Tính tới trưa Chủ nhật (15/11), hơn 5.200 chuyến bay ở Mỹ đã bị ảnh hưởng, ngày thứ ba liên tiếp ngành hàng không nước này gián đoạn sau lệnh dừng bay toàn quốc hôm thứ Sáu. Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy đề nghị Quốc hội cấp 50 tỷ USD để nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu.

Máy bay Boeing 737 của hãng United Airlines tại sân bay Fort Lauderdale, Mỹ, ngày 5/11/2025. (Ảnh: Markus Mainka/Shutterstock)

Trong số này, hơn 1.600 chuyến bay trên toàn nước Mỹ đã bị hủy và gần 3.600 chuyến bị hoãn, theo số liệu của trang theo dõi chuyến bay FlightAware mà hãng tin Reuters dẫn lại. Một ngày trước đó, các hãng bay đã hủy hơn 6.400 chuyến và hoãn hơn 8.000 chuyến.

JetBlue hủy 27% số chuyến trong ngày Chủ nhật, American Airlines hủy 13%. Southwest, United Airlines và Delta mỗi hãng hủy từ 3% đến 5%.

Tới 14h chiều cùng ngày (giờ miền Đông nước Mỹ), số liệu FlightAware mà Fox News cập nhật cho thấy số chuyến bay trong nước, đến hoặc rời Mỹ bị hoãn đã lên 5.280, số chuyến bị hủy là 1.709. Các sân bay Dallas Fort Worth, Atlanta và Chicago O’Hare nằm trong nhóm chịu ảnh hưởng nặng nhất, mỗi nơi có hàng trăm chuyến bị hoãn.

Trả lời phỏng vấn chương trình “This Week” của đài ABC, ông Duffy nói các chuyến bay sẽ “trở lại bình thường” trong ngày Chủ nhật, nhưng nhiều khả năng phải đến thứ Hai (16/11) mới “hoàn toàn bình thường”. Trước đó, giới chức dự kiến hoạt động bay phục hồi trước tối Chủ nhật.

Hôm thứ Sáu (13/11), Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ra lệnh dừng gần như mọi chuyến bay cất cánh trên toàn quốc trong hơn 4 giờ, từ 15h54 đến 20h15 giờ miền Đông. Đây là lần dừng bay toàn quốc lâu nhất ở Mỹ kể từ vụ khủng bố 11/9/2001.

Bộ định tuyến mua từ năm 2001

Ông Duffy cho biết việc thay một bộ định tuyến tại cơ sở của FAA ở El Dorado, bang Arkansas, đã gây trục trặc cho một bộ định tuyến vừa được thay khoảng 3 tuần trước đó ở Amarillo, bang Texas. Bộ định tuyến ở Amarillo sau đó bắt đầu liên tục phát dữ liệu, làm quá tải các bộ định tuyến tại những trung tâm kiểm soát không lưu khác trên cả nước.

FAA hôm Chủ nhật thông báo đã vô hiệu hóa chức năng của các bộ định tuyến gây ra sự cố, và làm tương tự với khoảng 60 bộ định tuyến cùng loại trong hệ thống. Ông Duffy nói FAA vẫn chưa biết điều gì thực sự gây ra lỗi, dù loại bảo trì này đã được thực hiện hàng ngàn lần trước đây mà không gặp vấn đề.

Theo ông Duffy, người lắp đặt bộ định tuyến là “một người Mỹ tốt, yêu nước, chúng tôi tin vậy, một cựu quân nhân”. “Vì vậy, chúng tôi không nghĩ có ai đó tìm cách phá hoại mạng lưới khi lắp đặt. Nhưng thực ra chúng tôi vẫn chưa tìm ra nguyên nhân gốc rễ”, ông nói.

Hai bộ định tuyến ở Texas và Arkansas đang được các kỹ sư kiểm tra tại một phòng thí nghiệm của nhà thầu L3Harris ở bang Florida. Ông Duffy nói: “Chúng tôi nghĩ thủ phạm là khâu lắp đặt hoặc chính bộ định tuyến”.

Bộ trưởng Giao thông cho biết không có bằng chứng về một cuộc tấn công mạng hay ý đồ xấu, nhưng vẫn để ngỏ khả năng điều tra thêm nếu xuất hiện chứng cứ mới. Ông cũng nói các bộ định tuyến gặp sự cố được mua từ năm 2001 và đã lỗi thời từ năm 2006.

Ông Duffy: “Không thể hủy” hợp đồng với L3Harris

Trên chương trình “Meet the Press” của đài NBC hôm Chủ nhật, ông Duffy nói ông “không thể hủy” hợp đồng với L3Harris, Epoch Times đưa tin. Công ty này đang bị cho là phải chịu trách nhiệm về sự cố liên lạc hôm thứ Sáu.

“Lý do là L3Harris từ hàng chục năm trước đã giành được hợp đồng vận hành và sở hữu mạng liên lạc của FAA. Họ kiểm soát mạng lưới đó”, ông nói.

Ông Duffy cho biết chính vì thế, ông đang đề nghị Quốc hội cấp “hàng tỷ USD” để các công ty hàng đầu thế giới, trong đó có AT&T, Verizon và Lumen, xây dựng một kiến trúc mạng hoàn toàn mới. Ông nói kiến trúc này đã “sẵn sàng”, các công ty cũng “sẵn sàng, ngày mai có thể triển khai”, nhưng ông cần Quốc hội duyệt chi.

“Tôi muốn thoát khỏi L3Harris, chuyển sang một công ty mới, nhưng họ kiểm soát mạng liên lạc này và tôi không thể chấm dứt quyền kiểm soát của họ”, ông Duffy nói.

Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy (14/11), L3Harris cho biết công ty “rất coi trọng” vụ dừng bay toàn quốc cùng những ảnh hưởng đối với hành khách, các hãng bay, và đang phối hợp với cuộc điều tra của FAA. Công ty cũng nói đã hoàn tất hơn 70% kế hoạch chuyển đường truyền liên lạc không lưu từ cáp đồng sang cáp quang.

Hạ nghị sĩ Robert Garcia của bang California, thành viên Đảng Dân chủ cấp cao nhất tại Ủy ban Giám sát Hạ viện, hứa sẽ điều tra sự cố ngày 13/11.

Từ 30 tỷ lên 50 tỷ USD

Từ hôm thứ Sáu, ông Duffy đã đề nghị 50 tỷ USD để nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu, cao hơn mức 30 tỷ USD ông đề nghị trước đó. Năm ngoái, Quốc hội Mỹ đã duyệt 12,5 tỷ USD cho việc này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật cũng lần đầu lên tiếng công khai về sự cố, kêu gọi các nghị sĩ cấp thêm tiền. “Chúng tôi đã bắt đầu công việc, nhưng việc này cần làm một lần cho xong, không phải nhỏ giọt”, ông viết trên mạng xã hội. “Quốc hội phải phê duyệt”.

Đảng Dân chủ sẽ nắm quyền kiểm soát Quốc hội từ tháng 1 tới, sau khi giành thêm ghế trong cuộc bầu cử giữa kỳ hôm 3/11.

Hai hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Rick Larsen và André Carson tỏ ra hoài nghi trước đề nghị của ông Duffy. Ông Larsen là thành viên Đảng Dân chủ cấp cao nhất tại Ủy ban Giao thông và Hạ tầng Hạ viện, còn ông Carson giữ vị trí tương tự ở tiểu ban hàng không của ủy ban này.

Trong tuyên bố hôm thứ Bảy, hai ông cho biết khoảng 11 tỷ USD trong số 12,5 tỷ USD được duyệt năm 2025 vẫn chưa được chi.

“Một lần nữa, hãy giải thích với Quốc hội vì sao họ cần thêm tiền?” hai nghị sĩ viết.

Ông Duffy đáp rằng khoản tiền năm ngoái chỉ dành cho một số hạng mục cụ thể như radar, bộ đàm và băng tiến trình bay điện tử. Khoản này không bao gồm tiền cho phần mềm mới để quản lý vùng trời hay cho một mạng viễn thông thay thế.

Tổng giám đốc United Airlines Scott Kirby cho biết đã trao đổi trực tiếp với ông Duffy, Giám đốc FAA Bryan Bedford và các lãnh đạo hai đảng phụ trách hàng không tại Quốc hội. Ông kêu gọi cải thiện công nghệ và bổ sung đủ nhân sự để tránh những lần gián đoạn tương tự.

“Đây phải là lời kêu gọi hành động. Sửa ngay hệ thống kiểm soát không lưu của đất nước là việc hệ trọng đối với an toàn, hành khách của chúng tôi và nền kinh tế”, ông Kirby viết trong tuyên bố gửi Fox News.