Ông Bessent: Không thể để Canada thành “cửa ngõ” cho hàng hóa giá rẻ TQ tuồn vào Mỹ

Trả lời phỏng vấn trong chương trình “This Week” của đài ABC hôm Chủ nhật (25/1), Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã làm rõ lý do Tổng thống Donald Trump đưa ra những lời cảnh báo đanh thép đối với chính quyền Ottawa. Ông khẳng định Mỹ không thể chấp nhận việc Canada trở thành “cửa ngõ” để Trung Quốc tuồn hàng hóa bán phá giá vào thị trường Mỹ.

Ông Bessent chỉ ra rằng sau chuyến thăm Trung Quốc, Thủ tướng Canada Mark Carney đã dỡ bỏ một số rào cản thuế quan đối với hàng hóa nước này. Cụ thể, Canada đã cắt giảm thuế đối với xe điện Trung Quốc từ mức 100% xuống chỉ còn 6%. Đây là vấn đề nghiêm trọng đối với Washington vì thị trường Mỹ và Canada có mức độ hội nhập rất cao, đặc biệt là trong chuỗi cung ứng ngành ô tô.

“Chúng ta không thể để Canada trở thành cửa ngõ cho hàng bán phá giá của Trung Quốc,” ông Bessent tuyên bố. “Chúng ta có Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA), nhưng hiệp định này sẽ được đàm phán lại vào mùa hè năm nay.”

Nghi vấn về chiến lược của Thủ tướng Canada

Bộ trưởng Bessent cũng bày tỏ sự hoài nghi về động thái của ông Carney, cho rằng quyết định này dường như nhằm “ghi điểm” với các đồng nghiệp theo chủ nghĩa toàn cầu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) hơn là vì lợi ích của người dân Canada.

Theo ông Bessent, chỉ vài tháng trước, Canada vẫn cùng Mỹ và châu Âu áp thuế cao lên thép Trung Quốc để chống bán phá giá. Tuy nhiên, việc ông Carney thay đổi lập trường và thúc đẩy “quan hệ đối tác chiến lược” mới với Bắc Kinh đã buộc Mỹ phải xem xét các biện pháp đáp trả, bao gồm cả việc áp thuế lên hàng hóa Canada.

Mỹ hiện là đối tác thương mại lớn nhất không thể thay thế của Canada. Theo dữ liệu mới nhất từ Chính phủ Canada, hơn 75% hàng xuất khẩu của nước này được đưa sang Mỹ, trong khi khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương chỉ chiếm vỏn vẹn 10,5%. Do đó, bất kỳ lệnh áp thuế nào từ Washington cũng sẽ gây ra cú sốc kinh tế cực lớn cho Ottawa.

Trước tình trạng dư thừa năng lực sản xuất của Trung Quốc, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã lên tiếng nhắc nhở Thủ tướng Carney: “Ông thực sự tin rằng Trung Quốc sẽ mở cửa nền kinh tế để đón nhận hàng hóa xuất khẩu từ Canada ư?”

Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 100%

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump đã có những phát ngôn cực kỳ cứng rắn về vấn đề này. Ông cho rằng Trung Quốc sẽ “nuốt chửng” Canada, phá hủy các doanh nghiệp và cấu trúc xã hội của nước này nếu Ottawa lún sâu vào thỏa thuận với Bắc Kinh.

“Nếu Thủ tướng Carney nghĩ rằng ông ấy có thể biến Canada thành một ‘cảng trung chuyển’ để đưa hàng hóa Trung Quốc vào Mỹ, thì ông ấy đã lầm to,” Tổng thống Trump viết. “Nếu thỏa thuận Canada-Trung Quốc được thực thi, tất cả hàng hóa Canada vào Mỹ sẽ ngay lập tức đối mặt với mức thuế 100%.”

Trong các bài đăng bổ sung vào Chủ nhật, Tổng thống Trump nhận định Canada đang “tự hủy hoại mình một cách hệ thống”. Ông cho rằng thỏa thuận với Bắc Kinh là một thảm họa và lưu ý thêm rằng: “Tất cả các doanh nghiệp của họ (Canada) đang tháo chạy sang Mỹ. Tôi thực sự muốn thấy Canada tồn tại và thịnh vượng!”

Phản ứng từ Ottawa

Trước những áp lực từ Washington, Thủ tướng Mark Carney hôm Chủ nhật tuyên bố tại Ottawa rằng Canada “không có ý định” ký kết một hiệp định thương mại tự do (FTA) với Trung Quốc. Ông giải thích rằng các cuộc đàm phán vừa qua chỉ nhằm điều chỉnh một số vấn đề phát sinh trong những năm gần đây.

Ông Carney cũng khẳng định Canada sẽ tôn trọng các cam kết trong USMCA. Theo quy định của hiệp định này, bất kỳ quốc gia thành viên nào muốn đàm phán thương mại với một nền kinh tế phi thị trường (như Trung Quốc) đều phải thông báo và tham vấn với các đối tác còn lại trong khối.