Động đất mạnh ở Nhật Bản: trung tâm thương mại lớn sập, nhiều người mất tích

Thứ Ba, 28/07/2026

Chiều thứ Ba (28/7) theo giờ địa phương, tỉnh Kumamoto trên đảo Kyushu (Nhật Bản) xảy ra trận động đất mạnh 7,1 độ lúc 16h27. Một trung tâm thương mại lớn đã bị sập trong trận động đất, khiến nhiều người mắc kẹt bên trong.

Theo Cơ quan Quản lý Hỏa hoạn và Thiên tai thuộc Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, cơ sở thương mại AEON Mall Kumamoto tại thị trấn Kashima, tỉnh Kumamoto đã xảy ra vụ nổ. Một phần tầng 2 của tòa nhà bị sập, nhiều người bị mắc kẹt và lực lượng cứu hỏa đang tiến hành công tác cứu hộ.

Đến 20h54, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản cho biết có nhiều người, trong đó có nhân viên trung tâm thương mại, hiện vẫn mất tích. Mặc dù nhiều khách mua sắm đã được sơ tán ra bên ngoài, song hiện chưa rõ trong số người mất tích có khách hàng hay không, các cơ quan chức năng vẫn đang xác minh.

Đến 21h13h, cảnh sát cho biết số nhân viên mất tích có thể vào khoảng 20–30 người.

Theo Sở Cứu hỏa khu vực Kamimashiki, tính đến 21h, đã có 4 người được đưa từ AEON Mall Kumamoto đến bệnh viện và cả 4 đều còn tỉnh táo.

Trong khi đó, một quan chức chính quyền tỉnh Kumamoto trước đó nói với đài truyền hình địa phương RKK Kumamoto Broadcasting rằng “dự kiến sẽ có nhiều người thiệt mạng”. Việc xác nhận chính xác số người tử vong có thể sẽ mất nhiều thời gian. Khi động đất xảy ra, khu vực này ghi nhận cường độ Shindo 5 yếu theo thang đo địa chấn của Nhật Bản.

Ngoài ra, Bệnh viện Saiseikai Kumamoto ở quận Minami, thành phố Kumamoto cho biết đến 19h đã tiếp nhận hơn 50 người bị thương, trong đó một phụ nữ đã tử vong sau khi được đưa đến bệnh viện.

Nhiều nơi xảy ra hỏa hoạn

Ngoài ra, các địa phương gồm thành phố Uki, thị trấn Hikawa, thành phố Yatsushiro và thị trấn Kashima thuộc tỉnh Kumamoto đã xảy ra tổng cộng 8 vụ cháy.

Hiện chưa có báo cáo về thiệt hại tại các cơ sở trọng yếu như nhà máy điện hạt nhân hay các tổ hợp lọc hóa dầu.

Chính quyền đã ban hành cảnh báo bảo đảm an toàn khẩn cấp cấp 5 (mức cao nhất, cao hơn cả lệnh sơ tán) đối với 92.743 người tại 2 thành phố của tỉnh Kumamoto. Đồng thời, 217.430 người tại 5 thành phố và thị trấn của Kumamoto, 1 thành phố của tỉnh Nagasaki và 1 thành phố của tỉnh Fukuoka cũng nhận được lệnh sơ tán.

Trận động đất mạnh đầu tiên sau 8 năm

Lúc 16h27h, Kumamoto xảy ra trận động đất mạnh 7,1 độ, với tâm chấn ở độ sâu khoảng 10 km. Thành phố Uki và thị trấn Hikawa ghi nhận Shindo 7 – cấp cao nhất trong thang đo cường độ địa chấn của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản.

Đây là lần đầu tiên Nhật Bản ghi nhận Shindo 7 kể từ trận động đất bán đảo Noto vào ngày đầu năm 2024.

Trước đó, vào tháng 4/2016, Kumamoto cũng từng xảy ra trận động đất đạt Shindo 7, khiến 278 người thiệt mạng.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản phát cảnh báo sóng thần

Ngay sau động đất, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã phát cảnh báo sóng thần đối với vùng biển Ariake và biển Yatsushiro, dự báo sóng có thể cao tới 1 mét, đồng thời cho rằng sóng thần có thể đã tới một số khu vực ven biển.

Cơ quan này kêu gọi người dân lập tức rời khỏi bờ biển và nhấn mạnh: “Không xuống biển hoặc đến gần bờ biển trước khi cảnh báo được dỡ bỏ”. Do địa hình ven biển, sóng thần tại một số nơi có thể cao hơn mức dự báo.

Đến 18h10h, cảnh báo sóng thần đã được dỡ bỏ.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết hoạt động địa chấn sau động đất vẫn rất mạnh và cảnh báo người dân đặc biệt đề phòng các trận động đất mạnh khác trong 2–3 ngày tới.

Lúc 17h08h, khu vực Amakusa và Ashikita của tỉnh Kumamoto tiếp tục xảy ra trận động đất 6,1 độ, tâm chấn rất nông, cường độ tối đa Shindo 5 yếu. Khoảng 10 phút sau, khu vực này lại ghi nhận một trận động đất 5,0 độ, cường độ tối đa Shindo 4, cho thấy hoạt động địa chấn vẫn diễn biến rất sôi động.

Một nhân viên tại một viện dưỡng lão ở thị trấn Hikawa nói với NHK: “Tôi đang xử lý giấy tờ thì bất ngờ xảy ra rung lắc dữ dội. Tôi bám chặt vào bàn nhưng vẫn không giữ được thăng bằng. Rung lắc quá mạnh. Có người cao tuổi bị ngã, nhân viên cũng bị đồ vật đổ vào người, nhiều người bị thương”.

Kumamoto ghi nhận rung chấn chu kỳ dài cấp cao nhất

Ngoài rung lắc mạnh trên mặt đất, tỉnh Kumamoto còn ghi nhận rung chấn chu kỳ dài cấp 4 – mức cao nhất, trong khi khu vực Amakusa và Ashikita ghi nhận cấp 3.

Rung chấn chu kỳ dài là dạng rung có chu kỳ trên 2 giây, kéo dài trong thời gian lâu và đặc biệt ảnh hưởng đến các tòa nhà cao tầng. Với cấp 4, con người gần như chỉ có thể bò để di chuyển; người trong các tòa nhà cao tầng có thể không thể đứng vững, còn đồ nội thất không được cố định có thể dịch chuyển mạnh hoặc bị đổ.

Do ảnh hưởng của động đất, toàn bộ hệ thống đường sắt của JR Kyushu, gồm cả Kyushu Shinkansen, Nishi Kyushu Shinkansen và các tuyến đường sắt thông thường đều tạm dừng hoạt động.

Thủ tướng Sanae Takaichi: Ưu tiên hàng đầu là cứu người

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết chính phủ sẽ “đặt sinh mạng người dân lên trên hết”. Bà kêu gọi cư dân ven biển tránh xa khu vực bờ biển, đồng thời nhắc nhở người dân tại các khu vực chịu ảnh hưởng của động đất mạnh cần đề phòng các dư chấn lớn.

Bà cũng chỉ đạo các cơ quan chức năng nhanh chóng nắm bắt tình hình, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để triển khai cứu hộ, cứu nạn và ứng phó khẩn cấp, đồng thời cung cấp kịp thời, chính xác thông tin về sơ tán và thiên tai cho người dân. Văn phòng Thủ tướng đã thành lập trung tâm ứng phó khẩn cấp để điều phối công tác thu thập thông tin và đánh giá thiệt hại.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết đã điều máy bay đến khu vực bị ảnh hưởng để khảo sát tình hình từ trên không và đánh giá hiện trạng cơ sở hạ tầng.

TSMC sơ tán nhân viên, các nhà máy điện hạt nhân chưa phát hiện bất thường

Thị trấn Kikuyo, nơi đặt nhà máy của Japan Advanced Semiconductor Manufacturing (JASM) – công ty con của TSMC tại Nhật Bản – ghi nhận Shindo 5 mạnh. TSMC cho biết đã sơ tán nhân viên theo quy trình ứng phó khẩn cấp và đang kiểm tra tình trạng nhân viên, nhà máy cũng như thiết bị sản xuất.

Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản cho biết chưa phát hiện bất thường tại các nhà máy điện hạt nhân Sendai (tỉnh Kagoshima), Genkai (tỉnh Saga) và Ikata (tỉnh Ehime). Công ty Điện lực Kyushu cũng xác nhận mức phóng xạ quanh các nhà máy Genkai và Sendai không có thay đổi.

Sở Cứu hỏa thành phố Uki cho biết sau trận động đất đã nhận được lượng lớn cuộc gọi khẩn cấp 119; hiện đã ghi nhận nhiều người bị thương và xảy ra các vụ hỏa hoạn.

Cảnh sát tỉnh Kumamoto và chính quyền các địa phương vẫn đang tiếp tục thống kê thiệt hại. Hiện đã xác nhận bức tường của thành Kumamoto, công trình có lịch sử khoảng 400 năm, đã bị hư hại trong trận động đất.

Do ảnh hưởng của động đất, đường băng tại sân bay Aso Kumamoto đã tạm thời đóng cửa. Trang web của sân bay cho biết hiện chưa có thời điểm cụ thể để khôi phục hoạt động.

Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ban đầu xác định trận động đất có độ lớn 7,1, sau đó điều chỉnh xuống 6,8, trong khi Cơ quan Khí tượng Nhật Bản vẫn giữ mức 7,1. Đây là lần đầu tiên kể từ trận động đất Kumamoto năm 2016, tỉnh này lại ghi nhận rung chấn ở mức Shindo 7, cấp cao nhất trong thang đo cường độ địa chấn của Nhật Bản.