Curcumin là hợp chất tạo nên màu vàng đặc trưng của nghệ, từ lâu được các nhà khoa học quan tâm nhờ khả năng tác động đến quá trình viêm và nhiều hoạt động của tế bào. Những nghiên cứu gần đây tiếp tục tìm hiểu liệu hợp chất này có thể giúp hạn chế tổn thương tiền ung thư hoặc hỗ trợ điều trị ở bệnh nhân ung thư hay không.

(Ảnh: Shutterstock)

Các thử nghiệm lâm sàng về đại trực tràng, dạ dày và ung thư vú đã ghi nhận một số kết quả đáng chú ý. Bên cạnh đó, những nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cũng gợi mở các cơ chế có thể giải thích tác động của curcumin đối với tế bào ung thư.

Curcumin tác động đến tế bào ung thư như thế nào?

Một đặc điểm được quan tâm của curcumin là khả năng tác động đến nhiều quá trình sinh học cùng lúc, thay vì chỉ ảnh hưởng đến một đích duy nhất.

Trước hết, curcumin có thể điều hòa các tín hiệu liên quan đến phản ứng viêm. Trong cơ thể, viêm kéo dài có thể tạo ra môi trường thuận lợi cho một số loại ung thư phát triển. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy curcumin có thể ảnh hưởng đến những con đường truyền tín hiệu như NF-κB và STAT3, vốn tham gia điều hòa phản ứng viêm, sự sống còn và tăng sinh của tế bào.

Curcumin cũng được nghiên cứu về khả năng thúc đẩy quá trình chết tế bào theo chương trình, còn gọi là apoptosis. Đây là cơ chế tự nhiên giúp cơ thể loại bỏ những tế bào bị tổn thương hoặc không còn cần thiết. Trong một số mô hình tế bào ung thư, curcumin có thể tác động đến các tín hiệu kiểm soát quá trình này, khiến tế bào ung thư dễ đi vào trạng thái chết hơn.

Ngoài ra, trong các thí nghiệm tiền lâm sàng, curcumin được ghi nhận có thể ảnh hưởng đến những tín hiệu giúp tế bào ung thư phát triển và di căn, đồng thời làm giảm hoạt động của một số enzyme tham gia phá vỡ cấu trúc mô xung quanh.

Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng về cơ chế vẫn đến từ tế bào nuôi cấy và động vật. Nồng độ curcumin tạo ra tác dụng trong phòng thí nghiệm không nhất thiết đạt được khi sử dụng đường uống ở người, bởi hợp chất này hấp thu kém và bị chuyển hóa nhanh.

Đại trực tràng: Tín hiệu tích cực ở những u tuyến lớn

Một thử nghiệm lâm sàng công bố năm 2026 trên The American Journal of Gastroenterology đã đánh giá tác dụng của curcumin đối với nguy cơ tái phát u tuyến đại trực tràng sau khi cắt bỏ qua nội soi.

Nghiên cứu bao gồm 577 người từng được cắt bỏ tổn thương tân sinh đại trực tràng. Những người tham gia được chia ngẫu nhiên thành hai nhóm: một nhóm sử dụng Theracurmin, chế phẩm curcumin dạng bột siêu mịn, với liều 180 mg/lần, ngày hai lần; nhóm còn lại dùng giả dược. Thời gian sử dụng là hai năm.

Kết quả cho thấy curcumin không làm giảm rõ rệt tỷ lệ tái phát u tuyến nói chung. Tuy nhiên, khi xem xét riêng những u tuyến có kích thước từ 6mm trở lên, nhóm sử dụng curcumin có tỷ lệ phát hiện thấp hơn khoảng 44% so với nhóm dùng giả dược. Số lượng u tuyến thuộc nhóm kích thước này ở mỗi bệnh nhân cũng thấp hơn.

Điều này gợi ý rằng curcumin có thể hạn chế sự phát triển của một số u tuyến tái phát, nhưng chưa chứng minh được khả năng ngăn ngừa ung thư đại trực tràng.

Tác động giảm viêm ở niêm mạc dạ dày

Ở dạ dày, một thử nghiệm công bố năm 2026 trên Cancer Prevention Research đã đánh giá Meriva, chế phẩm curcuminoid có công thức tăng khả năng hấp thu, ở những người có tổn thương tiền ung thư dạ dày.

Nghiên cứu tập trung vào những người có viêm teo niêm mạc dạ dày đa ổ hoặc dị sản ruột dạ dày, nhưng âm tính với vi khuẩn Helicobacter pylori. Đây là những tổn thương có liên quan đến nguy cơ ung thư dạ dày.

Kết quả cho thấy việc dùng Meriva với liều 1.000 mg/ngày trong 6 tháng đã làm giảm nồng độ interleukin-1 beta (IL-1β) – một chất tham gia phản ứng viêm ở niêm mạc thân vị. 

Tuy nhiên, nghiên cứu không ghi nhận khác biệt rõ rệt giữa hai nhóm về các dấu ấn viêm khác, đặc điểm mô học của niêm mạc dạ dày hoặc dấu ấn tổn thương DNA được đánh giá.

Ung thư vú: Kết quả bước đầu khi phối hợp hóa trị

Curcumin còn được nghiên cứu như một chất hỗ trợ điều trị ở bệnh nhân ung thư đã hình thành. Năm 2025, Goyal và cộng sự đã công bố một thử nghiệm trên Phytotherapy Research bao gồm 120 phụ nữ mắc ung thư vú tiến triển tại chỗ hoặc di căn.

Nghiên cứu so sánh hiệu quả điều trị giữa hóa trị tiêu chuẩn và hóa trị kết hợp với curcumin đường uống. Chế phẩm curcumin được dùng chứa 95% curcuminoid và 1% piperine. Liều dùng là 1 g/ngày. Thời gian dùng kéo dài 12–24 tuần.

Theo báo cáo, tỷ lệ đáp ứng khách quan của khối u (phản ánh số bệnh nhân có khối u thu nhỏ đạt tiêu chuẩn đánh giá) sau 4 tuần điều trị là 38,33% ở nhóm phối hợp curcumin, so với 8,33% ở nhóm chỉ dùng hóa trị. Tại thời điểm 12 tuần sau điều trị, các tỷ lệ tương ứng là 43,40% và 10,64%.

Curcumin là hướng nghiên cứu đáng quan tâm

Từ việc hạn chế sự phát triển của một số u tuyến đại trực tràng, làm giảm dấu ấn viêm ở niêm mạc dạ dày đến tín hiệu tăng đáp ứng khối u trong một thử nghiệm ung thư vú, curcumin đang được tìm hiểu ở nhiều khía cạnh khác nhau của bệnh ung thư.

Những kết quả này mở ra hướng nghiên cứu về vai trò của curcumin trong phòng ngừa tổn thương tiền ung thư và hỗ trợ điều trị. Tuy nhiên, không nên đồng nhất tác động lên tế bào hoặc dấu ấn sinh học với hiệu quả điều trị đã được chứng minh ở người.

Người bệnh ung thư không nên tự ý dùng curcumin liều cao thay cho phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc các phương pháp điều trị được bác sĩ chỉ định. Nếu muốn bổ sung curcumin trong quá trình điều trị, người bệnh cần trao đổi trước với bác sĩ ung bướu để đánh giá nguy cơ tương tác với thuốc và mức độ phù hợp với phác đồ hiện tại.

Tú Liên (t/h)