Mỹ áp đặt trừng phạt mới với Iran giữa lúc mẫu hạm USS Lincoln áp sát Trung Đông

Lý Ngọc
•
Thứ Bảy, 31/01/2026

Trong bối cảnh tình hình Trung Đông tiếp tục căng thẳng, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang gia tăng sức ép kép về tài chính và quân sự đối với chế độ Iran. Trang web của Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Sáu (30/1) thông báo Washington đã khởi động một vòng trừng phạt mới liên quan đến Iran và các hoạt động chống khủng bố.

Ngày 30/1/2026, Bộ Tài chính Hoa Kỳ công bố vòng trừng phạt mới đối với Iran nhằm chống lại sự đàn áp bạo lực và tham nhũng có hệ thống. Ảnh chụp Bộ Tài chính Hoa Kỳ tại Washington, D.C. (Samira Bouaou/The Epoch Times)

Đây là lần thứ tư trong tháng này Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt lớn đối với Iran. Đợt trừng phạt mới nhất nhằm vào việc chính quyền Iran đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình ôn hòa và tình trạng tham nhũng mang tính hệ thống, với các đối tượng bị trừng phạt gồm 7 công dân Iran và ít nhất 1 thực thể.

Trước đó, theo thông tin mới nhất từ Lầu Năm Góc, nhóm tác chiến tàu sân bay hạt nhân lớp Nimitz USS Abraham Lincoln đã tiến vào khu vực được chỉ định tại Vịnh Ba Tư. Các tàu hộ tống đi kèm bao gồm tàu khu trục trang bị hệ thống Aegis, sở hữu năng lực đánh chặn tên lửa và tấn công chính xác rất mạnh.

Theo thống kê của Hãng thông tấn Pháp (AFP), hiện có ít nhất 10 tàu chiến Mỹ đang hiện diện tại khu vực này: ngoài tàu sân bay Lincoln, còn có 3 tàu khu trục hộ tống, 3 tàu khu trục khác và 3 tàu tác chiến ven bờ. Quy mô lực lượng này tương đương với mức triển khai của Mỹ tại Caribe trước khi can thiệp quân sự vào Venezuela hồi đầu tháng 1.

Song song với sức ép quân sự, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố trong thông cáo hôm thứ Sáu rằng: “Tổng thống Trump đứng về phía người dân Iran và đã chỉ thị Bộ Tài chính trừng phạt các thành viên của chế độ này”.

Ông Bessent cũng chỉ trích gay gắt cách phân bổ nguồn lực của chính quyền Iran, cho rằng: “Chế độ Iran đã không lựa chọn xây dựng một đất nước thịnh vượng, mà thay vào đó phung phí nguồn thu dầu mỏ còn lại cho việc phát triển vũ khí hạt nhân, sản xuất tên lửa và nuôi dưỡng các lực lượng ủy nhiệm khủng bố trên toàn cầu”.

Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ tiếp tục nhắm vào những tầng lớp tinh hoa tham nhũng, những kẻ làm giàu bằng cách hy sinh lợi ích của người dân Iran”.

Bộ trưởng Nội vụ Iran bị đưa vào danh sách trừng phạt

Đợt trừng phạt lần này nhắm vào 7 cá nhân cùng các thực thể liên quan, đặc biệt nhằm vào những quan chức chịu trách nhiệm đàn áp bạo lực trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc bùng nổ vào cuối năm 2025. Trong số đó có Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni Kalagari, người giám sát Lực lượng Thực thi Pháp luật Iran (LEF) – đơn vị bị cáo buộc phải chịu trách nhiệm cho cái chết của hàng nghìn người biểu tình ôn hòa.

Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SCNS), cũng bị đưa vào danh sách trừng phạt. Ông bị cáo buộc là một trong những kẻ chủ mưu đứng sau chiến dịch đàn áp. Ngoài ra, Babak Morteza Zanjani, nhà đầu tư tội phạm tai tiếng của Iran, cũng xuất hiện trong danh sách. Trước đây, Zanjani từng bị bỏ tù vì biển thủ hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ, sau đó được trả tự do để hỗ trợ chế độ rửa tiền. Hiện nay, ông ta đang tài trợ cho các dự án lớn ủng hộ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Đáng chú ý, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ lần đầu tiên trừng phạt các sàn giao dịch tài sản số có liên quan đến chế độ Iran, trong đó có hai sàn giao dịch có liên hệ với Zanjani.

Những nền tảng này đã cung cấp kênh tài chính bí mật cho IRGC và các bên liên quan, giúp họ tìm kiếm đối tác giao dịch và chuyển tiền trên thị trường tài chính quốc tế. Chế độ Iran bị cáo buộc lợi dụng các sàn tài sản ảo để né tránh lệnh trừng phạt và tài trợ cho các hoạt động tội phạm mạng trên toàn cầu.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent mô tả chế độ Iran hiện đang ở bên bờ sụp đổ. Ông nói: “Giống như những con chuột trên một con tàu đang chìm, chế độ này đang điên cuồng chuyển số tiền đánh cắp từ các gia đình Iran vào các ngân hàng trên khắp thế giới. Xin hãy yên tâm, Bộ Tài chính sẽ hành động”.

Trừng phạt dồn dập, gây sức ép tối đa

Trước hành động lần này, trong tháng này Mỹ đã liên tiếp ban hành ba đợt trừng phạt nhằm vào Iran. Cụ thể:

Ngày 23/1, Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt liên quan đến “hạm đội bóng tối”, nhắm vào 8 thực thể và 9 tàu chở dầu, mạng lưới bị cáo buộc đã vận chuyển lượng dầu mỏ bất hợp pháp của Iran trị giá hàng trăm triệu USD;
Ngày 15/1, Washington công bố gói trừng phạt nhắm vào hệ thống chỉ huy đàn áp, với các đối tượng gồm 11 quan chức cấp cao và 13 thực thể, trong đó có Ali Larijani, tập trung đánh vào hệ thống chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tại các tỉnh;
Ngày 13/1, Mỹ triển khai các biện pháp trừng phạt liên quan đến chống khủng bố và các lực lượng ủy nhiệm khu vực, nhằm vào các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn và mạng lưới hậu cần gây bất ổn trong khu vực.

Thời điểm công bố đợt trừng phạt này mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Trước đó, truyền thông đưa tin Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã ẩn náu trong hầm trú ẩn vì lo ngại các cuộc không kích, và con trai út của ông là Masoud Khamenei tạm thời tiếp quản các công việc thường nhật.

Đồng thời, đòn đánh tài chính mạnh mẽ của Mỹ kết hợp với việc triển khai quân sự tại Vịnh Ba Tư đã tạo thành sức ép tổng hợp rất lớn. Khi tàu sân bay USS Abraham Lincoln áp sát khu vực, chính quyền Tổng thống Trump đang thông qua cuộc chiến kinh tế “không nổ súng” cùng với răn đe quân sự, tiến hành đòn “gây sức ép tối đa” cuối cùng đối với chế độ Iran.