Khảo sát GASA: 85% người Việt được hỏi từng gặp lừa đảo, cao hơn trung bình châu Á
- Sơn Nguyên (t/h)
- •
Khảo sát của Liên minh Chống lừa đảo toàn cầu (GASA) cho hay 85% người Việt được hỏi từng gặp lừa đảo trong 12 tháng qua, cao hơn mức trung bình 71% của 13 thị trường châu Á.
Kết quả nằm trong khảo sát “State of Scams in Asia 2026” (Tình hình lừa đảo ở châu Á năm 2026), được GASA đăng trên trang của tổ chức này ngày 21/10. GASA xây dựng khảo sát cùng Gogolook (Đài Loan) – công ty đã phá triển ứng dụng nhận diện cuộc gọi và chặn tin nhắn rác Whoscall.
Từ ngày 16/3 đến 13/4/2026, nhóm khảo sát đã hỏi ý kiến 17.460 người trưởng thành ở 13 thị trường: Trung Quốc, Hồng Kông, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Malaysia, Pakistan, Philippines, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam. Việt Nam có 1.250 người tham gia.
GASA ước tính người dân ở 13 thị trường này đã mất tổng cộng 136,5 tỷ USD vì lừa đảo trong 12 tháng.
Thiệt hại trung bình khoảng 799 USD
Theo báo cáo của GASA, 66% người được hỏi cho biết họ tự tin vào khả năng nhận biết lừa đảo, 62% trong số những người gặp phải lừa đảo đã tương tác với nó. Trong số những người được hỏi đã tương tác với lừa đảo, 26% đã mất tiền. Trong số những người bị mất tiền, 51% cho biết đã bị lừa đảo nhiều hơn một lần.
Tại Việt Nam, 26% người tham gia khảo sát từng tiếp xúc với lừa đảo cho biết đã đưa tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho kẻ lừa đảo. Con số này đưa Việt Nam vào nhóm 5 thị trường có tỷ lệ mất tiền hay mất thông tin cao nhất, với 4 quốc gia đứng đầu là Philippines 34%, Pakistan 32%, Malaysia 31% và Indonesia 30%.
Nhóm các nước có tỷ lệ người bị lừa đảo thấp hơn có Nhật Bản (21%), Hàn Quốc (20%), Singapore (20%) và Trung Quốc (11%).
Mức thiệt hại trung bình vì lừa đảo ở Việt Nam là khoảng 799 USD/người, tức hơn 21 triệu đồng (đối với nhóm đã tham gia khảo sát). Mức này thấp hơn nhiều so với Nhật Bản (11.398,80 USD) và Hàn Quốc (8.725,80 USD), nhưng cao hơn Thái Lan (335,20 USD), Indonesia (309,50 USD) và Philippines (186,20 USD).
Chuyển khoản ngân hàng là cách kẻ lừa đảo nhận tiền phổ biến nhất: 70% người Việt từng mất tiền cho biết đã chuyển cho kẻ lừa đảo qua ngân hàng, gần gấp đôi mức trung bình 37% của châu Á.
Cuộc gọi, Facebook và Zalo là kênh tiếp cận chính
Trong nhóm người được hỏi, 56% vụ lừa đảo tiến hành qua cuộc gọi, tiếp theo là tin nhắn văn bản (50%) và ứng dụng nhắn tin tức thời (40%). Lừa đảo mua sắm, đầu tư và việc làm là những loại lừa đảo thường xuyên gặp phải nhất.
Trong thông cáo của GASA, ông Jeff Kuo, Tổng giám đốc Gogolook, cho biết hơn 6/10 người được hỏi ở Thái Lan, Malaysia, Việt Nam và Indonesia từng nhận cuộc gọi lừa đảo. Việc những kẻ lừa đảo sử dụng giọng nói do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra và kịch bản ngày càng thuyết phục, việc xác định số điện thoại đáng ngờ và cảnh báo người dùng càng trở nên quan trọng. Ông Kuo dẫn quan sát của Whoscall cho hay khi việc đăng ký SIM, kiểm tra danh tính bị siết chặt, kẻ lừa đảo đã chuyển sang dùng số quốc tế và số vệ tinh.
Tại Việt Nam, có 65% người được hỏi cho biết kẻ lừa đảo tiếp cận qua cuộc gọi, cao hơn mức trung bình 56% của châu Á và cao hơn tỷ lệ 47% qua mạng xã hội. Với người Việt, hai nền tảng kẻ lừa đảo dùng nhiều nhất là Facebook và Zalo.
Có 32% người Việt từng mất tiền trả lời rằng kẻ lừa đảo đưa ra lời mời hay tình huống quá thuyết phục, khiến họ không thể bỏ qua. Trên toàn khu vực, những chiêu người được hỏi sa vào nhiều nhất là lừa mua sắm, lừa đầu tư và lừa tuyển dụng. Kẻ lừa đảo còn giả danh công an, người của chính quyền.
Theo ông Brian D. Hanley, Giám đốc chi nhánh châu Á – Thái Bình Dương của GASA, khảo sát cũng chỉ ra khoảng cách giữa sự tự tin và thực tế, khi 66% người được hỏi tin rằng mình nhận ra được lừa đảo, nhưng 62% người từng gặp lừa đảo vẫn tương tác với kẻ lừa đảo. Theo đó, giáo dục là rất quan trọng nhưng không thể là biện pháp phòng vệ duy nhất mà cần các biện pháp bảo vệ mạnh hơn.
Người dùng mạng muốn các biện pháp quản lý can thiệp
Trên cả 13 thị trường, 71% người được hỏi đồng ý để ngân hàng chặn giao dịch giá trị lớn bị nghi lừa đảo mà không cần hỏi trước khách hàng. Có 69% đồng ý để nhà mạng viễn thông hay ứng dụng nhắn tin chặn cuộc gọi, tin nhắn mà các bên này cho là độc hại.
Một thực tế là việc báo cáo bị lừa đảo không phải lúc nào cũng có kết quả thu hồi được tiền. 85% nạn nhân cho hay đã báo cáo bị lừa đảo, kết quả khác nhau tùy thuộc vào nơi họ báo cáo và việc thu hồi và bồi thường vẫn còn hạn chế.
Tại Việt Nam, khi được hỏi ai nên chịu trách nhiệm bảo vệ họ khỏi lừa đảo, 86% người tham gia khảo sát chọn công an và 85% chọn ngân hàng. Chính phủ, các nền tảng trực tuyến và nhà mạng viễn thông cũng được nhắc tới, trong khi công ty bảo hiểm ít được trông đợi.
Theo số liệu của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) đưa ra ngày 12/5/2026, năm 2025, hơn 4.200 vụ lừa đảo trực tuyến được ghi nhận trên cả nước, tổng thiệt hại khoảng 8.000 tỷ đồng.
Tại một diễn đàn ngày 16/10/2026, số liệu do Bộ Công an công bố cho biết trong 9 tháng đầu năm 2026 có thêm 1.800 vụ lừa đảo. Đại tá Nguyễn Hồng Quân – Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho biết việc ngăn chặn kịp thời dòng tiền bất hợp pháp là yếu tố then chốt.
Kết quả khảo sát của GASA sẽ được công bố và thảo luận tại Hội nghị Chống lừa đảo toàn cầu châu Á 2026, diễn ra ngày 10-11/11 ở Bangkok (Thái Lan).
Xem thêm:
Xem thêm
Từ khóa Liên minh Chống lừa đảo toàn cầu lừa đảo khảo sát Bộ Công an Zalo lừa đảo trực tuyến
