Ủy ban điều tra của Chính phủ Nigeria hôm thứ Ba (27/10) kết luận 37 nghi phạm khai thác mỏ trái phép chết ngạt trong phòng giam quá tải của lực lượng an ninh, bác bỏ giả thuyết dịch bệnh.

Công nhân làm việc tại một mỏ đá ở Nigeria. (Ảnh minh họa. Nguồn: Shutterstock)

Những người này chết khi đang bị Lực lượng An ninh và Phòng vệ Dân sự Nigeria (NSCDC) tạm giữ tại bang Niger. Trong số nạn nhân có 14 trẻ vị thành niên, tờ Daily Nigerian cho biết.

Chủ tịch ủy ban, ông Jonathan Kure, nói các ca tử vong “hoàn toàn có thể tránh được”. Theo ông, nạn nhân chết vì phòng giam quá chật, không được đáp ứng những nhu cầu thiết yếu, còn các lời cảnh báo thì bị phớt lờ.

Ủy ban đã xem xét hồ sơ giam giữ, kết quả khám nghiệm tử thi, báo cáo của bệnh viện và nhật ký liên lạc. Bằng chứng cho thấy các nạn nhân chết ngạt, tức suy hô hấp cấp do bị nhốt lâu trong một phòng giam chật chội, thiếu thông gió. Nóng bức và mất nước khiến tình trạng thêm trầm trọng.

“Thảm kịch này cho thấy hậu quả của việc coi thường có hệ thống các tiêu chuẩn giam giữ, trách nhiệm giám sát và đời sống của người bị giam”, ông Kure nói.

Ủy ban cũng bác bỏ lời giải thích trước đó của giới chức rằng dịch bệnh là nguyên nhân. Ban đầu, NSCDC cho rằng những người bị giam có thể đã chết vì một bệnh chưa rõ, sau đó lại nói chưa xác định được nguyên nhân.

NSCDC chưa trả lời ngay đề nghị bình luận của Reuters.

Đề nghị bồi thường, sa thải chỉ huy NSCDC bang Niger

Theo Reuters, ủy ban đề nghị bồi thường 30 triệu naira (khoảng 22.500 USD) cho gia đình mỗi nạn nhân và 10 triệu naira cho mỗi người trong số 41 người sống sót.

Ông Kure công bố kết quả khi trình báo cáo lên Bộ trưởng Nội vụ Olubunmi Tunji-Ojo tại thủ đô Abuja, tờ Daily Nigerian đưa tin. Ủy ban đề nghị sa thải ngay chỉ huy NSCDC bang Niger cùng các sĩ quan trực tiếp tham gia giam giữ nhóm thợ mỏ.

Ngoài việc xử lý từng cá nhân, ủy ban kiến nghị cải tổ lãnh đạo và cách vận hành của lực lượng này để vụ việc tương tự không lặp lại.

Ông Tunji-Ojo cam kết Chính phủ Nigeria sẽ thực hiện các kiến nghị. Ông cũng yêu cầu chỉ huy NSCDC đình chỉ ngay những sĩ quan bị cáo buộc đã dọn dẹp nơi giam giữ nhằm xóa dấu vết.

Trước đó, chính phủ đã đình chỉ một số quan chức cấp cao của NSCDC trong thời gian điều tra.

Bị bắt trong các đợt truy quét khai thác mỏ trái phép

Các nạn nhân chết hôm 17/9 khi đang bị giam tại Bộ Chỉ huy NSCDC bang Niger ở thành phố Minna. Họ nằm trong số hàng chục người bị lực lượng bán quân sự này bắt trong các đợt truy quét khai thác mỏ trái phép ở khu vực M.I. Wushishi và Lukoto. Nhiều nạn nhân là thiếu niên làm việc tại các mỏ vàng thủ công.

Vụ việc gây phẫn nộ và dẫn đến biểu tình ở Nigeria, làm dấy lên lo ngại mới về điều kiện giam giữ và cách đối xử với nghi phạm đang chờ xét xử.

Kết luận của ủy ban phù hợp với lời kể của những người sống sót. Họ nói với Reuters rằng hàng chục thợ mỏ bị dồn vào một phòng tạm giữ nhỏ, nhiều lần kêu quá chật nhưng không ai đoái hoài.