Thủ tướng Anh thăm Trung Quốc, toàn bộ đoàn mang theo thiết bị điện tử dùng một lần
Trưa thứ Năm (ngày 29/1), Thủ tướng Anh Keir Starmer, người đang thăm Trung Quốc, đã chính thức gặp lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Tập Cận Bình. Việc toàn bộ đoàn chính phủ Anh sử dụng thiết bị điện tử dùng một lần khi tới Trung Quốc cũng làm dấy lên lo ngại về an ninh thông tin.
Thủ tướng Anh cho biết chuyến đi này nhằm cải thiện quan hệ thương mại Anh–Trung, tuy nhiên trong nước Anh đã xuất hiện nhiều chỉ trích cho rằng ông quá nhượng bộ đối với ĐCSTQ.
Ông Starmer khởi hành tới Bắc Kinh vào thứ Tư (ngày 28/1). Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của người đứng đầu Chính phủ Anh kể từ khi Thủ tướng Đảng Bảo thủ Theresa May thăm Trung Quốc vào năm 2018. Chuyến thăm chính thức kéo dài 3 ngày bắt đầu từ thứ Năm (29/1), trong đó ông Starmer sẽ có các cuộc hội đàm với nhiều quan chức cấp cao của ĐCSTQ.
Trước khi lên đường, ông Starmer nói với các bộ trưởng nội các rằng trong những năm gần đây, quan hệ giữa Anh và Trung Quốc “đã rơi từ thời kỳ hoàng kim xuống kỷ băng hà”, đồng thời cho biết chính phủ của ông sẽ áp dụng một chiến lược đối với Trung Quốc mang tính nhất quán.
Ông biện minh rằng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã 3 lần thăm Trung Quốc, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng sẽ lần lượt thăm Trung Quốc. Vì vậy nếu Anh không tiếp xúc với Trung Quốc thì sẽ bỏ lỡ cơ hội, chuyến đi này được kỳ vọng sẽ mang lại những cơ hội thương mại quan trọng.
Mặc dù Thủ tướng Anh nhấn mạnh lợi ích thương mại, ông vẫn khẳng định việc bảo vệ an ninh quốc gia của Anh là không thể đem ra thương lượng (nhượng bộ), đồng thời cam kết sẽ nêu quan ngại về các vấn đề nhân quyền như vụ án ông Lê Trí Anh (Jimmy Lai) trong các cuộc gặp.
Phản ứng dữ dội trong dư luận Anh
Tuy nhiên, chuyến thăm Trung Quốc lần này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ trong dư luận Anh. Cựu Toàn quyền cuối cùng của Hồng Kông, ông Chris Patten, nhấn mạnh rằng nếu ông Starmer chỉ vội vàng đề cập đến vụ Lê Trí Anh trước khi kết thúc cuộc họp, thì đó chỉ là hành động mang tính hình thức cho truyền thông, không thể thực sự thuyết phục công chúng.
Lãnh đạo Đảng Bảo thủ Anh kiêm thủ lĩnh phe đối lập, bà Kemi Badenoch, đã đặt câu hỏi về quyết định thăm Bắc Kinh của ông Starmer. Bà cho rằng Anh nên tập trung tăng cường quan hệ với các đồng minh lo ngại trước mối đe dọa từ Trung Quốc (ĐCSTQ).
Giám đốc điều hành Liên minh Liên nghị viện về Chính sách đối với Trung Quốc (IPAC), ông Luke de Pulford, cho biết ĐCSTQ không tỏa ra mặn mà với việc đầu tư vào Anh, trừ khi liên quan đến cơ sở hạ tầng quốc gia then chốt — lĩnh vực hiện đang bị hạn chế.
Ông chỉ trích rằng Thủ tướng Anh dường như muốn tái thiết “thời kỳ hoàng kim” (trong quan hệ Anh–Trung), nhưng ý tưởng này đã không còn khả thi. Hiện nay, phần lớn các quốc gia, nghị viện và chính phủ đều không muốn hợp tác với ĐCSTQ, bởi thái độ ngây thơ trước đây của họ đối với ĐCSTQ đang dần biến mất.
Phó lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do tại Hạ viện Anh, bà Daisy Cooper, còn chỉ trích gay gắt hơn, cho rằng việc Thủ tướng tới Bắc Kinh tìm kiếm thỏa thuận thương mại là hành động “khúm núm, hạ mình” sai lầm, bởi ĐCSTQ vẫn đang giam giữ công dân Anh Lê Trí Anh và tiếp tục tiến hành đàn áp xuyên quốc gia đối với những người bất đồng chính kiến ở hải ngoại.
Tuần trước, ông Starmer vừa phê duyệt kế hoạch gây tranh cãi về việc ĐCSTQ xây dựng “siêu đại sứ quán” mới tại London. Trước đó, ông Starmer và Tập Cận Bình đã gặp nhau bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Brazil vào tháng 11/2024; nhiều bộ trưởng Anh cũng đã từng thăm Trung Quốc. Đảng Bảo thủ Anh chỉ trích Đảng Lao động cầm quyền quá nhượng bộ trong vấn đề về ĐCSTQ.
Đoàn chính phủ Anh sử dụng thiết bị điện tử dùng một lần
Mặc dù người phát ngôn của Thủ tướng Anh cho biết số 10 phố Downing đã áp dụng các biện pháp an ninh thông tin mạnh mẽ, và ông Starmer tin rằng điện thoại của mình không bị ĐCSTQ nghe lén, mức độ bảo vệ cao của đoàn đại biểu vẫn gây nhiều tranh luận.
Theo báo The Times, để phòng ngừa việc ĐCSTQ nghe lén hoặc giám sát, Thủ tướng Anh và đoàn của ông đã quyết định để lại toàn bộ thiết bị do chính phủ cấp tại Anh, thay vào đó mang theo điện thoại và máy tính xách tay dùng một lần khi tới Trung Quốc. Các quan chức tháp tùng khác cũng được yêu cầu không mang theo bất kỳ thiết bị điện tử cá nhân nào.
Những lo ngại này không phải là không có cơ sở. Gần đây, báo Daily Telegraph tiết lộ rằng điện thoại của các trợ lý thân cận của 3 đời Thủ tướng Anh trước ông Starmer, gồm Boris Johnson, Liz Truss và Rishi Sunak, đều là mục tiêu của tin tặc ĐCSTQ, một số thiết bị có thể đã bị xâm nhập.
Tháng 12/2025, Cơ quan An ninh Nội địa Anh MI5 đã cảnh báo các nghị sĩ và thành viên Thượng viện rằng nhân viên tình báo của ĐCSTQ đang tìm cách xâm nhập quốc hội để thu thập thông tin nhạy cảm. Các nguồn tin tình báo cho biết chiến dịch tin tặc của ĐCSTQ mang mật danh “Bão Muối” (Salt Typhoon) khởi phát từ năm 2021 được cho là vẫn đang tiếp diễn.
Trong một bài viết hồi tưởng năm 2024, một phóng viên từng tháp tùng cựu Thủ tướng Theresa May thăm Trung Quốc cho biết, chiếc điện thoại của ông trong chuyến đi đó nghi đã bị tin tặc xâm nhập.
Ngoài ra, khi bà Theresa May thăm Trung Quốc năm 2018, chính phủ Anh đã nâng mức cảnh giác an ninh mạng cho đoàn công tác để phòng ngừa ĐCSTQ đánh cắp bí mật. Được biết, vào năm 2008, một trợ lý tháp tùng Thủ tướng khi đó là Gordon Brown đã bị mất điện thoại trong chuyến thăm Trung Quốc, nghi ngờ gặp phải “mỹ nhân kế”, khiến Chính phủ Anh phải siết chặt các biện pháp liên quan.
Những lo ngại an ninh tương tự cũng xuất hiện ở các nước đồng minh. Khi Thủ tướng Canada Marc Carney thăm Trung Quốc vào giữa tháng Một năm nay, đoàn báo chí tháp tùng lần đầu tiên bị yêu cầu sử dụng thiết bị dùng một lần.
Những thiết bị này (điện thoại và máy tính xách tay) không lưu bất kỳ danh bạ liên lạc nào, không đăng nhập vào bất kỳ tài khoản mạng xã hội, dịch vụ mạng hay dịch vụ nào khác trong thời gian ở Bắc Kinh, và sẽ bị tiêu hủy ngay khi trở về nước để tránh bị cài phần mềm độc hại.
Trên thực tế, các cựu nhà ngoại giao Canada và nhiều báo cáo truyền thông đã nhiều lần chỉ ra rằng trong những năm gần đây, các quan chức Canada khi thăm Trung Quốc đều được cấp điện thoại và máy tính dùng một lần. Các thiết bị này sẽ bị tiêu hủy khi quay về Canada, nhằm tránh việc thiết bị cá nhân hoặc thiết bị chính phủ bị cài phần mềm độc hại, bị truy cập từ xa hoặc bị chặn thu thông tin liên lạc.
“Máy bay dùng một lần” gây tranh cãi
Ngoài thiết bị điện tử, phương tiện di chuyển trong chuyến đi của ông Starmer cũng trở thành tâm điểm chú ý. Trong các phát biểu ngày 28/1 và 29/1, cựu Bộ trưởng An ninh, nghị sĩ Đảng Bảo thủ Tom Tugendhat, cho biết đoàn chính phủ Anh đến thăm Trung Quốc không chỉ sử dụng điện thoại dùng một lần mà thậm chí còn thuê một “máy bay dùng một lần”.
Ông viết trên nền tảng X ngày 28/1 rằng đội ngũ của ông Starmer không chỉ mang điện thoại dùng một lần sang Trung Quốc để tránh hoạt động gián điệp, thậm chí họ còn thuê một chiếc máy bay dùng một lần! Lý do là nếu máy bay chuyên cơ của chính phủ đỗ tại Trung Quốc, nó sẽ cần được canh gác nghiêm ngặt 24 giờ mỗi ngày để tránh việc ĐCSTQ gắn thiết bị nghe lén, vì vậy họ để chuyên cơ ở trong nước và thay vào đó thuê máy bay dân dụng.
Trước thông tin này, một nguồn tin chính phủ nói với báo Metro rằng việc thuê máy bay của British Airways đơn giản là do quy mô đoàn đại biểu quá lớn. Lần này có gần 60 lãnh đạo doanh nghiệp cùng hàng chục phóng viên tháp tùng, khiến chuyên cơ chính phủ không đủ chỗ.
Nguồn tin cũng cho biết, vào tháng 10/2025, đoàn đại biểu thương mại Anh thăm Ấn Độ cũng từng áp dụng sắp xếp tương tự khi số lượng người lên tới hơn 120 người.
Ngoài ra, cựu lãnh đạo Đảng Bảo thủ Iain Duncan Smith, người từng bị ĐCSTQ trừng phạt vì chỉ trích vấn đề nhân quyền, thậm chí còn tiết lộ rằng các quan chức Anh mang theo cả lều bạt, sẵn sàng dựng trong phòng của Thủ tướng để ông có thể thay quần áo mà tránh được nguy cơ bị camera siêu nhỏ giám sát.
Xem thêm
Từ khóa gián điệp Trung Quốc Keir Starmer
