Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan hôm thứ Hai (5/10) nhất trí đưa lực lượng sang Ả Rập Xê Út trong thời gian sớm nhất để đối phó các vụ tấn công của Houthi, sau cuộc họp khẩn tại Riyadh.

Trong ảnh, Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman (giữa), Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan (trái) và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ký “Thỏa thuận Phòng thủ Chung Mecca” tại Mecca. (Ảnh chụp màn hình video)

3 nước thành viên Hiệp ước Mecca nhất trí kích hoạt các biện pháp răn đe tập thể để đáp trả những vụ tấn công “tàn ác” mà lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào Ả Rập Xê Út, Al Jazeera đưa tin.

Trong thông cáo phát đi cùng ngày, Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết Ả Rập Xê Út, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ quyết định “cung cấp lực lượng và năng lực quân sự đã thỏa thuận, bảo đảm triển khai nhanh” tới vương quốc này.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Ả Rập Xê Út Khalid bin Salman, các nước thành viên đồng ý đưa lực lượng sang để đáp trả “các vụ tấn công và tất cả những kẻ chịu trách nhiệm”.

Tuyên bố chung của 3 nước nêu rõ Ủy ban Chính trị và Quốc phòng Chiến lược của Hiệp ước Mecca nhất trí “hành động ngay” để thực thi các biện pháp phòng thủ tập thể. Các cam kết quốc phòng sẽ được thực hiện theo “những thỏa thuận đã phê duyệt” và luật pháp của từng nước.

TASS, hãng thông tấn nhà nước Nga, cho biết tuyên bố này do Bộ Quốc phòng Ả Rập Xê Út công bố. Mục tiêu của việc triển khai là nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu, mức độ liên kết quân sự và năng lực chung của 3 nước trong việc đối phó các mối đe dọa. Tuyên bố nhấn mạnh an ninh của mỗi nước là “một phần không thể tách rời của an ninh tập thể 3 nước”.

Ngoại trưởng, bộ trưởng quốc phòng và tướng lĩnh ba nước dự họp

Cuộc họp tại Riyadh diễn ra giữa lúc Houthi liên tục tấn công Ả Rập Xê Út và giao tranh ở Yemen ngày càng ác liệt, Al-Monitor đưa tin từ Ankara.

Phía chủ nhà có 2 hoàng tử là Ngoại trưởng Faisal bin Farhan và Bộ trưởng Quốc phòng Khalid bin Salman, cùng người đứng đầu quân đội Fayyadh bin Hamed Al-Ruwaili.

Phía Thổ Nhĩ Kỳ có Ngoại trưởng Hakan Fidan, Bộ trưởng Quốc phòng Yasar Guler và người đứng đầu quân đội Selcuk Bayraktaroglu. Phái đoàn Pakistan gồm Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ishaq Dar, Bộ trưởng Quốc phòng Khawaja Asif và Thống chế Asim Munir, Tổng tư lệnh Lực lượng Quốc phòng kiêm Tư lệnh Lục quân.

Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman cũng tiếp các phái đoàn, theo hình ảnh Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ công bố.

Tấn công một nước là tấn công cả ba

3 nước ký Hiệp ước Mecca hôm 7/8. Văn kiện quy định một cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ nước nào trong 3 nước sẽ bị coi là tấn công nhằm vào tất cả, tương tự một điều khoản then chốt của NATO. Khi mới ký, hiệp ước chưa nêu chi tiết nghĩa vụ quân sự, quốc phòng của từng nước.

Không lâu sau lễ ký, Houthi mở cuộc tấn công ở Yemen, trong đó có các đợt nhằm vào mục tiêu của Ả Rập Xê Út. Từ đó, việc Islamabad và Ankara có đồng ý kích hoạt hiệp ước hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ, Al Jazeera cho biết.

Sau loạt tên lửa Houthi phóng về phía Ả Rập Xê Út hồi đầu tháng 9, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif tuyên bố bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào vương quốc này đều có thể kích hoạt hiệp ước.

“Nếu có hành động xâm lược vô cớ, hoặc những gì đang diễn ra ở Yemen lan sang Ả Rập Xê Út, chắc chắn Hiệp ước Mecca sẽ được kích hoạt”, ông nói với Geo News của Pakistan.

Trên chiến trường, Chính phủ Yemen do Ả Rập Xê Út hậu thuẫn đã mở cuộc phản công nhằm đẩy Houthi, lực lượng thân Iran, khỏi những vùng lãnh thổ họ chiếm hồi tháng 9.

3 nước có tổng cộng gần 1,4 triệu quân tại ngũ, khoảng 3.400 máy bay quân sự, 6.000 xe tăng và hơn 340 phương tiện hải quân, theo Chỉ số Sức mạnh Quân sự Toàn cầu (Global Firepower) năm 2026 mà Al Jazeera nêu.