Quốc hội Mỹ thúc giục thả Jimmy Lai trước cuộc gặp Trump – Tập

Ủy ban Quốc hội và Hành pháp Mỹ về Trung Quốc (CECC) ngày 16/9 tổ chức phiên điều trần với chủ đề kêu gọi lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình trả tự do cho ông Jimmy Lai (Lê Trí Anh), nhà sáng lập báo Apple Daily đang bị giam tại Hong Kong. Phiên điều trần diễn ra chỉ vài ngày trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và ông Tập tại Washington, khiến vấn đề này thu hút sự chú ý.

Phiên điều trần có sự tham dự của Sebastian Lai, con trai ông Jimmy Lai và là người sáng lập chiến dịch “Free Jimmy Lai”, cùng Mark Clifford, Chủ tịch Quỹ Ủy ban Tự do Hong Kong, và Steve Yates, nghiên cứu viên cấp cao về Trung Quốc và an ninh quốc gia tại Heritage Foundation. Chủ trì phiên điều trần là Hạ nghị sĩ Cộng hòa Chris Smith, đồng Chủ tịch CECC.

Ông Smith cho biết gia đình Jimmy Lai rất biết ơn việc Tổng thống Trump từng trực tiếp đề nghị ông Tập trả tự do cho cha mình. Ông đồng thời kêu gọi Trump tiếp tục nêu vấn đề này trong cuộc gặp sắp tới.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại phiên điều trần là tình trạng sức khỏe của gia đình Jimmy Lai. Con gái ông, Claire, vốn dự định tham dự phiên điều trần nhưng được chẩn đoán mắc một dạng ung thư xâm lấn vài tuần trước và đang điều trị. Sebastian cho biết cha mình phải nghe tin con gái mắc bệnh khi đang bị biệt giam trong nhà tù an ninh cao, nhưng không thể ở bên để chăm sóc cô.

Jimmy Lai, 78 tuổi, đã bị giam giữ khoảng sáu năm. Tháng 2 năm nay, một tòa án Hong Kong kết tội ông theo luật an ninh quốc gia và tuyên án 20 năm tù, mức án dài nhất được áp dụng theo luật này cho đến nay. Phía gia đình cho rằng nếu không được trả tự do sớm, ông có thể phải chết trong tù.

Tại phiên điều trần, các nhân chứng cũng tập trung vào tình trạng tự do báo chí, pháp quyền và quyền tự trị tại Hong Kong. Jimmy Lai là người sáng lập Apple Daily, một trong những tờ báo ủng hộ dân chủ nổi bật tại Hong Kong. Tờ báo buộc phải đóng cửa năm 2021 sau khi giới chức bắt giữ các lãnh đạo cấp cao và đóng băng tài sản của công ty.

Sebastian kể rằng cha ông đã 3 lần phải đánh đổi những gì mình có để bảo vệ niềm tin vào tự do. Ông Lai từng rời Trung Quốc đại lục khi mới 12 tuổi để đến Hong Kong. Sau khi xây dựng một doanh nghiệp thời trang thành công, ông từ bỏ hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc sau sự kiện Thiên An Môn năm 1989 và thành lập Apple Daily với quan điểm “thông tin là lựa chọn, lựa chọn là tự do”. Đến năm 2020, ông quyết định ở lại Hong Kong thay vì rời đi sau khi luật an ninh quốc gia được áp dụng.

Steve Yates cho rằng trường hợp Jimmy Lai có ý nghĩa rộng hơn một vụ án cá nhân, trong khi Mark Clifford cảnh báo rằng thời gian dành cho việc tìm kiếm giải pháp nhân đạo đang không còn nhiều.

Ông Chris Smith kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp Mỹ lên tiếng về trường hợp Jimmy Lai và các vấn đề nhân quyền tại Hong Kong. Trong khi đó, Sebastian tiếp tục kêu gọi ông Tập trả tự do cho cha mình để ông có thể trở về đoàn tụ với gia đình và ở bên con gái trong thời điểm khó khăn nhất.

Khả năng vấn đề Jimmy Lai được đưa vào chương trình nghị sự tại cuộc gặp Trump – Tập sắp tới vẫn chưa được xác định.