Mì gói – Thị phi và dinh dưỡng

Nếu ăn để… sống, thì tỉ lệ các chất dinh dưỡng trong mì gói mất cân bằng, nhưng không phải vì thế mà vu vạ đủ chuyện cho mì gói.

Những điều thị phi về mì gói

Mì gói chứa oxalic gây sạn thận

Gần chục năm trước, báo chí ồn ào vì trong mì gói có acid oxalic, gây sạn thận.

Đa số sạn thận là oxalate calcium. Acid oxalic mà gặp calci ở thận hay bàng quang có thể tạo thành kết tủa oxalate calcium.

Đúng là trong mì gói có acid oxalic (vì làm từ bột mì), nhưng acid oxalic cũng có tự nhiên trong các loại rau xanh (bó xôi, dền, mồng tơi,..), củ quả, ngũ cốc,.. nhiều nhất là củ cải đường, chocolate, đậu phụng,…

Lượng oxalic trong bột mì chẳng nhằm nhò gì so với các loại rau quả khác. Tính trên 100g, rau muống có gần 700 mg oxalic, rau dền có 1.150 mg. Nhiều nhất là rau bó xôi với trên 1.300 mg. Còn bột mì chỉ có 71 mg acid oxalic. Không hiểu vì sao, dư lượng oxalic chỉ có tí tẹo như thế, nhưng mì gói lại bị mắc vạ oxalic? Chẳng tại báo chí nước mình nó thế!

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thấy acid oxalic trong thực phẩm chẳng gây ra vấn đề gì cho sức khỏe, nên cũng không đưa ra khuyến cáo nào. Do đó chưa có nước nào trên thế giới quy định mức tối đa acid oxalic trong thực phẩm.

Trong thực tế, thực phẩm cao oxalic không dễ gì gây ra sạn thận, mà còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác (xem bài “Cảnh báo sữa bò thế này thì sạn thận thua rồi”).

Mì gói có chất béo trans, gây hại cho tim mạch

Chất béo trans là chất béo có hại cho tim mạch. Chất béo trans là sản phẩm công nghiệp, do hydrogen hóa dầu ăn. Dầu hydrogen hóa được dùng làm margarine, các loại thức ăn nhanh như gà chiên.

Mì gói dùng dầu cọ, không hydrogen hóa, nên không có chất béo trans.

Lớp váng chất béo đóng ở tô mì gói có hại?

Ăn xong tô mì gói, thường có lớp váng đóng cứng ở thành tô mì. Lớp váng đóng cứng đó là dầu cọ, có từ vắt mì và gói satế. Ở nhiệt độ thấp, như miền Bắc vào mùa đông, lớp dầu có thể đóng váng ở thành tô mì.

Dầu cọ không có hại cho sức khỏe, nhưng có khá nhiều chất béo bão hòa, những người cao mỡ máu (cholesterol) nên hạn chế. (Xem Chương I – Kiêng khem cũng cần hợp lý).

Mì gói – Chỉ là Bột và Béo

Bột và béo

Không khó để nhận ra, mì gói chỉ là chất bột (carbohydrates) và chất béo. Hai thứ này là nguồn cung cấp chính năng lượng cho cơ thể.

Năng lượng nhiều thì sao? Dư thừa thì chất béo tích lũy ở mô mỡ. Chất bột cũng chẳng kém. Tiêu thụ không hết, thì glucose do chất bột phân giải ra, sẽ được gan ráp lại thành chất béo, nhét vào mô mỡ. Không phải ngẫu nhiên mà những người ăn kiêng giảm béo, được yêu cầu hạn chế tiêu thụ, không chỉ chất béo, mà còn hạn chế cả tinh bột nữa.

Còn về chất đạm (protein), đa số chất đạm trong mì gói là loại gluten có trong bột mì. Gluten không phải là loại protein tốt như thịt cá, nói văn vẻ thì, gluten là protein có tính sinh học không cao. Đạm trong mì gói đã ít (7,5g so với nhu cầu 50g), mà chất lượng còn kém thì còn gì mong đợi nguồn đạm từ mì gói.

Lượng chất xơ mì gói không đáng kể, chủ yếu là thứ còn sót lại trong bột mì. Vitamin và khoáng chất hầu như không có. Có thể nói, mì gói là Mì gói, là món ăn lý tưởng cho những người muốn… béo phì, nếu ăn trường kỳ.

Điều đáng ngại trong mì gói là… muối

Điều người tiêu dùng, nhất là nhưng người bị huyết áp cao, cần biết là hàm lượng muối ăn, thì lại không thấy kê khai trên nhãn mì gói. Đa số muối nằm trong gói gia vị, và người tiêu dùng có thể tự điều chỉnh độ mặn bằng cách nêm nhiều hoặc ít.

Cũng lưu ý, trong bản thân vắt mì cũng có vài % muối (tính trên trọng lượng bột). Thiếu muối, gluten khó phát huy được tính dẻo tính dai cho bột nhào và cả mì gói thành phẩm.

Lượng muối trong gói mì 75g có khoảng trên dưới 4g (tính luôn gói gia vị). Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo không nên ăn quá 5g muối mỗi ngày. Chỉ cần ăn một tô mì gói coi như gần hết… quota ăn muối nguyên ngày.

Phở hay mì gói?

Vấn đề của mì gói là mất cân đối dinh dưỡng. Thỉnh thoảng ăn vặt cho vui thì được, nhưng nếu xem mì gói là bữa ăn chính, và ăn thay cơm thì không có lợi cho sức khỏe. Chứ mì gói chẳng độc hai, gây ung thư gì gì ở đây cả.

Đời sinh viên trọ học xa nhà, mì gói là món ăn thân thiết. Các sinh viên (nam), chơi dữ, mà ăn uống cũng bất cần… thân thể, làm một lúc hai vắt mì gói để no lâu (chất béo tiêu hóa chậm). Sao không đập vào đấy hai quả trứng nhỉ? Chán cơm ăn phở. Phở còn thay cơm được, thì mì gói, tại sao không? Miễn là bổ sung vào tô mì rau này củ nọ, hoặc thịt cá để cân bằng dinh dưỡng.

Vũ Thế Thành
Trích bộ “Ăn để sướng hay để ăn để sợ” – Tập 3: Chuyện nhà bếp, tái bản 2023

Đăng lại từ Facebook Vũ Thế Thành
Mời bạn đọc tìm hiểu thêm các tác phẩm của tác giả Vũ Thế Thành.

Xem thêm: