SpaceX tiếp tục thắng lớn, giành hợp đồng 1,6 tỷ USD từ Lực lượng Không gian Mỹ

Quân đội Mỹ ngày 29/7 thông báo SpaceX, công ty do Elon Musk sáng lập, đã giành được hợp đồng phóng vệ tinh trị giá 1,6 tỷ USD của Lực lượng Không gian Mỹ. Theo hợp đồng, SpaceX sẽ thực hiện 18 vụ phóng tên lửa Falcon 9 trước năm 2027 để đưa các vệ tinh quân sự phục vụ chương trình “Cảm biến và Ngắm bắn Không gian” (SBST) lên quỹ đạo.

18 vụ phóng dự kiến sẽ được thực hiện từ Căn cứ Lực lượng Không gian Vandenberg ở bang California.

Lực lượng Không gian Mỹ tăng tốc mua sắm thương mại

Đây là đơn hàng lớn nhất được công bố từ trước đến nay thuộc Giai đoạn 3 (Phase 3), Tuyến 1 (Lane 1) của chương trình Phóng Không gian An ninh Quốc gia (NSSL).

Chương trình này được thiết kế để thương mại hóa các nhiệm vụ an ninh quốc gia có mức độ rủi ro thấp, cho phép các nhà cung cấp đủ điều kiện bỏ qua những quy trình chứng nhận phức tạp nhất và tham gia đấu thầu trực tiếp.

Đầu tháng này, Lực lượng Không gian Mỹ cũng đã nâng giá trị tối đa của các hợp đồng trong chương trình từ 5,6 tỷ USD lên 17 tỷ USD, phản ánh nhu cầu phóng vệ tinh quân sự trong tương lai tăng nhanh hơn nhiều so với dự kiến ban đầu.

Các nhiệm vụ mới sẽ hỗ trợ chương trình “Cảm biến và Ngắm bắn Không gian” (SBST), bao gồm hệ thống vệ tinh hồng ngoại theo dõi tên lửa và các mối đe dọa trên không, mạng lưới “xương sống dữ liệu không gian” do SpaceX xây dựng cùng các vệ tinh theo dõi mục tiêu trên không.

Đại tá Eric Zarybnisky, Giám đốc phụ trách mua sắm của Cơ quan Tiếp cận Không gian thuộc Lực lượng Không gian Mỹ, cho biết quân đội chỉ mất khoảng hai tháng từ khi xác định nhu cầu đến lúc trao hợp đồng, trong đó có một tháng để các doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, thể hiện hiệu quả của mô hình mua sắm mới.

SpaceX liên tiếp giành các hợp đồng quốc phòng

Tính từ đầu năm đến nay, SpaceX đã giành được ít nhất 7 tỷ USD hợp đồng từ Lầu Năm Góc.

Khi chính quyền Tổng thống Donald Trump thúc đẩy hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome (Vòm Vàng) với tổng chi phí ước tính khoảng 185 tỷ USD, SpaceX được xem là một trong những doanh nghiệp giữ vai trò then chốt.

Hệ thống Golden Dome nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của Mỹ trước các cuộc tấn công tên lửa từ Nga và Trung Quốc, đồng thời phụ thuộc rất lớn vào mạng lưới vệ tinh liên lạc.

Hồi tháng 5, SpaceX cũng đã giành các hợp đồng của Lực lượng Không gian Mỹ trị giá gần 6,5 tỷ USD, gồm:

• 4,16 tỷ USD để xây dựng mạng lưới vệ tinh “Chỉ thị Mục tiêu Di động Trên không” (Airborne Moving Target Indicator – AMTI), phục vụ chương trình “Chỉ thị Mục tiêu Di động Trên không từ Không gian” (SB-AMTI), cho phép theo dõi liên tục các mục tiêu di động như máy bay chiến đấu, tên lửa hành trình và vũ khí siêu vượt âm từ quỹ đạo.
• 2,29 tỷ USD để xây dựng mạng lưới vệ tinh liên lạc quân sự quỹ đạo thấp mang tên Space Data Network (SDN), tạo nên “xương sống” truyền dữ liệu giữa cảm biến và hệ thống tác chiến, hỗ trợ các lực lượng Mỹ chia sẻ thông tin theo thời gian thực.

Thông qua mạng lưới dữ liệu không gian do SpaceX xây dựng, dữ liệu từ các cảm biến cảnh báo tên lửa có thể được truyền gần như tức thời tới các hệ thống đánh chặn, giúp quân đội Mỹ có thêm thời gian phát hiện và đối phó với các mối đe dọa tên lửa.

Lo ngại Mỹ phụ thuộc quá nhiều vào SpaceX

Trong những năm gần đây, SpaceX liên tục vượt qua các đối thủ như United Launch Alliance (ULA) và Blue Origin của Jeff Bezos trong cuộc cạnh tranh giành các hợp đồng quốc phòng. Điều này khiến một số nghị sĩ Mỹ lo ngại Lầu Năm Góc đang phụ thuộc quá nhiều vào một nhà cung cấp dịch vụ phóng duy nhất.

Các quan chức Lực lượng Không gian Mỹ cho biết quân đội vẫn muốn đẩy nhanh việc hợp tác với khu vực tư nhân, đồng thời thúc đẩy cạnh tranh trong ngành công nghiệp không gian.

Tuy nhiên, trên thực tế, trong số bảy công ty đủ điều kiện tham gia đấu thầu, SpaceX hiện là doanh nghiệp duy nhất có tần suất phóng cao, sở hữu tên lửa Falcon 9 đang hoạt động ổn định và có đầy đủ cơ sở hạ tầng phóng tại bờ Tây nước Mỹ để đáp ứng khối lượng nhiệm vụ lớn.

Trong khi đó, tên lửa Vulcan của ULA đang phải tạm dừng hoạt động từ tháng 2/2026 để điều tra sự cố liên quan đến tên lửa đẩy nhiên liệu rắn. Còn New Glenn của Blue Origin cũng phải ngừng bay đến cuối năm sau khi phát nổ trong một cuộc thử nghiệm đốt tĩnh trên bệ phóng hồi tháng 5.

Những yếu tố này khiến Lầu Năm Góc hiện rất khó tìm được một nhà cung cấp khác đủ năng lực thay thế SpaceX trong các nhiệm vụ phóng vệ tinh quân sự quy mô lớn.

Xem thêm

SpaceX siết chặt chuỗi cung ứng, loại bỏ yếu tố Trung Quốc vì lo ngại an ninh

Toàn bộ nhân sự, linh kiện và thiết bị đều được đưa vào quá trình xem xét.