Phe cứng rắn tại Mỹ phản ứng trước màn tiếp đón trọng thể ông Tập Cận Bình

Lý Ngọc
•
Thứ Năm, 24/09/2026

Chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Washington đang gây tranh luận tại Mỹ, sau khi Tổng thống Donald Trump dành cho nhà lãnh đạo Trung Quốc nghi thức tiếp đón đặc biệt. Ngày 23/9, ông Trump đích thân ra đường băng tại Căn cứ Liên hợp Andrews để đón ông Tập và phu nhân Bành Lệ Viện. Nhà Trắng cho biết ngày 24/9 sẽ tổ chức lễ đón cấp nhà nước với sự tham gia của gần 500 quân nhân, cùng màn bay biểu diễn của máy bay ném bom B-2 và 4 tiêm kích F-22, trước khi 2 nhà lãnh đạo dự quốc yến.

Tổng thống Trump và phu nhân đón lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình và phu nhân. (Ảnh chụp màn hình video của Nhà Trắng)

Nghi thức ngoại giao đặc biệt này vấp phải phản ứng từ một số nghị sĩ Mỹ có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Roger Wicker, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện, cho rằng ông Trump không nên mời ông Tập tới Washington và dành cho nhà lãnh đạo Trung Quốc sự tiếp đón quá trọng thể. Ông Wicker kêu gọi Tổng thống Mỹ tận dụng cuộc gặp để nêu các vấn đề như hoạt động quân sự của Trung Quốc, quan hệ của Bắc Kinh với Iran và các vấn đề nhân quyền.

Một số nghị sĩ khác cũng cảnh báo Washington không nên để nghi thức ngoại giao làm lu mờ những bất đồng chiến lược giữa hai nước, đặc biệt liên quan đến Đài Loan, Iran, công nghệ và năng lực quân sự của Trung Quốc. Trước thềm hội nghị, ông Tập được cho là sẽ thúc đẩy Washington hạn chế bán vũ khí cho Đài Loan, trong khi phía Mỹ tiếp tục khẳng định chính sách hỗ trợ năng lực tự vệ của hòn đảo này.

Tuy nhiên, chính quyền Trump bảo vệ việc duy trì tiếp xúc ở cấp cao với Bắc Kinh. Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng Mỹ và Trung Quốc là 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới và sở hữu hai lực lượng quân sự có ảnh hưởng hàng đầu, vì vậy Washington cần duy trì đối thoại ở cấp cao.

Theo Nhà Trắng, chương trình chuyến thăm tập trung vào nhiều vấn đề như thương mại, trí tuệ nhân tạo, an ninh và quan hệ song phương. Hai bên cũng đang tìm cách duy trì ổn định thương mại sau thời gian căng thẳng về thuế quan và các biện pháp hạn chế công nghệ.

Một số chuyên gia nhận định quy mô nghi thức lần này rất đáng chú ý, nhưng chưa nhất thiết phản ánh sự thay đổi căn bản trong quan hệ Mỹ-Trung. 2 nước vẫn cạnh tranh gay gắt về công nghệ, thương mại, an ninh và Đài Loan, trong khi cuộc gặp được xem là nỗ lực duy trì đối thoại và kiểm soát bất đồng giữa hai cường quốc.

Mỹ – Trung thực hiện một số cam kết thương mại chủ chốt nhưng ở mức thấp

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến gặp nhau ngày 24/9 tại Washington, trong bối cảnh thỏa thuận đình chiến thương mại kéo dài một năm giữa hai nước sắp hết hạn vào tháng 10. Khả năng gia hạn thỏa thuận và mức độ thực hiện các cam kết hiện là những nội dung quan trọng trong chương trình nghị sự.

Theo CNBC, 3 cam kết chủ chốt từng hỗ trợ thỏa thuận đình chiến gồm Trung Quốc mua đậu tương Mỹ, đặt mua máy bay Boeing và đảm bảo nguồn cung đất hiếm đang được thực hiện với mức độ khác nhau. Chuyên gia Hồ Vĩ Tuấn thuộc Macquarie nhận định quan hệ Mỹ-Trung hiện bước vào giai đoạn hạ nhiệt nhưng vẫn là một “sự cân bằng mong manh”. Ông nhấn mạnh giảm căng thẳng không đồng nghĩa với hòa giải và cả hai bên đều hiểu rõ những điểm yếu của đối phương.

Trước chuyến thăm của ông Tập, Trung Quốc đã tăng mua đậu tương Mỹ. Trong một tuần, các doanh nghiệp Trung Quốc mua khoảng 1 triệu tấn, nâng tiến độ thực hiện cam kết mua 25 triệu tấn đậu tương trong năm lên gần một nửa. Tuy nhiên, hoạt động mua các mặt hàng nông sản khác vẫn ở mức thấp. Trong 7 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu ngô Mỹ sang Trung Quốc chỉ khoảng 6,9 triệu USD, giảm hơn 99,8% so với cả năm 2022. Doanh số lúa mì, bông, thịt bò và thịt heo cũng thấp hơn đáng kể so với những năm trước.

Trong khi đó, tiến độ thực hiện cam kết mua 200 máy bay Boeing vẫn thiếu minh bạch. Việc đánh giá cam kết về đất hiếm cũng khó khăn hơn vì Bắc Kinh cam kết duy trì nguồn cung ổn định thay vì một khối lượng xuất khẩu cụ thể.

Cuộc chiến thương mại leo thang từ đầu năm 2025 sau khi chính quyền Trump áp thêm thuế 34% đối với hàng hóa Trung Quốc. Bắc Kinh đáp trả bằng các biện pháp thuế quan và hạn chế xuất khẩu đất hiếm, vật liệu từ tính. Đến cuối tháng 10/2025, hai nhà lãnh đạo nhất trí đình chiến trong một năm và Trung Quốc tạm dừng một số hạn chế đối với đất hiếm và khoáng sản quan trọng.

Trước thềm hội nghị, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong đã tiến hành đàm phán tại New York. Washington quan tâm đến việc Bắc Kinh thực hiện cam kết đất hiếm, trong khi Trung Quốc muốn gia hạn đình chiến và thúc đẩy đối thoại về an toàn AI. Hai bên cũng dự kiến thảo luận chuỗi cung ứng, thương mại và năng lượng.

Lý Ngọc t/h

Từ khóa Trump-Tập Tập Cận Bình Nha Trang