Mỹ thắt chặt cấp visa du học F-1, lượng visa cấp cho sinh viên Trung Quốc giảm 46%

Một báo cáo mới của Trung tâm Nghiên cứu Di trú Mỹ (CIS) cho thấy số thị thực du học F-1 mà Mỹ cấp cho sinh viên Trung Quốc và Ấn Độ đã giảm mạnh sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai các biện pháp siết chặt chính sách đối với sinh viên quốc tế.

Theo dữ liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ được CIS phân tích, trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8/2025, Mỹ đã cấp 40.034 thị thực F-1 cho công dân Trung Quốc, giảm 46% so với mức trung bình cùng kỳ giai đoạn 2017–2019 và 2021–2024 (73.853 thị thực), đồng thời giảm 34% so với cùng kỳ năm 2024 (61.075 thị thực). Báo cáo sử dụng giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8 vì đây là thời điểm phần lớn thị thực du học được cấp để chuẩn bị cho năm học mới, đồng thời là dữ liệu mới nhất hiện có.

Mỹ siết chính sách đối với du học sinh

Trong báo cáo công bố ngày 4/8, ông George Fishman, nghiên cứu viên pháp lý cấp cao của CIS, cho rằng Mỹ đang tiếp nhận số lượng sinh viên nước ngoài vượt quá nhu cầu quốc gia. Theo ông, nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đã chuyển sang làm việc tại Mỹ thông qua các chương trình như OPT, khiến chương trình thị thực du học dần trở thành một hình thức lao động tạm thời, ảnh hưởng đến cơ hội việc làm của sinh viên Mỹ.

Chính quyền Trump cũng đã thực hiện nhiều thay đổi đáng chú ý trong chính sách thị thực. Tháng 3/2025, Bộ Ngoại giao Mỹ hủy thị thực của hàng trăm sinh viên từng tham gia các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine tại các trường đại học. Đến tháng 7, chính quyền quyết định chấm dứt quy định “Duration of Status” (D/S), thay bằng thời hạn lưu trú cố định tối đa 4 năm đối với người mang thị thực sinh viên. Quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 15/9/2026. Trước đó, Nhà Trắng cũng từng đề xuất thu phí 100.000 USD đối với sinh viên nước ngoài muốn ở lại Mỹ làm việc sau khi tốt nghiệp.

Nhiều sinh viên Trung Quốc ở lại Mỹ làm việc

Theo thống kê của Viện Giáo dục Quốc tế (IIE), trong năm học 2024–2025, Mỹ có hơn 1 triệu sinh viên quốc tế, trong đó khoảng 294.000 người đã tốt nghiệp và ở lại làm việc theo chương trình Đào tạo thực hành tùy chọn (OPT). Sinh viên Trung Quốc chiếm khoảng 61.981 người, tương đương 21% tổng số người tham gia chương trình này.

OPT cho phép sinh viên quốc tế làm việc tại Mỹ trong tối đa 12 tháng sau khi tốt nghiệp, trong khi sinh viên thuộc các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học) có thể gia hạn thêm 24 tháng, nâng tổng thời gian làm việc lên 36 tháng. Theo Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), trong số 165.524 sinh viên được chấp thuận tham gia chương trình STEM-OPT năm 2024, có 33.807 công dân Trung Quốc, chiếm khoảng 20%.

Báo cáo nêu lo ngại về an ninh quốc gia

Báo cáo của CIS cho rằng việc Trung Quốc thúc đẩy hiện đại hóa quân đội và phát triển các công nghệ then chốt khiến Washington ngày càng quan ngại về nguy cơ chuyển giao công nghệ và gián điệp.

Dẫn đánh giá của Tập đoàn RAND, báo cáo cho rằng nếu Trung Quốc đạt được các mục tiêu hiện đại hóa quân sự, đây có thể trở thành một trong những thay đổi địa chiến lược gây tác động lớn nhất trong thế kỷ 21.

Báo cáo cũng viện dẫn các phát biểu trước đây của quan chức Bộ Tư pháp, CIA và Bộ Ngoại giao Mỹ, cho rằng Bắc Kinh sử dụng nhiều biện pháp để thu thập công nghệ và thông tin nhạy cảm, trong đó có việc gây sức ép hoặc tuyển mộ một số du học sinh Trung Quốc đang học tập tại nước ngoài.

Theo báo cáo, không phải mọi sinh viên Trung Quốc đều tham gia hoạt động gián điệp, nhưng một số có thể phải đối mặt với áp lực từ chính quyền Trung Quốc. Báo cáo cũng lưu ý số lượng sinh viên Trung Quốc tại Mỹ đã tăng mạnh trong nhiều thập niên, từ chỉ 3% tổng số sinh viên quốc tế vào năm học 1984–1985 lên khoảng 23%, tương đương 265.919 người, trong năm học 2024–2025.