Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật (15/3) cho biết đã “yêu cầu” khoảng 7 quốc gia phụ thuộc nhiều vào dầu mỏ Trung Đông tham gia một liên minh, cùng đảm trách nhiệm vụ tuần tra và bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz.

Tổng thống Donald J. Trump phát biểu tại một cuộc họp báo, ngày 9/3/2026. (Ảnh: Daniel Torok/ Nhà Trắng)

Trên chuyến bay từ Florida trở về Washington, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một rằng tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu này, không phải là nhu cầu sinh tồn đối với Mỹ, nhưng lại có ý nghĩa sống còn đối với nhiều quốc gia khác.

Ông Trump: Trung Quốc nên tự tuần tra ở eo biển Hormuz

Ông Trump cho biết sản lượng dầu của Mỹ hiện đứng đầu thế giới, và chỉ có một lượng rất nhỏ dầu của Mỹ đi qua eo biển này. Ngược lại, khoảng 90% lượng dầu của Trung Quốc phải được vận chuyển qua đây.

Ông nói thẳng: “Tôi yêu cầu những quốc gia này tham gia, bảo vệ chính lãnh thổ của họ (territory), vì đó vốn là địa bàn của họ, là nơi họ nhận được nguồn năng lượng”.

“Khoảng 90% dầu của Trung Quốc đến từ eo biển Hormuz. Để các quốc gia khác cùng tuần tra với chúng tôi là điều tốt. Chúng tôi sẽ hỗ trợ họ và hợp tác với họ về mặt quân sự.”

Ông Trump cũng chỉ trích các chính sách trước đây của Washington. Ông nói với truyền thông: “Trong nhiều năm tôi luôn hỏi ‘Tại sao chúng ta phải duy trì hòa bình ở đó thay cho Trung Quốc và các nước khác? Tại sao họ không tự làm?’ Thành thật mà nói, đó là vì giới lãnh đạo trước đây của chúng ta quá yếu đuối”.

Ông Trump cho biết quân đội Mỹ sẽ hỗ trợ và hợp tác, nhưng cũng nhấn mạnh rằng Mỹ không nên đơn phương lâu dài duy trì an ninh tuyến hàng hải cho các nước khác.

“Bạn có thể nói rằng thậm chí chúng ta hoàn toàn không cần phải ở đó, bởi vì chúng ta không cần nó (dầu Trung Đông). Chúng ta có rất nhiều dầu, chúng ta là nhà sản xuất lớn nhất thế giới… Việc chúng ta làm bây giờ gần như là vì thói quen. Tuy nhiên, chúng ta làm vậy cũng vì chúng ta có một số đồng minh rất tốt ở Trung Đông.”

Mỹ đã liên hệ khoảng 7 quốc gia, bao gồm đồng minh NATO

Khi nói về những quốc gia có thể tham gia, ông Trump tiết lộ phía Mỹ đã liên hệ với “khoảng 7 quốc gia” và nhận được một số phản hồi tích cực.

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ nhận được phản hồi tốt; nếu có thì rất tốt, nếu không thì cũng không sao,” ông Trump nói.

Ông cũng tiết lộ rằng một số quốc gia trong số đó là đồng minh NATO.

“Chúng ta luôn đóng góp cho NATO, chúng ta cũng đang giúp họ giải quyết vấn đề Ukraine,” ông Trump nói. “Tôi muốn xem khi đối mặt với một hành động rất nhỏ như thế này — chỉ là duy trì eo biển này mở — thì sẽ có quốc gia nào không giúp chúng ta.”

Ông Trump: Hộ tống tàu sẽ sớm bắt đầu

Ông cho biết khi việc triển khai thực tế hoàn tất, hoạt động hộ tống tàu sẽ “bắt đầu ngay lập tức”.

“Một số quốc gia có tàu quét mìn, điều đó rất tốt; một số quốc gia có các loại tàu đặc biệt có thể hỗ trợ,” ông Trump nói. Ông cho rằng sức mạnh quân sự của Iran hiện đã bị “suy yếu đáng kể”, và “đây chính là thời điểm tốt để các quốc gia khác tham gia”.

“Theo tôi thấy, về cơ bản chúng ta đã đánh bại Iran. Tôi nghĩ họ có thể vẫn còn khả năng phản kích một chút, nhưng sẽ không nhiều, không nhiều,” ông Trump nói.

Hiện nay, bao gồm Trung Quốc, Pháp, Anh, Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn chưa đưa ra cam kết quân sự cụ thể, chỉ cho biết sẽ tăng cường liên lạc hoặc theo dõi sát tình hình. Đức thì tuyên bố rõ ràng rằng họ sẽ không trở thành bên tham gia tích cực trong xung đột.

Về khả năng đàm phán, ông Trump cho biết ông nghe nói Iran “rất muốn đàm phán”, nhưng ông vẫn chưa quyết định có đạt được thỏa thuận hay không. Điều kiện tiên quyết của bất kỳ thỏa thuận nào là Iran tuyệt đối không được sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sau đó đã phủ nhận điều này, nói rằng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Tehran “không có lý do gì để nói chuyện với người Mỹ”, đồng thời nhấn mạnh quân đội Iran sẽ tự quyết định những tàu nào được phép đi qua eo biển.

Để ứng phó với giá dầu tăng vọt, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã khởi động đợt xả kho dầu lớn nhất trong lịch sử. Tổng cộng 412 triệu thùng dầu sẽ được đưa ra thị trường nhằm ổn định giá dầu.