TT Trump: Khoản “cổ tức” 5.000 USD cho người Mỹ sẽ không dùng tiền thuế

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick hôm thứ Năm (10/9) cho biết khoản “cổ tức” 5.000 USD mà Tổng thống Donald Trump đề xuất dành cho mỗi công dân Mỹ trưởng thành sẽ không được lấy từ tiền thuế của người dân. 

“Đó không phải là tiền thuế”, ông Lutnick nói với NBC News tại Bảo tàng và Khu tưởng niệm Quốc gia 11/9 ở New York. Ông cho biết chính quyền sẽ có thể “tạo ra đủ nguồn thu để chi trả số tiền mà Tổng thống Donald Trump muốn phân phát, chứ không lấy từ thâm hụt ngân sách và cũng không lấy từ người nộp thuế”.

Ông Trump công bố đề xuất vào tối thứ Tư (9/9) tại hội nghị toàn quốc giữa nhiệm kỳ đầu tiên của Đảng Cộng hòa ở Dallas, nói rằng ông sẽ cấp khoản “cổ tức” 5.000 USD cho mỗi công dân Mỹ trưởng thành nếu Đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

“Nếu Đảng Cộng hòa giành quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện Mỹ, cả hai viện… nhờ sức mạnh to lớn và thành công về kinh tế của chúng ta, tôi sẽ cấp khoản cổ tức 5.000 USD cho mỗi công dân trưởng thành của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ”, ông Trump nói tại cuộc mít tinh.

Ông Lutnick đồng tình với quan điểm của ông Trump, nói rằng nếu Đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát Quốc hội, họ sẽ “thực hiện kế hoạch đó và chúng tôi sẽ trả số tiền đó cho người Mỹ, chứ không lấy từ tiền của người nộp thuế”.

Hôm thứ Năm, ông Trump cho biết tốc độ tăng trưởng mạnh của nền kinh tế Mỹ sẽ đủ để trang trải các khoản này.

“Chúng ta đang đạt mức tăng trưởng mà chưa quốc gia nào từng chứng kiến”, ông Trump nói. “Chúng ta có hàng nghìn tỷ USD đang đổ vào, và cuối cùng chi phí này sẽ không phải là vấn đề quá lớn.”

“Và tôi nghĩ người dân của chúng ta xứng đáng nhận được điều đó”, ông nói. “Đừng quên rằng họ đang đầu tư, và họ sẽ tái đầu tư số tiền đó vào đất nước”.

Ông Trump cũng nói trong một cuộc phỏng vấn với CBS News hôm thứ Năm rằng chính quyền tin rằng có thể không cần Quốc hội thông qua trước khi các khoản tiền được chi trả.

“Chúng tôi cho rằng không cần. Nếu cần, tôi nghĩ Quốc hội sẽ làm. Nhưng chúng tôi cho rằng không cần. Đất nước đang làm rất tốt, chúng ta đã thu được hàng nghìn tỷ USD từ thuế quan và các nguồn khác”, ông Trump nói, đồng thời cho biết hàng nghìn tỷ USD đã được đầu tư vào các nhà máy sản xuất và những ngành công nghiệp khác tại Mỹ cùng với các thành quả kinh tế khác.

Đề xuất này nhận được cả sự ủng hộ lẫn chỉ trích từ các nghị sĩ Cộng hòa và Dân chủ.

Thượng nghị sĩ Bernie Moreno (Đảng Cộng hòa, bang Ohio) cho biết ông sẽ chuẩn bị dự luật về các khoản thanh toán này trong một bài đăng trên X. Dân biểu Michigan Tim Walberg cho biết “đây là lần đầu tiên tôi nghe về đề xuất này vào tối qua”, nhưng gọi đây là chính sách kinh tế tốt.

“Nếu có thể thực hiện được, người nộp thuế Mỹ xứng đáng được hưởng khoản tiền đó thay vì để chính phủ giữ lại”, ông Walberg nói trước một phiên họp ngắn tại Điện Capitol hôm thứ Năm.

Phó Tổng thống JD Vance cũng bảo vệ đề xuất này ngay sau khi ông Trump công bố, nói với người dẫn chương trình Fox News Bret Baier rằng ông không xem đây là “một ý tưởng gây tranh cãi”.

Ông Vance mô tả số tiền thu được từ thuế quan là “đáng kinh ngạc”.

“Điều Tổng thống đang nói đơn giản là, nếu các bạn tiếp tục để chúng tôi nắm quyền và cho phép chúng tôi tiếp tục thực hiện những việc này, thì các bạn sẽ được chia sẻ một phần lợi ích từ sự thịnh vượng đáng kinh ngạc mà chúng tôi đang tạo ra ở Hợp chúng quốc Hoa Kỳ”, ông nói.

Cựu Dân biểu Cộng hòa Bob Good của Virginia chỉ trích đề xuất này trong các bài đăng trên X hôm thứ Năm.

“Liệu những thành viên đảng Cộng hòa hậu bảo thủ cũng sẽ tìm cách bênh vực ‘cổ tức’ 5.000 USD của ông Trump, một chiêu mua phiếu mang màu sắc xã hội chủ nghĩa, có thể khiến ngân sách phải chi gần 1 nghìn tỷ USD?” ông viết.

“Ông Trump đề xuất phát tiền kích thích kinh tế nhiều hơn cả số tiền ông và ông Biden từng phát trong thời COVID, điều đã gây ra lạm phát hiện nay, lãi suất cao và khủng hoảng chi phí sinh hoạt và khả năng chi trả”, ông Good viết trong một bài đăng khác. “Trong khi đó, nợ hiện nay là 40 nghìn tỷ USD, so với 27 nghìn tỷ USD vào thời điểm bắt đầu COVID.”

Các nghị sĩ Dân chủ trong Quốc hội cũng chỉ trích đề xuất. Dân biểu Ted Lieu (Đảng Dân chủ, bang California) chế giễu thông báo này, viết trên mạng xã hội rằng nếu Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện, mọi người sẽ được nhận khoản cổ tức 10.000 USD, một con ngựa con và kem miễn phí suốt đời.

Thượng nghị sĩ Chris Coons (Đảng Dân chủ, bang Delaware) viết trên X rằng khoản thanh toán này sẽ “khiến thâm hụt bùng nổ, đẩy chi phí vay mua nhà và ô tô tăng lên, đồng thời khiến lạm phát tăng vọt”, đồng thời cáo buộc lời hứa này là một nỗ lực “mua chuộc” người dân để họ bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa.

Tại Ủy ban Vì một Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm, một tổ chức nghiên cứu có xu hướng thiên tả tại Washington, các nhà phân tích ước tính các khoản chi trả này có thể làm thâm hụt ngân sách tăng đáng kể, với tổng chi phí khoảng 1,2 nghìn tỷ USD.

“Trong khi nền kinh tế hiện đang vận hành gần mức công suất tối đa, việc đưa một lượng tiền lớn vào nền kinh tế sẽ thúc đẩy nhu cầu và nhiều khả năng làm lạm phát gia tăng”, nhóm này viết trong một bài đăng trên blog hôm thứ Năm. “Chính sách này cũng có thể đẩy lãi suất lên cao, khi Cục Dự trữ Liên bang phản ứng trước lạm phát gia tăng, còn thị trường phản ứng trước mức nợ cao hơn.”

Thống đốc Florida Ron DeSantis, một thành viên Cộng hòa, cũng chỉ trích đề xuất, nói rằng các khoản thanh toán sẽ làm tăng nợ quốc gia và lạm phát, đồng thời cho rằng nguồn thu dư thừa nên được dùng để cắt giảm thuế.

Tác động đối với thâm hụt và nợ

Nền kinh tế Mỹ tăng trưởng với tốc độ hàng năm hóa 1,5% trong quý II/2026, giảm nhẹ so với mức 1,6% trong quý I.

Theo Khảo sát Cộng đồng Mỹ của Cục Điều tra Dân số, tính đến năm 2024, Mỹ có khoảng 245 triệu công dân trưởng thành, đồng nghĩa với việc các khoản chi trả được đề xuất có thể tốn khoảng 1,3 nghìn tỷ USD.

Tổng thống Trump cho biết ông không lo ngại về tác động đối với thâm hụt ngân sách, vốn ở mức 1,78 nghìn tỷ USD trong năm tài khóa.

“Không, hoàn toàn không”, ông Trump trả lời khi được hỏi liệu ông có lo lắng về thâm hụt hay không.

Một phóng viên cũng chỉ ra rằng nợ quốc gia đã vượt 40 nghìn tỷ USD và hỏi ông Trump tại sao người Mỹ cần được khuyến khích đi bỏ phiếu nếu nền kinh tế đang hoạt động tốt như vậy.

“Tôi không làm điều đó để huy động cử tri đi bỏ phiếu”, ông Trump nói. “Tôi làm điều đó như một phần thưởng cho việc người dân phải chịu đựng 5 năm, hay 4 năm, của một tình trạng khủng khiếp do ông Biden gây ra.”

Ông viện dẫn các điều kiện kinh tế, biên giới và tội phạm, đồng thời nói rằng tình hình hiện đã được kiểm soát.

Đề xuất của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số sít sao tại cả Hạ viện và Thượng viện, trong khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn vài tuần nữa. Ông Trump và Đảng Cộng hòa đã tổ chức hội nghị toàn quốc kéo dài 2 ngày tại Dallas nhằm thúc đẩy tỷ lệ cử tri Cộng hòa đi bỏ phiếu.

Tổng thống Trump nói về Iran và giá xăng

Ông Trump cũng được hỏi về cuộc xung đột với Iran và tác động của nó đối với giá dầu. Ông nói giá xăng sẽ trở lại mức trước đây một khi Mỹ giành chiến thắng trong cuộc chiến.

“Không ai giỏi cắt giảm chi phí như tôi, nhưng Iran không thể có vũ khí hạt nhân”, ông Trump nói.

Ông Trump dự đoán cuộc xung đột sẽ kết thúc trước hoặc ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và giá xăng sẽ giảm xuống còn 2 USD/gallon. Ngày 7/9, giá xăng dao động từ 3,68 đến 5,36 USD/gallon.

Khi được hỏi làm thế nào ông có thể tự tin như vậy về dự báo này, ông Trump nói: “Về giá xăng, tôi khá chắc chắn. Tôi khá giỏi trong việc đó”. Ông cũng nói rằng nếu phải tiến hành cuộc chiến với Iran một lần nữa, ông sẽ làm “y hệt như vậy”.

Ông Trump nhớ lại rằng vào tháng 2, một ngày trước khi Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Sử thi (Epic Fury) được phát động, ông đang ở Iowa và nhìn thấy giá xăng thấp tới 1,85 hoặc 1,95 USD/gallon.

“Và tôi nghĩ giá sẽ trở lại những mức đó, thậm chí có lúc còn thấp hơn”, ông nói, đề cập đến giá xăng sau khi cuộc xung đột kết thúc.

Xem thêm

Ông Trump công bố chính sách mới sau bầu cử, những điểm nhấn tại đại hội Cộng hòa

Đại hội bầu cử giữa nhiệm kỳ đầu tiên của Đảng Cộng hòa Mỹ đã khép lại tại Dallas hôm thứ Năm (10/9).