Tên lửa Iran có thể đã chuyển sang dùng hệ thống định vị Bắc Đẩu của Trung Quốc

Lý Tư Tề
•
Thứ Sáu, 13/03/2026

Trong bối cảnh Iran phải đối phó với các biện pháp tác chiến điện tử của Mỹ và Israel làm gián đoạn GPS, các chuyên gia nhận định hệ thống dẫn đường tên lửa của Iran có thể đã chuyển từ GPS sang sử dụng hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc nhằm nâng cao độ chính xác.

Kể từ khi liên quân Mỹ–Israel triển khai các hành động quân sự, Iran đã ráo riết tiến hành trả đũa, đặc biệt trong giai đoạn đầu đã phóng nhiều tên lửa và máy bay không người lái vào các căn cứ Mỹ và các nước láng giềng. Dù phần lớn tên lửa và máy bay không người lái của Iran bị đánh chặn, vẫn có một số trúng mục tiêu, gây thương vong. Ví dụ, trong 7 quân nhân Mỹ thiệt mạng được công bố, 6 người đầu tiên tử nạn hôm 1/3 tại cảng Shuaiba, Kuwait, do tấn công bằng máy bay không người lái của Iran.

Hiệu quả của tên lửa và máy bay không người lái Iran dường như vượt xa thành tích trước đây. Al Jazeera đưa tin, độ chính xác trong việc tấn công mục tiêu của Iran khiến nhiều người liên tưởng tới hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc.

Chuyên gia tình báo Pháp cũng đưa ra quan điểm tương tự. Ông Alain Juillet, cựu Giám đốc phụ trách tình báo của Tổng cục An ninh Ngoại giao Pháp (DGES), trong chương trình podcast La Matinale Tocsin hôm 4/3, nhận xét rằng kể từ sau “Cuộc chiến 12 ngày” với Israel hồi tháng Sáu năm ngoái, độ chính xác của tên lửa Iran đã tăng rõ rệt, và rất có khả năng Iran đã được cấp quyền sử dụng hệ thống Bắc Đẩu của Trung Quốc.

Ông Juillet, khi còn giữ chức vụ tại DGES, chịu trách nhiệm về thông tin kinh tế của Bộ Quốc phòng Pháp (SGDN). Ông nhận xét: “Điều bất ngờ trong cuộc chiến này là, so với ‘Cuộc chiến 12 ngày’ cách đây 8 tháng, độ chính xác tên lửa Iran cao hơn nhiều, làm dấy lên nhiều thắc mắc về hệ thống dẫn đường của chúng”.

Đây không phải lần đầu truyền thông hay các chuyên gia nhắc tới việc Iran có thể dùng hệ thống Bắc Đẩu. Tháng Tám năm ngoái, South China Morning Post đưa tin Iran đang cân nhắc sử dụng hệ thống này.

Viện Nghiên cứu An ninh Quốc phòng Đài Loan hôm 2/3 đăng bài viết “Tại sao Iran không thể chống lại liên quân Mỹ–Israel hiệu quả”, do Lin Chao-Lun, phó nghiên cứu viên Viện An ninh mạng và Quyết định chiến lược, thực hiện. Trong bài, ông viết: “Hệ thống tên lửa Iran cũng đã chuyển từ GPS sang tín hiệu quân sự Bắc Đẩu-3 của Trung Quốc, nhằm nâng cao độ chính xác và khả năng chống nhiễu”.

Ông phân tích, việc Iran từ bỏ GPS để dùng Bắc Đẩu giúp tránh các biện pháp tác chiến điện tử gây nhiễu từ Mỹ và Israel. Hệ thống Bắc Đẩu không chỉ cung cấp định vị mà còn hỗ trợ truyền tin nhắn ngắn, tức gửi và nhận chỉ thị trực tiếp qua vệ tinh mà không cần mạng liên lạc mặt đất, cho phép thiết bị cuối (xe cộ, tàu thuyền, hệ thống vũ khí) gửi tọa độ, nhận lệnh và báo cáo tình trạng.

Tuy nhiên, ông Lin Chao-Lun nhấn mạnh: “Dù Iran đã nhập khẩu hệ thống phòng không, thiết bị tình báo vệ tinh và các phần mềm-phần cứng từ Trung Quốc, họ chưa tích hợp hệ thống tốt, khiến mạng lưới phòng thủ không phát huy hiệu quả khi đối mặt sức mạnh tác chiến điện tử và khả năng nhận thức tình huống vượt trội của Mỹ. Vũ khí thiếu tích hợp trong thực chiến trở nên rời rạc”.

Kết luận bài viết, ông nói: “Dù Trung Quốc liên tục xuất khẩu công nghệ quân sự và tìm cách ảnh hưởng vào các xung đột khu vực, nhưng nếu so sánh trực tiếp năng lực quân sự tổng thể của Trung Quốc với Mỹ, vẫn còn khoảng cách rất xa. Sự chênh lệch toàn diện này – bao gồm kinh nghiệm thực chiến, tích hợp hệ thống, nghiên cứu công nghệ cao và nhận thức tình huống chiến trường – chính là lý do Iran, dù có trang bị và hợp tác kỹ thuật từ Trung Quốc, vẫn không thể chống đỡ hiệu quả trong xung đột lần này”.