Nguồn tin: Iran sắp nhận hàng trăm bộ tên lửa phòng không vác vai từ Trung Quốc

Theo các nguồn tin mới nhất, Iran được cho là đã ký hợp đồng mua tên lửa phòng không vác vai do Trung Quốc sản xuất và dự kiến sẽ nhận lô trang bị đầu tiên trong vài tuần tới. Thỏa thuận trị giá khoảng 60 triệu đến 70 triệu USD này được xem là một trong những thương vụ mua sắm phòng không tầm ngắn lớn nhất của Iran kể từ khi xung đột Trung Đông leo thang.

Reuters dẫn lời ba nguồn tin am hiểu cho biết hợp đồng bao gồm từ 300 đến 400 bộ tên lửa phòng không vác vai MANPADS, tức hệ thống tên lửa đất đối không vác vai, trong đó có hai mẫu QW-12 và FN-16 của Trung Quốc.

Công ty Zhongqing Baoshang International Investment có trụ sở tại Hồng Kông đã đóng vai trò trung gian, giúp Iran hoàn tất thương vụ này với một nhà cung cấp Trung Quốc.

Theo các hồ sơ công khai, Zhongqing Baoshang International Investment được đăng ký tại Hồng Kông vào năm 2023, thuộc Zhongqing Baoshang Group có trụ sở ở Bắc Kinh, chuyên về đầu tư quốc tế và các hoạt động thương mại, kinh tế. Trong những năm gần đây, tập đoàn này từng hợp tác với nhiều tổ chức ủng hộ chính sách chính thức của Bắc Kinh, trong đó có China National Conditions Survey and Research Center, và công khai nói rằng họ sẽ cùng thúc đẩy các sáng kiến chính thức của Trung Quốc như “cộng đồng chung vận mệnh của nhân loại”.

Các nguồn tin cho biết dù hợp đồng đã được ký, thời điểm bàn giao, số lượng và phương án triển khai cụ thể vẫn có thể thay đổi. Theo kế hoạch hiện tại, lô đầu tiên sẽ được vận chuyển bằng đường hàng không từ Urumqi của Tân Cương, quá cảnh qua Pakistan rồi chuyển tới Iran. Tuy nhiên, chặng cuối cùng sẽ đi bằng đường hàng không hay đường bộ thì vẫn chưa rõ.

Tuy vậy, Pakistan phủ nhận có liên quan. Bộ phận quan hệ công chúng của quân đội Pakistan (ISPR) nói rằng: “Mọi suy đoán về việc Pakistan tham gia cung cấp vũ khí phòng không từ Trung Quốc sang Iran đều là bịa đặt, hoàn toàn là tin giả.”

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng cho rằng các bài báo liên quan là “vô căn cứ”, đồng thời nói rằng Trung Quốc luôn nỗ lực thúc đẩy hòa bình và góp phần chấm dứt xung đột càng sớm càng tốt.

Iran từ lâu đã muốn mua hệ thống MANPADS của Trung Quốc

Bài báo cho biết trong vài tháng qua, khi xảy ra xung đột quân sự với Mỹ và Israel, tên lửa, UAV và hệ thống phòng không của Iran liên tục bị tấn công. Điều này phơi bày những lỗ hổng lớn trong khả năng phòng thủ của các căn cứ quân sự và cơ sở năng lượng trọng yếu của nước này trước các tiêm kích hiện đại, vũ khí dẫn đường chính xác và máy bay không người lái. Vì vậy, Iran đang rất cần tăng cường năng lực phòng không tầm ngắn.

Các chuyên gia quân sự nhận định, dù tên lửa phòng không vác vai có tầm bắn hạn chế, chúng lại cơ động cao và có thể được triển khai nhanh bởi các đơn vị nhỏ. Chúng chủ yếu được dùng để đánh chặn tiêm kích bay thấp, trực thăng và UAV, đồng thời khó bị đánh trúng chính xác hơn so với các hệ thống phòng không cố định.

Một nguồn tin trong lĩnh vực an ninh châu Âu cho biết các cơ quan liên quan đã ghi nhận nhiều cuộc thảo luận về việc bán tên lửa phòng không vác vai do Trung Quốc sản xuất cho Iran, ngoài QW-12 còn có cả QW-18 và QW-19 có tính năng cao hơn. Một nguồn tin an ninh Trung Đông khác nói Iran từ lâu đã có ý định mua QW-12 và QW-18, nhưng trước đó không biết giao dịch này đã hoàn tất.

Mỹ tiếp tục theo dõi quan hệ quân sự Trung Quốc – Iran

Hai nguồn tin tình báo phương Tây và một quan chức Iran cho biết gần đây Tehran đang tìm cách vận chuyển bằng đường bộ các trang bị quân sự và linh kiện lưỡng dụng từ Trung Quốc để tăng tính bí mật và giảm nguy cơ bị chặn bắt trên đường đi.

Dù phương Tây lâu nay áp đặt trừng phạt lên Iran và hạn chế nước này nhập khẩu trang bị quốc phòng, còn chính quyền Trung Quốc luôn tuyên bố giữ lập trường trung lập về Trung Đông và thường kêu gọi hòa bình, nhưng trên thực tế lại liên tục hỗ trợ Iran và nhiều lần bị phanh phui là đã chuyển giao công nghệ lưỡng dụng cùng trang bị quân sự cho Tehran.

Reuters trước đó từng đưa tin Iran cũng đã đàm phán với Trung Quốc về việc mua tên lửa hành trình chống hạm, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác nhận liệu giao dịch đó đã chính thức hoàn tất hay chưa.

Hiện Nhà Trắng chưa phản hồi về bản tin này. Tổng thống Donald Trump gần đây nói rằng nếu đàm phán ngoại giao với Iran thất bại, quân đội Mỹ sẽ nối lại các đòn tấn công quân sự nhằm vào nước này.

Tháng 4 năm nay, CNN dẫn nguồn tin cho biết tình báo Mỹ phát hiện Trung Quốc đang chuẩn bị giao hệ thống tên lửa phòng không vác vai cho Iran trong vài tuần tới, và dự định chuyển qua nước thứ ba để che giấu nguồn gốc. Khi đó, ông Trump cảnh báo nếu Mỹ xác nhận Trung Quốc cung cấp vũ khí cho Iran, Washington sẽ áp thuế bổ sung 50% đối với hàng Trung Quốc xuất sang Mỹ.

Tháng 5, ông Trump từng nói tại Nhà Trắng rằng lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã trực tiếp cam kết với ông rằng Bắc Kinh sẽ không chuyển giao vũ khí cho Iran.

Xem thêm

Trung Quốc đang hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân đẩy nhanh sản xuất tên lửa

Gần 40% đạt hiệu quả doanh thu tốt nhất dưới thời ông Tập Cận Bình vào năm 2025.