Pete Hegseth có thể đáp trả các cuộc điều tra của Đảng Dân chủ bằng nhiều biện pháp

Thứ Bảy, 07/11/2026

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth có nguy cơ đối mặt với các cuộc điều tra của Đảng Dân chủ liên quan đến chiến tranh Iran, hoạt động quân sự và quản lý Ngũ Giác Đài. Ông có thể đáp trả bằng cách phản bác cáo buộc, dựa vào sự hậu thuẫn của Tổng thống Trump, viện dẫn đặc quyền hành pháp và sử dụng các biện pháp pháp lý để bảo vệ mình. Tuy nhiên, quyền giám sát của Quốc hội vẫn được Hiến pháp bảo đảm, trong khi tương lai chính trị của ông phụ thuộc vào kết quả điều tra, bằng chứng được công bố và sự ủng hộ từ Nhà Trắng.

Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth phát biểu tại Căn cứ Thủy quân Lục chiến Quantico, bang Virginia, ngày 30/9/2026. (Ảnh: Eric Brann / Bộ Chiến tranh Mỹ)

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đang đứng trước nguy cơ phải đối mặt với hàng loạt cuộc điều tra của Quốc hội sau khi Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026. Những vấn đề có thể bị xem xét bao gồm cuộc chiến tại Iran, các chiến dịch quân sự ở Mỹ Latinh, việc sa thải hàng loạt lãnh đạo quân đội và hoạt động quản lý Ngũ Giác Đài. Trước áp lực ngày càng gia tăng, ông Hegseth đã tuyên bố không từ chức và sẽ chống lại những nỗ lực luận tội. Tuy nhiên, ngoài việc phản bác công khai, ông còn có thể sử dụng một số cơ chế pháp lý và chính trị để đối phó với các cuộc điều tra dự kiến bắt đầu khi Quốc hội khóa mới hoạt động vào tháng 1/2027.

Ông Hegseth công khai phản bác và cáo buộc đối thủ có động cơ chính trị

Ngày 5/11, trong một video dài hơn bốn phút được đăng trên mạng xã hội, ông Hegseth công khai bác bỏ những lời kêu gọi luận tội, cho rằng các đối thủ chính trị đang tìm cách tấn công cá nhân ông vì những quyết định tại Bộ Quốc phòng. Ông viện dẫn việc sa thải các lãnh đạo quân sự cấp cao, chấm dứt những chương trình đa dạng và thay đổi chính sách nhân sự trong quân đội như bằng chứng cho hiệu quả điều hành của mình. Ông cũng bảo vệ cuộc chiến tại Iran, gọi đây là một chiến dịch can đảm và mang tính lịch sử nhằm ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Những phát biểu này cho thấy ông lựa chọn bảo vệ thành tích và chính sách của mình trước công chúng, đồng thời mô tả nỗ lực luận tội là một cuộc tấn công mang động cơ chính trị. Đây là lập luận của ông Hegseth, không phải kết luận đã được xác lập về tính chất của các cuộc điều tra. Reuters.

Sự hậu thuẫn của Tổng thống Trump và những giới hạn chính trị

Một yếu tố quan trọng trong khả năng đáp trả của ông Hegseth là sự hậu thuẫn từ Tổng thống Donald Trump. Ngày 5/11, khi được hỏi về khả năng thay đổi nhân sự trong chính quyền, ông Trump tiếp tục khen ngợi Bộ trưởng Quốc phòng và cho rằng những chỉ trích đối với ông có liên quan đến quyết định thay thế nhiều tướng lĩnh. Sự ủng hộ của Tổng thống có thể giúp ông Hegseth duy trì vị trí trong nội các và phối hợp với Nhà Trắng khi phát sinh tranh chấp với Quốc hội. Tuy nhiên, Reuters cũng dẫn lời các nguồn tin trong chính quyền cho biết Tổng thống vẫn có thể cân nhắc thay thế ông Hegseth trong quá trình đánh giá hậu quả chính trị của cuộc bầu cử. Vì vậy, sự ủng hộ được công khai hiện nay không đồng nghĩa với một cam kết bảo đảm ông tiếp tục tại nhiệm trong mọi hoàn cảnh. Reuters.

Áp lực luận tội xuất hiện ngay trong Đảng Cộng hòa

Áp lực đối với ông Hegseth không chỉ xuất phát từ Đảng Dân chủ. Dân biểu Cộng hòa Thomas Massie đã tuyên bố sẽ tái đệ trình các điều khoản luận tội Bộ trưởng Quốc phòng trong tuần tiếp theo, liên quan đến cuộc chiến tại Iran. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis cảnh báo ông Hegseth sẽ phải đối mặt với một cuộc đánh giá nghiêm khắc, đồng thời nhận định quan hệ căng thẳng giữa Bộ trưởng Quốc phòng và các nhà lập pháp đang gây trở ngại cho nỗ lực thông qua kế hoạch chi tiêu quốc phòng trị giá 1.500 tỷ đô la của chính quyền Trump. Những diễn biến này cho thấy khả năng ông Hegseth phải giải trình trước Quốc hội không chỉ phụ thuộc vào quan hệ giữa hai đảng, mà còn liên quan đến sự hợp tác với chính các nghị sĩ Cộng hòa. Reuters.

Thương lượng với Quốc hội để tránh đối đầu trực diện

Bên cạnh việc đối đầu công khai, ông Hegseth có thể lựa chọn hợp tác có điều kiện với các ủy ban Quốc hội. Một tiền lệ đáng chú ý được The Washington Post công bố ngày 1/11 cho thấy Ngũ Giác Đài từng trì hoãn trong nhiều tháng việc cung cấp tài liệu liên quan đến các cuộc tấn công nhằm vào những tàu bị nghi vận chuyển ma túy tại Mỹ Latinh. Theo hai nguồn tin am hiểu sự việc được tờ báo dẫn lại, Ủy ban Quân vụ Thượng viện khi đó do Đảng Cộng hòa kiểm soát đã đe dọa ngăn chặn một đề cử nhân sự của chính quyền nếu Bộ Quốc phòng tiếp tục không đáp ứng yêu cầu. Cuối cùng, ông Hegseth đã nhượng bộ. Đây là thông tin dựa trên các nguồn tin ẩn danh; đại diện ủy ban và Ngũ Giác Đài không bình luận cụ thể về vụ việc. Trường hợp này cho thấy thương lượng và cung cấp tài liệu có thể là một phương án giải quyết bất đồng giữa Bộ Quốc phòng và Quốc hội. The Washington Post.

Sử dụng đặc quyền hành pháp để bảo vệ thông tin nhạy cảm

Nếu các cuộc điều tra liên quan đến thông tin quân sự nhạy cảm, một phương án pháp lý khác là đề nghị Nhà Trắng xem xét viện dẫn đặc quyền hành pháp, thường được gọi là executive privilege. Cơ chế này có thể bảo vệ một số trao đổi mật giữa Tổng thống và các cố vấn, quá trình thảo luận chính sách hoặc những thông tin có liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia. Đối với các tài liệu về chiến dịch Iran, hoạt động tình báo hoặc kế hoạch tác chiến, Bộ Quốc phòng có thể đề nghị điều trần kín, giới hạn phạm vi tiếp cận hoặc che những thông tin cần bảo vệ. Tuy nhiên, theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, việc một tài liệu được phân loại mật không tự động tạo ra căn cứ pháp lý đầy đủ để từ chối cung cấp cho Quốc hội. Việc viện dẫn đặc quyền cũng có thể phải được cân nhắc với nhu cầu giám sát hợp pháp của nhánh lập pháp. Congressional Research Service.

Đưa tranh chấp về trát triệu tập ra tòa án liên bang

Một công cụ khác là tranh tụng về tính hợp pháp và phạm vi của các trát đòi tài liệu hoặc triệu tập nhân chứng. Theo hệ thống giám sát của Quốc hội Mỹ, những ủy ban có thẩm quyền có thể yêu cầu quan chức chính phủ cung cấp hồ sơ và ra điều trần phục vụ hoạt động lập pháp. Nếu cho rằng một yêu cầu vượt quá phạm vi điều tra, không liên quan đến mục đích lập pháp hoặc xâm phạm quyền được bảo vệ theo Hiến pháp, ông Hegseth có thể phản đối thông qua các thủ tục thích hợp. Tranh chấp có thể được đưa ra tòa án liên bang, nhưng không phải mọi trường hợp đều có cùng cơ chế cưỡng chế, đặc biệt khi bên bị triệu tập là quan chức hành pháp đang thực hiện nhiệm vụ chính thức. Việc chống lại một trát đòi hợp lệ mà không có căn cứ pháp lý được công nhận có thể dẫn đến những thủ tục cưỡng chế hoặc tranh chấp tư pháp tiếp theo. Congressional Research Service.

Tu chính án thứ Năm và quyền chống tự buộc tội

Trong trường hợp một cuộc điều tra xuất hiện những câu hỏi có nguy cơ khiến người được triệu tập tự cung cấp chứng cứ chống lại mình trong một vụ án hình sự, Tu chính án thứ Năm của Hiến pháp Mỹ cũng có thể được viện dẫn. Quyền chống tự buộc tội áp dụng cho nhân chứng trong các cuộc điều tra của Quốc hội, nhưng không phải là quyền từ chối tất cả câu hỏi hoặc mọi yêu cầu cung cấp tài liệu. Phạm vi bảo vệ phụ thuộc vào tính chất lời khai và nguy cơ tự buộc tội trong từng trường hợp. Hiện chưa có cơ sở từ các nguồn được dẫn để khẳng định ông Hegseth sẽ sử dụng quyền này hoặc đang phải đối mặt với một cáo buộc hình sự cụ thể phát sinh từ những cuộc điều tra dự kiến. Congressional Research Service.

Cuộc chiến Iran trở thành trọng tâm giám sát của Quốc hội

Về nội dung điều tra, chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran được dự báo là một trọng tâm. Theo Reuters, Phó Tổng thống JD Vance đã công khai cho rằng cuộc chiến góp phần khiến Đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát Quốc hội. Trong khi đó, các nghị sĩ chỉ trích ông Hegseth về cách thức tiến hành chiến tranh và quan hệ giữa chính quyền với Quốc hội. Những vấn đề có thể được xem xét bao gồm thẩm quyền triển khai chiến dịch, quá trình ra quyết định quân sự và trách nhiệm giải trình của Bộ Quốc phòng. Đây là các hướng giám sát và tranh luận về chính sách; những bất đồng liên quan đến cuộc chiến không tự động chứng minh Bộ trưởng Quốc phòng có hành vi vi phạm pháp luật. Reuters, The Washington Post.

Đảng Dân chủ chuẩn bị các phiên điều trần vào tháng 1/2027

Ngày 6/11, Axios cho biết các nghị sĩ Dân chủ tại Thượng viện đang phối hợp với nhiều ủy ban và các đồng nghiệp ở Hạ viện để chuẩn bị những cuộc điều tra về chính quyền Trump. Theo kế hoạch được tờ báo ghi nhận, Ủy ban Quân vụ Thượng viện đang chuẩn bị các phiên điều trần về cuộc chiến Iran trong tháng 1/2027 và dự kiến mời ông Hegseth ra làm chứng. Đồng thời, các nghị sĩ có kế hoạch thúc đẩy một nghị quyết liên quan đến quyền hạn tiến hành chiến tranh của Tổng thống. Tuy nhiên, đây mới là những kế hoạch được công bố hoặc tường thuật, chưa phải bằng chứng xác nhận rằng các phiên điều trần đã diễn ra hay ông Hegseth đã nhận được một trát triệu tập chính thức. Axios.

Điều tra có thể mở rộng sang Mỹ Latinh, Ukraine và hợp đồng quốc phòng

Ngoài Iran, những cuộc điều tra có thể mở rộng sang hoạt động của quân đội Mỹ tại Mỹ Latinh, chính sách đối với Ukraine và các quyết định nhân sự tại Ngũ Giác Đài. Dân biểu Dân chủ Adam Smith, người được dự kiến lãnh đạo Ủy ban Quân vụ Hạ viện trong Quốc hội khóa mới, cho biết ông muốn xem xét các chiến dịch quân sự, tình trạng chính trị hóa lực lượng vũ trang và những dấu hiệu tham nhũng tiềm tàng trong hoạt động trao hợp đồng quốc phòng. Một số nghị sĩ Dân chủ cũng đặt câu hỏi liệu các cuộc tấn công nhằm vào tàu bị nghi vận chuyển ma túy có thể vi phạm luật chiến tranh hay không. Đây là những nghi vấn cần được kiểm tra bằng tài liệu và lời khai, không phải các kết luận rằng ông Hegseth đã phạm tội hoặc có hành vi tham nhũng. Reuters, The Washington Post.

Luận tội không đồng nghĩa với việc tự động bị bãi nhiệm

Trong trường hợp cuộc điều tra chuyển sang thủ tục luận tội, ông Hegseth sẽ đối mặt với một tiến trình hiến định riêng biệt. Theo Hiến pháp Mỹ, Hạ viện có quyền thông qua các điều khoản luận tội đối với một quan chức liên bang bằng đa số thường. Sau đó, Thượng viện tiến hành xét xử và phải có ít nhất hai phần ba số thượng nghị sĩ hiện diện đồng ý kết tội mới có thể bãi nhiệm người đó. Như vậy, việc Đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện không tự động bảo đảm khả năng bãi nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng. Một cuộc điều tra, việc thông qua điều khoản luận tội tại Hạ viện và quyết định kết tội tại Thượng viện là những giai đoạn khác nhau, với những điều kiện và hệ quả pháp lý riêng biệt. Thượng viện Hoa Kỳ.

Cuộc đối đầu pháp lý có thể kéo dài trong nhiều tháng

Trong thời gian tới, mức độ hợp tác giữa ông Hegseth với Quốc hội có thể ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến các cuộc điều tra. Nếu các ủy ban yêu cầu hồ sơ về chiến dịch quân sự, ngân sách hoặc hoạt động nhân sự, Bộ Quốc phòng sẽ phải cân nhắc giữa trách nhiệm cung cấp thông tin và yêu cầu bảo vệ những lợi ích an ninh quốc gia hợp pháp. Một số bất đồng có thể được giải quyết bằng thương lượng, điều trần kín hoặc cung cấp tài liệu có giới hạn. Những tranh chấp khác có thể kéo dài sang hệ thống tòa án. Theo hướng dẫn của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội, quyền giám sát của Quốc hội là một bộ phận quan trọng trong cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực, nhưng việc thực thi quyền này cũng chịu những giới hạn pháp lý nhất định. Congressional Research Service.

Tương lai chính trị phụ thuộc vào Nhà Trắng và những bằng chứng được công bố

Đối với ông Hegseth, cuộc đối đầu còn liên quan trực tiếp đến khả năng duy trì sự ủng hộ của Tổng thống Trump và các nghị sĩ trong Quốc hội. Dù Nhà Trắng đã công khai bảo vệ Bộ trưởng Quốc phòng, những bất đồng về chiến tranh Iran, ngân sách quốc phòng và quản lý nhân sự vẫn có thể tạo ra sức ép chính trị. Một cuộc điều tra của Quốc hội không có quyền tự động cách chức bộ trưởng, nhưng có thể đưa ra những thông tin khiến Tổng thống hoặc các nhà lập pháp phải đánh giá lại những quyết định trước đó. Ngược lại, nếu các cáo buộc không được chứng minh hoặc những tranh chấp được giải quyết thông qua cơ chế hợp tác, ông Hegseth có thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ mà không phải đối mặt với một quyết định bãi nhiệm. Reuters, The Washington Post.

Kết luận: ông Hegseth có thể chống trả nhưng không thể vô hiệu hóa quyền điều tra của Quốc hội

Đến ngày 7/11/2026, điều đã được xác nhận là ông Pete Hegseth công khai tuyên bố sẽ chống lại những nỗ lực luận tội, Tổng thống Donald Trump tiếp tục bày tỏ sự ủng hộ, trong khi các nghị sĩ Dân chủ đang chuẩn bị mở rộng hoạt động giám sát Bộ Quốc phòng. Những vấn đề chưa được làm rõ bao gồm phạm vi chính thức của từng cuộc điều tra, những tài liệu mà Quốc hội sẽ yêu cầu, khả năng xuất hiện các cáo buộc có căn cứ pháp lý và quyết định cuối cùng của Nhà Trắng về tương lai của Bộ trưởng Quốc phòng. Ông Hegseth có thể sử dụng những biện pháp chính trị, thương lượng và pháp lý để bảo vệ lập trường của mình, nhưng không thể chỉ dựa vào tuyên bố phản đối để loại bỏ quyền điều tra hợp pháp của Quốc hội. Kết quả cuộc đối đầu sẽ phụ thuộc vào chứng cứ được thu thập, quá trình thực thi các thủ tục hiến định và những quyết định chưa diễn ra trong các tháng tới.