Mỹ bãi bỏ diện lưu trú D/S: Sinh viên quốc tế cần lưu ý những thay đổi gì?

Ngô Hương Liên
•
Thứ Ba, 28/07/2026

Trong thời gian dài, những người mang thị thực du học F-1, thị thực trao đổi J-1 và thị thực dành cho cơ quan truyền thông nước ngoài loại I khi nhập cảnh vào Mỹ, trên hồ sơ nhập cảnh I-94 thường được ghi thời hạn lưu trú là “không xác định thời hạn” (Duration of Status, D/S), thay vì một ngày hết hạn cụ thể.

Ngày 21/8/2025, chính quyền Trump tuyên bố đang xem xét lại hơn 55 triệu người có thị thực hợp lệ. Ảnh chụp khuôn viên trường Đại học Washington. (Ernie/The Epoch Times)

Điều này có nghĩa là, chỉ cần duy trì tình trạng cư trú hợp pháp, chẳng hạn như du học sinh học toàn thời gian hoặc học giả trao đổi hoàn thành đúng chương trình đã được phê duyệt, họ có thể tiếp tục lưu trú hợp pháp tại Mỹ mà không cần xin gia hạn vì hết thời hạn lưu trú.

Tuy nhiên, cơ chế quản lý đã được áp dụng suốt nhiều thập kỷ này sắp thay đổi. Tháng 7 năm nay, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã chính thức ban hành quy định mới, theo đó từ ngày 15/9/2026, Mỹ sẽ chính thức bãi bỏ cơ chế D/S hiện hành và thay bằng cơ chế “thời hạn lưu trú cố định” (Fixed Period of Admission).

Quy định mới này tiếp tục siết chặt việc quản lý thị thực đối với sinh viên quốc tế, học giả và đại diện các cơ quan truyền thông nước ngoài. Trong tương lai, nếu muốn gia hạn thời gian lưu trú tại Mỹ, các đối tượng này sẽ phải nộp đơn xin gia hạn với Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), thay vì chỉ do nhà trường hoặc đơn vị trao đổi quản lý như trước. Đồng thời, các thủ tục hành chính và quá trình xét duyệt về nhập cư cũng sẽ trở nên nghiêm ngặt hơn.

Những điểm chính của quy định mới

1. Thời hạn lưu trú tối đa khi nhập cảnh là 4 năm

Khi nhập cảnh, ngày hết hạn trên mẫu I-94 sẽ được xác định theo “ngày kết thúc chương trình được ghi trong hồ sơ” hoặc tối đa 4 năm, tùy theo mốc nào đến trước.

Nếu chương trình học hoặc nghiên cứu kéo dài hơn 4 năm, như chương trình tiến sĩ, y khoa hoặc các khóa đào tạo dài hạn khác, sinh viên sẽ không còn chỉ cần xin trường cấp mẫu I-20 mới thông qua Văn phòng Sinh viên Quốc tế (DSO). Thay vào đó, họ phải chủ động nộp mẫu I-539 để xin gia hạn lưu trú lên Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) hoặc rời khỏi Mỹ rồi nhập cảnh trở lại.

Nói cách khác, việc sinh viên có được tiếp tục ở lại Mỹ hay không sẽ không còn chỉ do nhà trường quản lý, mà phải trải qua thêm quy trình xét duyệt của cơ quan di trú liên bang.

2. Rút ngắn thời gian ân hạn sau khi tốt nghiệp (Grace Period)

Theo quy định mới, người mang thị thực F-1 sau khi hoàn thành chương trình học hoặc kết thúc chương trình Thực tập Đào tạo Tùy chọn (OPT) sẽ chỉ còn 30 ngày được phép lưu trú tại Mỹ, thay vì 60 ngày như hiện nay.

Đối với người mang thị thực J-1, thời gian ân hạn vẫn được giữ nguyên là 30 ngày.

3. Siết chặt quy định về chuyển trường và thay đổi chương trình học

Quy định mới cũng áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt hơn đối với việc chuyển trường và thay đổi kế hoạch học tập của sinh viên quốc tế.

Sinh viên đại học chưa học đủ một năm học hoàn chỉnh tại trường hiện tại về nguyên tắc sẽ không được tự do chuyển trường hoặc thay đổi mục tiêu học tập.

Đối với nghiên cứu sinh và học viên sau đại học, việc chuyển chuyên ngành hoặc thay đổi bậc học trong thời gian theo học cũng sẽ bị kiểm soát chặt chẽ hơn.

Ngoài ra, sinh viên về nguyên tắc sẽ không được tiếp tục theo học một chương trình có cùng hoặc thấp hơn bậc học mà họ đã hoàn thành trước đó.

4. Quá hạn lưu trú có thể bị tính là cư trú bất hợp pháp

Sau khi quy định mới có hiệu lực, nếu sinh viên quốc tế hoặc người tham gia chương trình trao đổi không được chấp thuận gia hạn sau khi thời hạn ghi trên I-94 kết thúc, thì về nguyên tắc, kể từ ngày hôm sau sẽ bắt đầu bị tính là “cư trú bất hợp pháp” (Unlawful Presence).

Nếu thời gian cư trú bất hợp pháp tích lũy từ 180 ngày trở lên, người đó có thể bị cấm nhập cảnh vào Mỹ trong 3 năm.

Nếu thời gian cư trú bất hợp pháp tích lũy từ 365 ngày trở lên, họ có thể bị cấm nhập cảnh vào Mỹ trong 10 năm.

Những nhóm sinh viên chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ quy định mới

Các chuyên gia cho biết quy định mới sẽ tác động mạnh hơn đến những sinh viên có thời gian học kéo dài hoặc có kế hoạch học tập linh hoạt, bao gồm:

Nghiên cứu sinh tiến sĩ có thời gian học thường kéo dài trên 4 năm;
Sinh viên các chương trình đào tạo dài hạn như y khoa, nha khoa;
Sinh viên cần kéo dài thời gian tốt nghiệp do nghiên cứu hoặc các lý do khác;
Người có kế hoạch chuyển trường, đổi chuyên ngành hoặc điều chỉnh hướng nghiên cứu;
Sinh viên dự định nộp đơn xin chương trình Thực tập Đào tạo Tùy chọn (OPT) sau khi tốt nghiệp.

Đối với các nhóm trên, nếu không thể hoàn thành chương trình học hoặc nghiên cứu trong thời hạn lưu trú ghi trên mẫu I-94, về nguyên tắc họ sẽ phải nộp đơn xin gia hạn với Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), thay vì chỉ cần Văn phòng Sinh viên Quốc tế của trường cập nhật mẫu I-20 để kéo dài thời gian lưu trú như trước đây.

Quy định chuyển tiếp (Transition Rules)

Chính sách mới có các điều khoản chuyển tiếp dành cho sinh viên quốc tế và học giả trao đổi trong những trường hợp khác nhau.

Đối với những người hiện đang ở Mỹ và đang có tình trạng lưu trú theo diện D/S, nếu đã nhập cảnh trước khi quy định mới có hiệu lực, về nguyên tắc vẫn sẽ tiếp tục được áp dụng cơ chế quản lý cũ theo điều khoản chuyển tiếp.

Tuy nhiên, nếu rời khỏi Mỹ và nhập cảnh trở lại sau ngày 15/9/2026 – thời điểm quy định mới có hiệu lực – thì khi quay trở lại Mỹ, họ sẽ được áp dụng cơ chế thời hạn lưu trú cố định. Khi đó, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) sẽ cấp mẫu I-94 mới, trong đó ghi rõ ngày hết hạn lưu trú.

Nói cách khác, sau khi quy định mới có hiệu lực, nếu sinh viên quốc tế xuất cảnh rồi quay trở lại Mỹ thì sẽ không còn tự động được áp dụng cơ chế D/S, mà sẽ được quản lý theo quy định mới.

Khuyến nghị của các chuyên gia

Theo dõi chặt chẽ hồ sơ I-94

Sau khi quy định mới được áp dụng, thời hạn lưu trú ghi trên I-94 sẽ trở thành căn cứ quan trọng để xác định tình trạng cư trú hợp pháp.

Các chuyên gia khuyến nghị sinh viên quốc tế và học giả trao đổi sau mỗi lần nhập cảnh vào Mỹ nên nhanh chóng truy cập hệ thống để kiểm tra thông tin trên mẫu I-94, xác nhận thời hạn lưu trú có chính xác hay không, thay vì chỉ dựa vào ngày ghi trên I-20 hoặc DS-2019.

Chủ động lên kế hoạch xin gia hạn

Đối với những người có khả năng không thể hoàn thành chương trình học hoặc nghiên cứu trong thời hạn hiệu lực của I-94, nên chủ động chuẩn bị kế hoạch xin gia hạn từ sớm.

Do trong tương lai sẽ phải nộp mẫu I-539 lên USCIS, các chuyên gia khuyến cáo nên dành đủ thời gian để tránh việc hồ sơ bị chậm xử lý làm ảnh hưởng đến tình trạng cư trú hợp pháp.

Thận trọng khi sắp xếp lịch trình xuất nhập cảnh

Nếu dự định rời Mỹ và quay trở lại sau ngày 15/9/2026, sinh viên nên tìm hiểu kỹ các quy định mới trước khi lên kế hoạch.

Sau khi nhập cảnh trở lại, mẫu I-94 sẽ ghi rõ ngày hết hạn lưu trú và không còn áp dụng cơ chế D/S truyền thống.

Theo dõi các thông báo chính thức

Do các chính sách liên quan có thể tiếp tục được điều chỉnh thông qua các biện pháp hành chính hoặc các thủ tục tư pháp, sinh viên quốc tế nên thường xuyên cập nhật thông tin từ Bộ Ngoại giao Mỹ (Department of State), Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cũng như Văn phòng Sinh viên Quốc tế của trường đang theo học.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng, đối với những sinh viên quốc tế và học giả trao đổi hiện đang ở Mỹ và vẫn mang diện D/S, ở thời điểm hiện tại không cần quá lo lắng.

Dù chính sách có thay đổi như thế nào, việc duy trì hồ sơ trong “Hệ thống Thông tin Sinh viên và Khách trao đổi (SEVIS)” của DHS luôn ở trạng thái hợp lệ, tuân thủ các quy định về thị thực và cập nhật kịp thời thông tin cá nhân cũng như địa chỉ cư trú vẫn là yếu tố then chốt để duy trì tình trạng lưu trú hợp pháp.

Ngô Hương Liên/ Epoch Times