Kiểm soát bệnh viêm loét đại tràng thường không hề dễ dàng với các đợt bùng phát bệnh, các loại thực phẩm gây kích ứng khác nhau và những hạn chế nghiêm ngặt trong chế độ ăn uống. Tuy nhiên, các bằng chứng mới đây cho thấy một phương pháp can thiệp đơn giản – uống 240ml nước dừa hai lần mỗi ngày – có thể giúp một số bệnh nhân thuyên giảm các triệu chứng.

nước dừa
(Ảnh: SOUTHERNTraveler/Shutterstock)

Ashley Oswald, chuyên gia dinh dưỡng chức năng và chủ Phòng khám Tiêu hóa Oswald, chia sẻ với tờ The Epoch Times:

“Trong một thời gian dài trước đây, ngay cả các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa cũng thường nói với bệnh nhân rằng thực phẩm không có hiệu quả điều trị. Nhưng hiện nay, chúng ta thực sự đang ở một bước ngoặt, khi quan điểm đó không còn phổ biến nữa. Đó là một tín hiệu đáng mừng”.

Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 20% dân số có thể bị viêm loét đại tràng, khởi phát trong độ tuổi từ 30-40. Viêm loét đại tràng là một trong hai thể của bệnh viêm ruột (IBD); thể còn lại là bệnh Crohn, gây ra các tổn thương tương tự dọc theo ống tiêu hóa.

Mặc dù lâu nay được xem là một bệnh tự miễn không thể chữa khỏi, có liên quan chặt chẽ đến yếu tố di truyền, viêm loét đại tràng vẫn có thể chịu ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống, đặc biệt là việc loại bỏ nhiều thành phần thường có trong thực phẩm chế biến sẵn và áp dụng chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải.

Giờ đây, nước dừa có thể được bổ sung vào danh sách các thực phẩm giúp giảm triệu chứng và tình trạng viêm của căn bệnh này.

Vì sao nước dừa có thể mang lại hiệu quả

Một nghiên cứu được công bố năm 2024 trên Clinical Gastroenterology and Hepatology (Tập san Tiêu hóa và Gan mật Lâm sàng) cho thấy hơn một nửa số bệnh nhân viêm loét đại tràng uống nước dừa hai lần mỗi ngày đã thuyên giảm các triệu chứng trong vòng tám tuần – gần gấp đôi so với nhóm uống giả dược.

Hiệu quả của nước dừa có thể xuất phát từ nhiều cơ chế phối hợp.

Theo các tác giả, đặc tính chống viêm và kháng khuẩn của nước dừa có thể làm dịu tình trạng kích ứng ở niêm mạc ruột. Những bệnh nhân uống nước dừa cho thấy sự cải thiện rõ rệt khi đánh giá bằng nội soi, các chỉ dấu viêm cũng như thành phần hệ vi sinh đường ruột.

Thức uống này dường như còn giúp tái cấu trúc hệ vi sinh đường ruột, làm tăng các lợi khuẩn và giảm các vi khuẩn gây hại.

Bà Oswald cho biết:

“Chúng tôi biết rằng, chỉ cần thay đổi cách ăn uống, hệ vi sinh có thể biến đổi trong vòng hai đến ba ngày. Với khả năng tác động đến bệnh lý, nước dừa đã trở thành một lựa chọn rất đáng thử cho những người đang vật lộn với các bệnh [đường ruột] này khi muốn chuyển sang ăn thực phẩm tươi, nguyên chất. Và họ có thể bổ sung nước dừa vào kế hoạch dinh dưỡng của mình”.

Những người uống nước dừa trong nghiên cứu cũng ghi nhận sự gia tăng đáng kể của các chất dinh dưỡng đa lượng – bao gồm protein, chất béo và carbohydrate – cùng với kali và chất xơ vào cuối giai đoạn tám tuần.

Theo bà Oswald, nước dừa có thể mang lại lợi ích cho bất kỳ ai đang gặp tình trạng tiêu chảy, các bệnh viêm nhiễm hoặc loạn khuẩn đường ruột hay mất cân bằng hệ vi sinh.

Sức mạnh của kali

Nước dừa là một nguồn cung cấp kali dồi dào. Một ly nước dừa chứa lượng kali tương đương với một quả chuối cỡ trung bình. Khoáng chất thiết yếu này thường bị thiếu hụt ở bệnh nhân viêm loét đại tràng do tiêu chảy và tác dụng phụ của một số thuốc. Tình trạng viêm đại tràng làm chậm quá trình hấp thụ khoáng chất và dịch. Việc bổ sung kali có thể là một chiến lược hỗ trợ kiểm soát bệnh.

“Nếu bệnh nhân bị tiêu chảy thường xuyên, nôn ói hoặc đang sử dụng steroid, việc bù đắp lượng kali bị mất có thể mang lại lợi ích đáng kể”, bà Oswald nói.

Mất nước là vấn đề mà bệnh nhân viêm loét đại tràng cần đặc biệt lưu ý, nhất là trong các đợt bùng phát bệnh. Một số thuốc như corticosteroid và thuốc ức chế miễn dịch có thể gây tăng bài tiết nước tiểu, ảnh hưởng đến cân bằng dịch cơ thể. Mất máu qua phân cũng góp phần gây rối loạn cân bằng dịch và điện giải.

Một nghiên cứu trên phụ nữ Mỹ cho thấy những người có chế độ ăn uống giàu kali ít có nguy cơ mắc các bệnh viêm ruột hơn. Các nhà nghiên cứu sau đó đã thực hiện các nghiên cứu trong ống nghiệm và phát hiện ra rằng kali có thể làm tăng các tế bào miễn dịch điều hòa đồng thời giảm các tế bào miễn dịch gây viêm, ngay cả khi hệ miễn dịch đang ở trạng thái viêm. Sự mất cân bằng hoặc rối loạn chức năng của các tế bào miễn dịch được xem là yếu tố góp phần vào sự hình thành các bệnh tự miễn.

Các tác giả của nghiên cứu đăng trên Tập san Tiêu hóa và Gan mật lâm sàng năm 2024 cho biết kết quả của họ tương đồng với kết quả trong một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên đánh giá hiệu quả của cấy ghép hệ vi sinh đường ruột kết hợp với chế độ ăn chống viêm ở bệnh nhân viêm loét đại tràng mức độ từ nhẹ đến trung bình.

Tuy nhiên, trong trường hợp nước dừa, liệu pháp này nhẹ nhàng và ít xâm lấn hơn, các tác giả lưu ý. Hiện nay, cấy ghép hệ vi sinh đường ruột, trong đó phân từ người hiến tặng khỏe mạnh được đưa vào đường ruột của bệnh nhân qua nội soi đại tràng, viên nang hoặc thụt tháo, vẫn chưa được áp dụng rộng rãi cho bệnh nhân IBD ngoài khuôn khổ nghiên cứu.

Đối với bệnh nhân viêm loét đại tràng và những người đang đối mặt với các bệnh lý viêm, nước dừa được bà Oswald xem là một “thử nghiệm đáng giá” – một lựa chọn dễ tiếp cận, ít rủi ro, có thể bổ sung vào một kế hoạch dinh dưỡng toàn diện vốn rất quan trọng trong việc tác động đến bệnh tật.

“Đối với những người đang vật lộn với các bệnh này, việc thử chuyển sang ăn thực phẩm toàn phần, tự nhiên là rất đáng giá. Và họ có thể dùng nước dừa như một phần trong kế hoạch dinh dưỡng đó”.