Theo các tài liệu được trình lên Quốc hội trong tuần này, Chính phủ Canada sở hữu ít nhất 1.600 máy bay không người lái do Trung Quốc sản xuất, được phân bổ tại hơn 20 bộ và cơ quan thuộc khu vực công.

Máy bay không người lái của Trung Quốc gắn chó robot vũ trang. (Ảnh chụp màn hình video)

Theo các tài liệu được đệ trình ngày 21/9 để trả lời chất vấn của nghị sĩ Đảng Bảo thủ Eric Melillo, Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada (RCMP) là cơ quan sử dụng máy bay không người lái nhiều nhất, tính đến tháng 5 đội máy bay gồm 1.027 chiếc, vượt xa bất kỳ cơ quan chính phủ nào khác.

Câu hỏi chất vấn nhằm xác định những cơ quan chính phủ nào đang vận hành máy bay không người lái do Trung Quốc sản xuất và họ áp dụng những biện pháp an ninh nào trong quá trình triển khai.

Bộ Quốc phòng và Cơ quan Tình báo An ninh Canada (CSIS) từ chối công bố thông tin, viện dẫn “những cân nhắc về an ninh quốc gia và an ninh hoạt động”.

Bộ Quốc phòng cho biết trong tài liệu: “Các hệ thống này được sử dụng trong những bối cảnh hạn chế và có kiểm soát, bao gồm các hoạt động thử nghiệm và huấn luyện”.

Trong tuần này, Ủy viên RCMP Michael Duheme nói với các phóng viên rằng cơ quan cảnh sát liên bang hạn chế việc sử dụng máy bay không người lái của Trung Quốc vào “những việc không mang tính chất an ninh quốc gia”.

Theo tài liệu trình Quốc hội, các cơ quan khác sử dụng máy bay không người lái do Trung Quốc sản xuất gồm Bộ Thủy sản và Đại dương Canada, với 287 chiếc; Bộ Môi trường và Biến đổi Khí hậu Canada, với 76 chiếc; Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Canada, với 70 chiếc; và Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Canada, với 53 chiếc.

Bộ Nông nghiệp và Thực phẩm Nông nghiệp Canada có hơn 30 máy bay không người lái do Trung Quốc sản xuất, trong khi Ủy ban An toàn Giao thông Canada có 21 chiếc và Bộ Dịch vụ Công và Mua sắm Canada có 20 chiếc.

Cơ quan Cải huấn Canada có 12 máy bay không người lái do Trung Quốc sản xuất và cho biết cơ quan này sử dụng chúng trong những điều kiện nghiêm ngặt, bao gồm yêu cầu bắt buộc xóa bộ nhớ sau mỗi lần sử dụng.

Các tài liệu cho biết: “Cơ quan Cải huấn Canada đã xem xét các báo cáo độc lập, bao gồm các báo cáo về an ninh mạng và kiểm thử, đồng thời nhận thấy không có lỗ hổng nghiêm trọng, cửa hậu ẩn hoặc bằng chứng về việc truyền dữ liệu trái phép liên quan đến các thiết bị được sản xuất tại Trung Quốc”.

Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA) cho biết họ sử dụng 6 máy bay không người lái do Trung Quốc sản xuất, “không có thẻ dữ liệu và không kết nối với bất kỳ mạng nào”.

Các cơ quan khác gửi số liệu đều có ít hơn 10 chiếc hoặc không có chiếc nào. Cơ quan Công viên Canada cho biết họ không gửi số liệu về số lượng máy bay không người lái đang sở hữu vì không thể truy cập dữ liệu này kịp thời, mặc dù cơ quan này lưu ý rằng họ “chưa tiến hành các đánh giá an ninh tập trung cụ thể vào những máy bay không người lái được sản xuất tại Trung Quốc”.

Một số bộ và cơ quan cho biết họ áp dụng các biện pháp an ninh như hạn chế kết nối mạng và hạn chế việc thu thập dữ liệu kết hợp với mã hóa, trong khi một số cơ quan có rất ít biện pháp được áp dụng.

Bộ Môi trường Canada cho biết chưa tiến hành bất kỳ “đánh giá an ninh chính thức” cụ thể nào, trong khi Ủy ban An toàn Giao thông Canada cho biết những bức ảnh được chụp để ghi lại các vụ va chạm không được xếp vào diện thông tin mật.

Sử dụng máy bay không người lái

Việc công bố các số liệu trên diễn ra vài tuần sau khi Thủ tướng Mark Carney cho biết quân đội Canada hiện chỉ có 2.000 máy bay không người lái trong lực lượng bộ binh, nhưng sẽ cần thêm hàng triệu chiếc trong những năm tới.

Ông Carney đưa ra nhận xét này trong cuộc họp báo ngày 10/9 với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong đó ông thông báo các nhà sản xuất máy bay không người lái của Ukraine sẽ hợp tác với các công ty Canada để phát triển công nghệ máy bay không người lái.

Ông Carney cho biết 1/3 số máy bay không người lái được sản xuất trong khuôn khổ sáng kiến này sẽ được gửi tới Ukraine để sử dụng trong cuộc chiến với Nga, trong khi 2/3 còn lại sẽ được sử dụng để tăng cường năng lực trong nước của Canada, bao gồm giám sát lãnh thổ và vùng ven biển.

Chính quyền tỉnh Ontario đã đưa ra các hạn chế đối với máy bay không người lái do Trung Quốc sản xuất vào tháng 5, cấm sử dụng chúng trong các hoạt động “nhạy cảm cao” của Cảnh sát Tỉnh Ontario.

Bộ trưởng Bộ Cung cấp Dịch vụ Công và Kinh doanh và Mua sắm Stephen Crawford cho biết trong một thông cáo báo chí ngày 20/5 rằng tỉnh này cũng có kế hoạch loại bỏ hoàn toàn các máy bay không người lái này theo thời gian.

“Giờ đây, hơn bao giờ hết, điều quan trọng là chúng ta phải bảo vệ dữ liệu của tỉnh và bảo đảm an ninh trước những tác nhân xấu,” ông Crawford nói. “Việc cấm chính phủ sử dụng và mua mới máy bay không người lái do Trung Quốc sản xuất là một bước quan trọng khác trong kế hoạch của chúng tôi nhằm bảo vệ Ontario và tận dụng tốt hơn ngành sản xuất máy bay không người lái đẳng cấp thế giới của Canada.”