Virus Nipah có thể gây đại dịch? Viện Virus Vũ Hán công bố thuốc điều trị hiệu quả
- Vision Times
- •
Gần đây, Ấn Độ bất ngờ bùng phát dịch virus Nipah, trong đó 5 ca được xác nhận có tới 4 ca là nhân viên y tế, gần 100 người đã bị cách ly khẩn cấp. Loại virus chết người này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với y tế công cộng toàn cầu. Trong thời gian gần đây, Viện Virus học Vũ Hán thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc đã công bố kết quả nghiên cứu trên một tạp chí quốc tế, xác nhận rằng thuốc nucleoside dạng uống VV116 có hiệu quả trong phòng ngừa và điều trị virus Nipah.
Theo Tân Hoa Xã dẫn nguồn truyền thông nước ngoài ngày 26/1, gần đây bang Tây Bengal ở miền đông Ấn Độ đã xuất hiện các ca nhiễm virus Nipah. Hiện đã ghi nhận 5 ca nhiễm được xác nhận, trong đó có cả nhân viên y tế. Gần 100 người đã được yêu cầu cách ly tại nhà. Các bệnh nhân đang được điều trị tại Kolkata, thủ phủ của bang, và các bệnh viện lân cận; một bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch.
Chiều cùng ngày, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh TP Quảng Châu (Cơ quan Giám sát Y tế TP Quảng Châu) đăng thông báo trên tài khoản WeChat chính thức cho biết, virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm lây từ động vật sang người cần đặc biệt quan tâm, với tỷ lệ tử vong cao. Virus có thể lây truyền giữa người với người thông qua tiếp xúc gần, nhưng khả năng lây lan trong các tiếp xúc xã hội thông thường tương đối thấp, chủ yếu xảy ra khi tiếp xúc mật thiết. Hiện chưa ghi nhận ca bệnh nào tại Trung Quốc, vì vậy người dân không cần hoang mang.
Chuyên gia của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Quảng Châu cho biết, virus Nipah (NiV) thuộc họ Paramyxoviridae, chi Henipavirus, lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1998 tại làng Nipah (Malaysia) và từ đó có tên gọi này. Vật chủ tự nhiên của virus là dơi ăn quả thuộc họ Pteropodidae (dơi cáo). Loài dơi này có thể mang virus trong thời gian dài mà không phát bệnh, liên tục thải virus qua nước bọt, nước tiểu và phân, trở thành một “kho virus di động”. Vật chủ trung gian chủ yếu của virus là lợn; ngoài ra, các loài động vật như ngựa, dê, mèo, chó cũng có thể mang virus.
Virus Nipah có nhiều con đường lây truyền:
(1) Lây từ động vật sang người: vật chủ trung gian thúc đẩy sự lan rộng
Việc tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm virus (như dơi ăn quả, lợn, ngựa…) hoặc dịch cơ thể của chúng (máu, nước tiểu, nước bọt…) đều có thể gây nhiễm bệnh.
(2) Lây qua thực phẩm: nguy cơ cao nhất khi ăn uống sống
Tại các khu vực dịch như Ấn Độ, Bangladesh, việc tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm dịch tiết hoặc chất bài tiết của động vật mang virus là một con đường lây nhiễm quan trọng, trong đó uống nước nhựa chà là tươi sống được xem là có nguy cơ đặc biệt cao.
(3) Lây truyền từ người sang người: nổi bật ở tiếp xúc gần và trong bệnh viện
Virus có thể lây qua tiếp xúc gần với bệnh nhân hoặc dịch cơ thể của họ (bao gồm dịch mũi họng, nước tiểu, máu…). Hình thức lây truyền này thường gặp trong gia đình bệnh nhân và tại các cơ sở y tế, trong khi nguy cơ lây lan qua các tiếp xúc xã hội thông thường tương đối thấp.
Theo tổng hợp từ các báo cáo của Báo Tiêu Tương Buổi Sáng và Bán Đảo Đô Thị, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp virus Nipah vào danh sách “tác nhân gây bệnh ưu tiên có tiềm năng gây đại dịch”, với tỷ lệ tử vong cao từ 40% đến 75%, vượt xa COVID-19. Thời gian ủ bệnh của virus này thường từ 4 đến 14 ngày, nhưng có thể kéo dài tới 45 ngày, khiến nó vừa khó phát hiện vừa cực kỳ nguy hiểm.
Được biết, nhiễm virus Nipah thường khởi phát bằng các triệu chứng giống cúm, bao gồm sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi. Trong một số trường hợp, bệnh nhân còn có thể xuất hiện ho, khó thở, viêm phổi và các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp khác.
Sau khi nhiễm virus Nipah, biến chứng nghiêm trọng nhất là viêm não. Người nhiễm có thể xuất hiện rối loạn ý thức, co giật, thậm chí rơi vào hôn mê trong vòng 24–48 giờ. Hiện nay chưa có vaccine đặc hiệu và chưa có phương pháp điều trị hiệu quả đối với virus này; các bác sĩ chủ yếu chỉ có thể điều trị triệu chứng cho bệnh nhân.
Chính quyền bang Tamil Nadu (miền nam Ấn Độ) trong một tuyên bố đã yêu cầu: đối với những bệnh nhân nhập viện vì triệu chứng viêm não cấp, đặc biệt là những người có tiền sử đi lại hoặc tiếp xúc liên quan đến bang Tây Bengal, cần được đánh giá chặt chẽ nguy cơ nhiễm virus Nipah.
Ông Altaaf, quan chức y tế cấp cao của Trường Y Chính phủ Trivandrum (bang Kerala) – nơi có nhiều kinh nghiệm ứng phó với virus Nipah – cho biết cần tập trung sàng lọc các bệnh nhân có triệu chứng thần kinh, nhằm tránh bỏ sót ca bệnh.
Theo Nhân Dân Nhật Báo, trước nguy cơ lây lan virus Nipah gần đây tại Ấn Độ, sân bay quốc tế Chiang Mai (Thái Lan) đã nâng cấp toàn diện các biện pháp sàng lọc y tế đối với hành khách quốc tế nhập cảnh, nhằm tăng cường giám sát dịch bệnh và phòng ngừa nguy cơ virus xâm nhập.
Viện Virus học Vũ Hán công bố thuốc điều trị hiệu quả
Theo Jiemian News, dẫn thông tin từ Viện Virus học Vũ Hán thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, vào tháng 1/2026, bang Tây Bengal của Ấn Độ và các khu vực lân cận đã xuất hiện dịch, gần 100 người tiếp xúc gần bị cách ly.
Gần đây, các nhóm nghiên cứu do Tiêu Canh Phú và Trương Lỗi Kha, cùng nhóm của Đơn Siêu thuộc Viện Virus học Vũ Hán, phối hợp với Viện Dược học Thượng Hải và Công ty Công nghệ Sinh dược Vượng Sơn Vượng Thủy, do TS. Hồ Thiên Văn tham gia, đã công bố kết quả nghiên cứu quan trọng trên tạp chí quốc tế Emerging Microbes & Infections. Nghiên cứu xác nhận thuốc nucleoside dạng uống VV116 có hoạt tính kháng virus Nipah rõ rệt, mang lại hy vọng mới cho công tác phòng ngừa và điều trị căn bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao này.
Bài báo cho biết, đây là lần đầu tiên chứng minh tiềm năng điều trị virus Nipah của VV116. Thuốc này không chỉ có thể được dùng dự phòng cho các nhóm nguy cơ cao như nhân viên y tế, nhân viên phòng thí nghiệm, mà còn có thể trở thành một lựa chọn thuốc sẵn có để ứng phó với các đợt bùng phát virus Nipah hiện tại và trong tương lai.
Trên mạng xã hội, một số cư dân mạng bình luận:
“Viện Virus học Vũ Hán? Nghe quen quá.”
“Có giống vaccine COVID không?”
“Đừng tiêm vaccine gì nữa, tôi thì không tiêm đâu.”
“Từ sau khi tiêm vaccine COVID, mấy năm rồi vẫn thấy chưa hồi phục, hay bị cảm và ho kéo dài.”
Ngoài ra, cũng có người nói:
“Có lẽ chúng ta cần tích trữ khẩu trang, chuẩn bị tinh thần bị cách ly dịp Tết.”
“Lây qua giọt bắn, khẩu trang rất hữu dụng.”
Xem thêm
Từ khóa virus Nipah Nipah Ấn Độ Vũ Hán
