Đàm Phán Mỹ – Iran tại Thụy Sĩ: Những thông tin được hé lộ

Hôm Chủ nhật (21/6), phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống J.D. Vance dẫn đầu đã tiến hành đàm phán với đoàn đại biểu Iran tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock ở Thụy Sĩ.

Cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran lần này có sự tham gia hòa giải của Qatar và Pakistan. Phái đoàn Mỹ gồm Phó Tổng thống Vance, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump. Phía Iran có Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araqchi. Truyền thông Iran cho biết đoàn đàm phán còn có các quan chức an ninh cấp cao, đại diện ngân hàng trung ương và các quan chức ngành dầu mỏ.

Đây là cuộc đàm phán tiếp theo đầu tiên kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký Biên bản Ghi nhớ Mỹ – Iran (MoU) ngày 17/6, nhằm giải quyết các vấn đề được đề cập trong văn kiện này.

Phát biểu khai mạc cuộc họp hôm Chủ nhật, ông Vance gọi đây là một “cuộc gặp mang tính lịch sử”, nhấn mạnh rằng ngoài những tháng gần đây, Mỹ và Iran chưa từng tổ chức cuộc gặp cấp cao như vậy trong nhiều năm qua.

“Tổng thống đã yêu cầu chúng tôi lật sang một trang mới, tái định hình mối quan hệ với người dân Iran và chìa cành ô liu tới họ, gửi đi thông điệp rằng nếu các nhà lãnh đạo Iran sẵn sàng từ bỏ vai trò là nhân tố gây bất ổn trong khu vực, nếu họ sẵn sàng từ bỏ tham vọng vũ khí hạt nhân trong dài hạn, thì Mỹ sẵn sàng thay đổi căn bản quan hệ với Iran. Đó chính là mục tiêu của chúng tôi”, ông Vance nói.

“Trong vài giờ qua, chúng tôi đã đạt được những tiến triển đáng kể và tôi kỳ vọng sẽ có thêm nhiều bước tiến trong những giờ tới”, ông cho biết.

Phó Tổng thống Mỹ cũng nói rằng: “Mục tiêu mà chúng tôi đang nỗ lực đạt được ở đây rất đơn giản”. Ông cho biết các nhà lãnh đạo mong muốn tạo ra sự chuyển biến ở Trung Đông thông qua con đường ngoại giao.

“Chúng tôi hướng tới tương lai và hy vọng tất cả các bên có thể hợp tác với nhau để mang lại hòa bình và thịnh vượng cho mọi người”, ông nói.

Qatar, một trong những bên hòa giải của cuộc đàm phán, cho biết Hội nghị Thượng đỉnh Hồ Lucerne và phiên họp đầu tiên của Ủy ban Cấp cao đã chính thức khai mạc trong ngày Chủ nhật với sự tham dự của các đại diện Mỹ, Iran, Qatar và Pakistan.

Bộ Ngoại giao Qatar cho biết cuộc họp nhằm hướng tới một thỏa thuận toàn diện và lâu dài, giải quyết tất cả các vấn đề được đề cập trong Biên bản Ghi nhớ Mỹ – Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed bin Mohammed Al Ansari cho biết các nhóm kỹ thuật chuyên trách đã được thành lập để đàm phán các điều khoản của thỏa thuận cuối cùng giữa Mỹ và Iran. Đồng thời, một nhóm giám sát cũng được thành lập để theo dõi việc thực thi biên bản ghi nhớ và đánh giá tiến độ thực hiện.

Tình hình giao tranh giữa Israel và Hezbollah tại Lebanon, cùng với vấn đề đóng cửa Eo biển Hormuz, đã phủ bóng lên tiến trình đàm phán. Iran tìm cách gắn thỏa thuận Mỹ – Iran với yêu cầu Israel chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon. Tuy nhiên, Israel và Hezbollah liên tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, khiến các vụ đụng độ vẫn diễn ra thường xuyên.

Một ngày trước cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bất ngờ tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz và cảnh báo tàu thuyền không nên tiếp cận khu vực này. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Tim Hawkins, nói với truyền thông rằng: “Iran không kiểm soát Eo biển Hormuz. Hoạt động hàng hải vẫn đang tiếp diễn và quân đội Mỹ đang theo dõi chặt chẽ tình hình để bảo đảm điều đó tiếp tục được duy trì”.

Trước khi lên đường tới Thụy Sĩ hôm thứ Bảy, Phó Tổng thống Vance cho biết chuyến công du tập trung vào hai ưu tiên chính và Washington hy vọng đạt được tiến triển ở cả hai lĩnh vực, gồm vấn đề xử lý các vật liệu hạt nhân của Iran và thúc đẩy lệnh ngừng bắn tại Lebanon.

Xem thêm

Giữa lúc đàm phán đang diễn ra, Tổng thống Iran nói Tehran có quyền làm giàu uranium

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran sẽ không lùi bước trong việc cuối cùng tiếp tục làm giàu uranium