Bộ Công an lý giải đề xuất xử phạt phạt nguội không cần lập biên bản

Minh Long
•
Thứ Hai, 26/10/2026

Dự thảo sửa Luật Xử lý vi phạm hành chính đề xuất cho phép xử phạt không lập biên bản với vi phạm được phát hiện qua thiết bị kỹ thuật, dựa trên dữ liệu thu thập được.

Ngày 25/10, Bộ Công an giải thích đề xuất sửa Luật Xử lý vi phạm hành chính theo hướng cho phép xử phạt không lập biên bản đối với các vi phạm được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ như camera giám sát, thiết bị đo nồng độ cồn và cân kiểm tra tải trọng xe.

Theo luật hiện hành, vi phạm hành chính phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ phải lập biên bản. Dự thảo luật sửa đổi đề xuất thay đổi quy định này nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.

Bộ Công an cho rằng dữ liệu kỹ thuật có thể làm căn cứ xử phạt

Trong quá trình xây dựng dự thảo, một số ý kiến cho rằng biên bản vi phạm hành chính không chỉ ghi nhận hành vi vi phạm mà còn thể hiện ý kiến của người vi phạm, việc giải thích quyền và nghĩa vụ, đặc biệt là quyền giải trình, cùng những tình tiết liên quan đến vụ việc.

Các ý kiến này lo ngại việc bỏ biên bản trong mọi trường hợp phát hiện bằng thiết bị kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, đồng thời làm tăng nguy cơ áp dụng tùy nghi nếu không phân biệt tính chất, mức độ phức tạp của từng vụ việc.

Giải trình về nội dung trên, Bộ Công an cho biết kết quả thu thập từ các phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ có thể cung cấp căn cứ để ra quyết định xử phạt.

Những thông tin cần được ghi nhận bằng văn bản gồm tên cơ quan, đơn vị và người sử dụng thiết bị; thông tin về cá nhân, tổ chức vi phạm nếu xác định được; hình ảnh, âm thanh; chỉ số đo, phân tích, kiểm định; thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm hoặc kết luận đo lường và những thông tin liên quan khác nếu có.

Theo Bộ Công an, các dữ liệu này tương ứng với những thông tin quan trọng thường được ghi trong biên bản vi phạm hành chính.

Không lập biên bản vẫn phải thực hiện các thủ tục cần thiết

Theo giải thích của cơ quan soạn thảo, sau khi có kết quả thu thập bằng thiết bị kỹ thuật, người có thẩm quyền phải xác định thông tin về cá nhân, tổ chức vi phạm và thực hiện các bước xử lý tiếp theo.

Cơ quan chức năng sẽ gửi thông báo bằng văn bản yêu cầu người vi phạm đến giải quyết vụ việc, trừ trường hợp người có thẩm quyền đã xác định được cá nhân, tổ chức vi phạm và những người có liên quan tại địa điểm xảy ra hành vi vi phạm. Sau đó, người có thẩm quyền xem xét ra quyết định xử phạt và tổ chức thi hành quyết định.

Trường hợp chưa đủ căn cứ ra quyết định xử phạt hoặc vụ việc thuộc trường hợp phải giải trình, người có thẩm quyền vẫn phải thực hiện các thủ tục liên quan như xác minh tình tiết, thu thập phương tiện điện tử và dữ liệu điện tử, xác định giá trị tang vật, phương tiện vi phạm và giải trình theo quy định của dự thảo.

Quá trình thực hiện phải được thể hiện bằng văn bản, tài liệu để ghi nhận đầy đủ, khách quan và chính xác kết quả xác minh, thu thập dữ liệu làm căn cứ xử lý.

Bộ Công an cho rằng việc không phải lập biên bản trong những trường hợp đáp ứng điều kiện sẽ giúp rút ngắn quy trình và thời gian xử phạt, đồng thời giảm thủ tục và chi phí phát sinh.

Luật hiện hành quy định thủ tục xử phạt không lập biên bản được áp dụng khi mức phạt tiền tối đa là 500.000 đồng đối với cá nhân và 1 triệu đồng đối với tổ chức.

Dự thảo luật đề xuất nâng các mức này lên tối đa 1 triệu đồng đối với cá nhân và 2 triệu đồng đối với tổ chức. Đồng thời, dự thảo đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục không lập biên bản đối với vi phạm được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.