỳ cựu tiết lộ rằng bộ xét nghiệm ma túy qua nước bọt sử dụng “phương pháp sắc ký miễn dịch”, có nguyên lý hoạt động tương tự que thử thai. Phương pháp này có độ nhạy cao nhưng độ đặc hiệu chưa đủ. Trên thực tế, cảnh sát thường gặp những trường hợp thuốc cảm, thuốc ho, thậm chí một số loại thuốc điều trị tâm thần bị nhận diện nhầm là ma túy do có cấu trúc hóa học tương tự.

Vì vậy, nếu một người không sử dụng ma túy nhưng “vừa xét nghiệm đã cho kết quả dương tính”, họ sẽ rất khó chứng minh mình vô tội.

Theo viên sĩ quan, áp lực tại các chốt kiểm tra rất lớn. Nếu kết quả xét nghiệm nhanh dương tính giả, cảnh sát sẽ bắt giữ người lái xe theo diện phạm tội quả tang, đưa về đồn và đề nghị công tố viên cấp phép giám định để tiến hành xét nghiệm nước tiểu hoặc lấy máu. Việc xét nghiệm xác nhận sau đó phải sử dụng máy sắc ký khí ghép khối phổ có độ chính xác cao, với thời gian chờ kết quả từ vài tuần đến một tháng.