Theo các nguồn tin trong ngành, phí bảo hiểm cho tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz đã tăng vọt lên tới 5 triệu USD cho mỗi tàu. Dù chi phí rất cao, việc mua bảo hiểm cho tàu đi qua tuyến đường này vẫn khả thi.

Eo biển Hormuz (Ảnh: Bản đồ công cộng)

Bloomberg đưa tin hôm thứ Hai (16/3) rằng theo những người am hiểu tình hình, phí bảo hiểm hiện đã tăng lên khoảng 5% giá trị con tàu, cao gấp 5 lần so với thời điểm đầu cuộc chiến với Iran, thậm chí cao hơn vài điểm phần trăm so với giai đoạn xung đột ít căng thẳng hơn.

Do liên quan đến thông tin riêng tư, các nguồn tin này yêu cầu được giấu tên. Điều đó có nghĩa là, để mua bảo hiểm cho một tàu chở dầu trị giá 100 triệu USD, chi phí sẽ vào khoảng 5 triệu USD.

Dù phí bảo hiểm rất cao, điều này cũng cho thấy rằng đối với một số ít tàu vẫn muốn đi qua tuyến đường thủy quan trọng này, bảo hiểm vẫn có thể mua được.

Eo biển Hormuz thường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới. Một vấn đề then chốt là liệu các chủ tàu có sẵn sàng chấp nhận rủi ro an ninh để đi qua tuyến đường này hay không.

Một nguồn tin cho biết, cho đến nay phần lớn các báo giá bảo hiểm đều dành cho những con tàu có liên hệ với Trung Quốc, Ấn Độ hoặc Pakistan.

Các công ty bảo hiểm tại thị trường London cho biết tàu thuyền hoạt động ở khu vực Trung Đông vẫn có thể mua được bảo hiểm, và điều này không phải là yếu tố cản trở thương mại trong khu vực.

Khi được hỏi rằng nếu các tàu rải thủy lôi của Iran bị phá hủy thì tại sao Hoa Kỳ không thể ngay lập tức mở lại tuyến vận tải qua Eo biển Hormuz, Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai cho biết cần phải có tàu sẵn sàng đi qua thì hoạt động hàng hải bình thường mới có thể được khôi phục.

Mỹ cũng đã công bố một kế hoạch tái bảo hiểm trị giá 20 tỷ USD nhằm hỗ trợ khôi phục hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz. Các quan chức của Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (DFC) tuần trước cho biết các công ty bảo hiểm đã bày tỏ sự quan tâm đến việc hợp tác với DFC để cung cấp tái bảo hiểm.

Tuy nhiên, nỗ lực của Mỹ nhằm kêu gọi các đồng minh giúp bảo đảm an toàn cho tuyến đường thủy này cho đến nay vẫn chưa nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ.

Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải của Anh ước tính rằng kể từ ngày 1/3, tại Vịnh Ba Tư và các vùng biển lân cận đã xảy ra ít nhất 20 vụ việc liên quan đến an ninh hàng hải. Vụ việc gần nhất xảy ra vào ngày 12/3, khi một tàu container bị va chạm và bốc cháy.

Những quốc gia nào ủng hộ các nhiệm vụ hộ tống ở eo biển Hormuz?

Tổng thống Donald Trump cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio sẽ sớm công bố danh sách các quốc gia đã ký thỏa thuận với Hoa Kỳ nhằm hỗ trợ bảo đảm an ninh cho Eo biển Hormuz. Phát biểu được đưa ra ngày 16/3 tại Nhà Trắng trong bữa trưa với hội đồng quản trị Trung tâm Nghệ thuật Kennedy.

Khi được hỏi những nước nào sẽ ủng hộ các hoạt động của Mỹ liên quan đến Iran, ông Trump nói danh sách cụ thể sẽ do Rubio công bố. Ông chỉ cho biết một số quốc gia ở gần Iran, trong khi những nước khác ở xa hơn. Tổng thống cũng tiết lộ đã trao đổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về khả năng Pháp hỗ trợ mở lại tuyến vận tải qua eo biển Hormuz. Theo ông Trump, mức độ ủng hộ của ông Macron đối với kế hoạch này là “8 trên 10” và Washington tin rằng Paris sẽ tham gia hỗ trợ.

Dù vậy, ông Trump từ chối nêu cụ thể các quốc gia sẽ tham gia liên minh bảo đảm an ninh tuyến hàng hải này. Trước đó, ông nhắc đến một số nước như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và nhiều nước châu Âu, nhấn mạnh rằng các nền kinh tế này phụ thuộc vào nguồn dầu đi qua eo biển Hormuz nhiều hơn Mỹ.

Trong khi đó, chiến sự giữa Hoa Kỳ, IsraelIran đã làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu tại Trung Đông. Xuất khẩu dầu từ khu vực, bao gồm các nước sản xuất lớn như Saudi Arabia, đã giảm ít nhất 60% trong tuần này do nhiều chuyến vận chuyển bị hủy và một số mỏ dầu phải tạm ngừng hoạt động. Việc eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất từng ghi nhận trên toàn cầu, đẩy giá dầu thô lên mức cao nhất trong bốn năm.

Theo dữ liệu của Kpler, trong tuần kết thúc ngày 15/3, xuất khẩu dầu thô, condensate và sản phẩm dầu từ tám nước Trung Đông gồm Saudi Arabia, Kuwait, Iran, Iraq, Oman, Qatar, BahrainUAE chỉ còn trung bình 9,71 triệu thùng/ngày, giảm 61% so với mức 25,13 triệu thùng/ngày trong tháng 2.

Nhà phân tích Johannes Rauball của Kpler cho biết lượng dầu thô đang được lưu trữ trên biển ở Trung Đông đã vượt 50 triệu thùng, cao hơn nhiều so với mức khoảng 10 triệu thùng trước chiến tranh.

Lý Ngọc t/h