Hungary cáo buộc Ukraine can thiệp bầu cử, Thủ tướng Orban triệu hồi Đại sứ Ukraine
- Bảo Minh
- •
Giữa bối cảnh chiến tranh Nga-Ukraine vẫn đang căng thẳng, sự đoàn kết trong nội bộ châu Âu lại một lần nữa đối mặt với thử thách nghiêm trọng. Hôm 26/1, Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã công khai cáo buộc Ukraine cố gắng can thiệp vào cuộc bầu cử quốc hội sắp tới của Hungary, dự kiến diễn ra vào ngày 12/4, và yêu cầu Bộ Ngoại giao triệu hồi Đại sứ Ukraine tại Hungary. Lời cáo buộc này không chỉ đánh dấu sự leo thang trong quan hệ vốn đã căng thẳng giữa Hungary và Ukraine, mà còn tạo ra bóng mây mới trong việc phối hợp chính sách của Liên minh châu Âu (EU) đối với vấn đề Ukraine.
Thủ tướng Hungary cáo buộc Ukraine can thiệp bầu cử
Trong tuyên bố video trên mạng xã hội cá nhân, ông Orban đã lên tiếng một cách mạnh mẽ, cáo buộc các lãnh đạo chính trị của Ukraine, bao gồm cả Tổng thống Zelensky, đã đưa ra “những phát ngôn vô cùng xúc phạm và mang tính đe dọa” đối với Hungary trong thời gian gần đây. Quan trọng hơn, ông Orban cho rằng những lời phát biểu này không phải là một sự việc cá biệt, mà là “một phần trong một loạt hành động phối hợp của Ukraine nhằm can thiệp vào cuộc bầu cử Hungary”, theo đánh giá của các cơ quan an ninh quốc gia Hungary.
Mặc dù ông Orban không cung cấp chi tiết về những “lời đe dọa” cụ thể hay công khai các bằng chứng từ cơ quan an ninh, nhưng ông khẳng định rõ rằng Hungary “hoàn toàn không chấp nhận bất kỳ thế lực bên ngoài nào đe dọa chủ quyền quốc gia hay tính công bằng của cuộc bầu cử”. Dựa trên nhận định này, ông đã chỉ đạo Bộ trưởng Ngoại giao Péter Szijjártó triệu hồi Đại sứ Ukraine tại Hungary để yêu cầu giải thích về những hành động và lời phát biểu liên quan.
Hành động ngoại giao này được coi là một sự phản đối chính thức của Hungary đối với những gì mà họ cho là sự can thiệp từ Ukraine, đồng thời là một tuyên bố chính trị quan trọng của chính phủ Orban nhằm khẳng định quyết tâm bảo vệ chủ quyền quốc gia trước thềm bầu cử.
Đối đầu tại Diễn đàn Davos: Ngòi nổ của cuộc xung đột ngoại giao
Ngòi nổ trực tiếp dẫn đến căng thẳng ngoại giao lần này có thể được truy nguyên từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ vào tuần trước. Trong bài phát biểu tại diễn đàn, Tổng thống Ukraine Zelensky, mặc dù không chỉ đích danh, nhưng rõ ràng đã chỉ trích gay gắt ông Orban. Ông Zelensky cáo buộc “Các thế lực đang cố gắng phá hoại châu Âu… hoạt động tự do, thậm chí hoạt động ngay bên trong châu Âu. Mỗi Viktor nào sống nhờ tiền của châu Âu trong khi cố gắng bán đứng lợi ích của châu Âu đều đáng bị ăn một cái tát vào đầu”.
Ông Zelensky còn cảnh báo thêm: “Nếu ông ấy cảm thấy thoải mái ở Moscow, điều đó không có nghĩa là chúng ta phải để các thủ đô châu Âu trở thành Moscow thu nhỏ”. Lời chỉ trích này được rộng rãi hiểu là một đòn tấn công trực tiếp vào lập trường và chính sách thân Nga của Orban, và sự chỉ trích công khai như vậy trên một diễn đàn quốc tế là rất hiếm hoi, đồng thời phản ánh sự bất mãn mạnh mẽ của Ukraine đối với lập trường của Hungary.
Orban đã đưa ra phản hồi trên mạng xã hội. Ông nói với ông Zelensky: “Tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ không thể đạt được sự hiểu biết chung. Tôi là một người tự do phục vụ nhân dân Hungary”.
“Ông là một người đang ở trong tình thế tuyệt vọng, người đã không thể hoặc không muốn chấm dứt chiến tranh trong suốt bốn năm qua – bất chấp việc Tổng thống Hoa Kỳ đã cung cấp mọi sự hỗ trợ có thể để làm điều đó.”
“Vì vậy, cho dù ông có nịnh nọt tôi đến đâu, chúng tôi cũng không thể ủng hộ nỗ lực chiến tranh của ông,” ông tiếp tục. Sau khi giải thích rằng Hungary sẽ tiếp tục bán điện và nhiên liệu cho Ukraine, ông kết luận: “Chính cuộc sống sẽ quyết định phần còn lại, và mọi người sẽ nhận được những gì họ xứng đáng.”
Ông Orban sau đó công khai tuyên bố rằng Quốc hội Hungary “sẽ không bao giờ bỏ phiếu ủng hộ Ukraine gia nhập EU trong một trăm năm tới”.
Ông Orban từ lâu đã phản đối việc Ukraine gia nhập khối, cho rằng việc gia nhập sẽ khiến khối này có nguy cơ đối đầu trực tiếp với Nga.
Moscow từ lâu đã tuyên bố không phản đối việc Ukraine gia nhập EU. Tuy nhiên, theo Nga, tham vọng gia nhập NATO của Kiev là lằn ranh đỏ và là một trong những nguyên nhân cốt lõi của cuộc xung đột hiện nay.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban cho rằng NATO và Liên minh châu Âu nên chấp nhận thực tế rằng Nga sẽ không bao giờ cho phép họ đến gần biên giới của mình. Ông cũng lập luận rằng Ukraine nên đóng vai trò là “vùng đệm” giữa phương Tây và Nga để ngăn chặn một cuộc chiến tranh ở châu Âu.
Phát biểu tại một cuộc mít tinh phản chiến ở thành phố Kaposvar hôm thứ Bảy (24/1), ông Orban tuyên bố rằng “chúng ta phải chấp nhận rằng NATO và Liên minh châu Âu không thể đặt trụ sở trực tiếp ở biên giới Nga, bởi vì người Nga sẽ luôn đáp trả điều này bằng chiến tranh.”
Theo nhà lãnh đạo Hungary, “phải luôn có… một vùng đệm giữa biên giới phía đông của Nga và phương Tây”. Ông nói rằng để tránh xung đột quân sự, Ukraine nên đảm nhận vai trò này.
Thủ tướng cũng tuyên bố rằng nếu Ukraine gia nhập EU, thì khối này, bao gồm cả Hungary, sẽ rơi vào tình thế đối đầu trực tiếp với Nga.
Ông Orban cảnh báo rằng nếu đảng đối lập Tisza thân EU giành chiến thắng trong cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào tháng Tư, họ “sẽ đưa con cái chúng ta ra chiến trường làm binh lính”.
Hôm thứ Hai (26/1), ông Orban tuyên bố rằng EU hiện đang “bị kiểm soát bởi một bộ 3 hiếu chiến người Đức”, bao gồm Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và lãnh đạo khối lớn nhất của Nghị viện EU, EPP, Manfred Weber. Theo Thủ tướng Hungary, “3 người này là những người định hình chính sách chiến tranh của châu Âu ngày nay”.
Ông dẫn chứng gói cho vay 90 tỷ euro (106 tỷ đô la) của EU dành cho Kiev được thông qua vào cuối năm ngoái, nói rằng khối này trên thực tế đang tài trợ cho cuộc xung đột ở Ukraine thêm hai năm nữa bằng tiền vay mượn.
Ông Orban cũng bày tỏ lo ngại về kế hoạch triển khai lực lượng “gìn hòa bình” đến Ukraine, một kế hoạch gần đây đã được một số lãnh đạo EU nêu ra. Ông Orban nói đùa: “Kinh nghiệm trước đây cho thấy lực lượng gìn hòa bình châu Âu thường có xu hướng trở thành lực lượng gây chiến”.
Đối mặt với cáo buộc và lời đe dọa từ ông Orban, Ukraine đã có phản ứng gay gắt. Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andriy Sybiha đã ra tuyên bố mạnh mẽ, cáo buộc ông Orban ngăn cản kế hoạch gia nhập EU của Ukraine là “chắc chắn sẽ thất bại”, đồng thời chỉ trích ông Orban là một “kẻ thuộc loại chính trị tiêu cực” trong lịch sử, và cho rằng hành động của ông “cản trở quá trình hòa bình của châu Âu”.
Phản ứng mạnh mẽ của ông Sybiha cho thấy Kiev đã không còn hy vọng vào việc giảm nhẹ căng thẳng qua các phát ngôn ngoại giao, mà thay vào đó là sẵn sàng đối đầu trực diện với ông Orban trên mặt trận dư luận.
Xem thêm
Từ khóa Hungary Viktor Orban Chiến tranh Nga - Ukraine Quan hệ Ukraine - Hungary Volodymyr Zelenskyy
