Hội đồng An ninh Iran xác nhận Mỹ và Iran đạt được bản ghi nhớ ngừng chiến

Hoa Kỳ và Iran hôm Chủ nhật (14/6) cho biết hai bên đã đạt được một Bản ghi nhớ ghi nhận sự đồng thuận (MOU) về khuôn khổ chấm dứt chiến tranh, dỡ bỏ lệnh phong tỏa của quân đội Mỹ đối với Iran và mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Không lâu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố tin tức đạt được thỏa thuận, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng xác nhận thông tin này.

Ông Trump đã tuyên bố trên nền tảng Truth Social vào khoảng 5h30 chiều Chủ nhật theo giờ miền Đông Hoa Kỳ rằng: “Thỏa thuận Mỹ – Iran hiện đã hoàn tất”. Trước đó không lâu, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo hai bên đã đạt được thỏa thuận vào đầu ngày thứ Hai (theo giờ châu Á). Pakistan từ lâu đã đóng vai trò trung gian hòa giải.

Ngay sau đó, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận rằng sau nhiều tháng đàm phán, Mỹ và Iran cuối cùng đã hoàn tất một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt chiến tranh.

Trong một tuyên bố, hội đồng này cho biết mọi hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận, bao gồm cả Lebanon, sẽ “ngay lập tức và vĩnh viễn” chấm dứt kể từ tối thứ Hai.

Theo hãng tin Iran International, tuyên bố cũng cho biết lệnh phong tỏa trên biển mà Mỹ áp đặt đối với Iran sẽ được dỡ bỏ hoàn toàn ngay lập tức. Hãng truyền thông này cho biết các cuộc đàm phán về một thỏa thuận toàn diện cuối cùng chỉ bắt đầu sau khi bên còn lại thực hiện các nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận khung.

Tuyên bố cũng gửi lời cảm ơn tới Pakistan và Qatar vì những nỗ lực hòa giải. Một nhà ngoại giao am hiểu tình hình nói với Fox News rằng các nhà hòa giải Qatar đã rời Tehran vào Chủ nhật sau nhiều giờ đàm phán và đạt được một thỏa thuận, đưa tiến trình thương lượng sang một giai đoạn mới.

Nhà ngoại giao này cho biết: “Các nhà hòa giải Qatar đã rời Tehran sau 17 giờ đàm phán căng thẳng liên tục”.

Phía Israel hiện vẫn chưa phản hồi tuyên bố này. Trước đó, Israel từng khẳng định họ không tham gia các cuộc đàm phán Mỹ – Iran.

Bản ghi nhớ này dự kiến sẽ được ký chính thức tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu tới.

Phó Tổng thống Mỹ: Thỏa thuận Mỹ – Iran sẽ giúp giảm chi phí năng lượng

Tác động từ thông tin này đã khiến giá dầu giảm mạnh. Trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Hai, giá dầu Brent kỳ hạn giảm 4%, trong khi giá dầu thô WTI của Mỹ giảm hơn 4,6%. Các thị trường chứng khoán châu Á cũng tăng mạnh.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết hôm Chủ nhật rằng sau khi đạt được thỏa thuận với Iran, chính sách Trung Đông của chính quyền hiện tại sẽ giúp giảm chi phí năng lượng và hạn chế tình trạng bất ổn trong khu vực.

Trong chương trình “Sunday Big Show” của Fox News, ông Vance cho biết: “Chúng tôi sẽ có thể giảm chi phí năng lượng, không chỉ trong hiện tại mà còn trong dài hạn, đồng thời tạo ra một động lực tăng trưởng thịnh vượng thực sự cho Trung Đông”.

Sau đó, ông giải thích cách thức thỏa thuận này sẽ giúp: “Người dân Mỹ được hưởng lợi từ giá năng lượng và giá xăng thấp hơn, đồng thời chúng ta sẽ không còn phải đối mặt với nguy cơ hỗn loạn như đã xảy ra trong nhiều thập niên qua”.

Vance cũng nhắc đến “chiến thắng to lớn của nhân dân Mỹ” và nói rằng ông hiểu khoảng thời gian vừa qua là rất khó khăn đối với nhiều người dân Mỹ.

Quan chức Iran tiết lộ nội dung bản ghi nhớ

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết hai bên sẽ đàm phán trong thời gian ngừng bắn kéo dài 60 ngày để hướng tới một thỏa thuận rộng hơn, bao gồm cả việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với Iran.

Một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng dự thảo cuối cùng của bản ghi nhớ Mỹ – Iran bao gồm nhiều vấn đề, từ chương trình hạt nhân của Iran, việc mở lại eo biển Hormuz cho đến việc miễn trừ các lệnh trừng phạt dầu mỏ của Mỹ đối với Iran. Hai bên sẽ thảo luận về thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày sau khi đạt được thỏa thuận khung.

Về vấn đề hạt nhân, nội dung bao gồm:

• Iran đồng ý không sản xuất và không sở hữu vũ khí hạt nhân;
• Trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng, Iran sẽ duy trì nguyên trạng chương trình hạt nhân, không tiếp tục làm giàu uranium và không mở rộng các cơ sở hạt nhân;
• Mỹ đồng ý rằng trong khuôn khổ một thỏa thuận toàn diện trong tương lai, Iran sẽ được phép pha loãng lượng uranium làm giàu ở mức cao đang lưu trữ trong nước.

Một quan chức Mỹ đã nói với Reuters trước khi thỏa thuận được công bố rằng thỏa thuận cuối cùng sẽ dẫn tới việc chương trình hạt nhân của Iran bị giải thể, đồng thời lượng uranium làm giàu ở mức cao sẽ bị tiêu hủy và di dời khỏi Iran.

Về eo biển Hormuz, các quan chức Iran cho Reuters biết Iran sẽ ngay lập tức mở cửa trở lại tuyến hàng hải này, cho phép tất cả tàu thương mại đi lại tự do, trong khi Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran.

Việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa sẽ bắt đầu ngay sau khi bản ghi nhớ được ký kết và hoàn tất trong vòng 30 ngày.

Thượng nghị sĩ Mỹ quan tâm đến các cuộc đàm phán hạt nhân sắp tới

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Graham, một nhân vật có lập trường cứng rắn đối với Iran, đã ca ngợi thỏa thuận này nhưng cho biết ông sẽ “theo dõi chặt chẽ” các cuộc đàm phán sắp tới liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.

Ông nói: “Theo luật pháp của chúng ta, bất kỳ thỏa thuận hạt nhân nào đạt được với Iran đều phải được trình lên Quốc hội để xem xét và bỏ phiếu”.

“Xin chúc mừng tất cả những người đã góp phần thúc đẩy việc này.”

Xem thêm

Ông Trump tuyên bố Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận, mở cửa eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật (14/6) tuyên bố Hoa Kỳ và Iran đã đạt được một thỏa thuận