Lợn, bò, dê, trâu, chó, mèo đều có thể nhiễm virus Nipah

Minh Long
•
Thứ Năm, 29/01/2026

Cục Chăn nuôi và Thú y cảnh báo virus Nipah có độc lực cao có thể lưu hành trên 6 loài vật nuôi: lợn, bò, dê, trâu, chó, mèo, với lợn đóng vai trò vật chủ khuếch đại và nguy cơ lây sang người.

Ngày 29/1, ông Phan Quang Minh, Cục phó Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết đơn vị đã có văn bản gửi các địa phương trên phạm vi cả nước đề nghị chủ động triển khai biện pháp ngăn chặn virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam.

Virus Nipah có ổ chứa tự nhiên là dơi ăn quả. Người có thể bị nhiễm virus thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết (nước tiểu, nước bọt), phân, chất thải của dơi nhiễm bệnh; qua thực phẩm như ăn trái cây hoặc uống nhựa cây bị nhiễm chất thải của dơi.

Tuy nhiên, ngoài lây truyền trên đàn dơi, virus Nipah có thể lây truyền thông qua vật chủ trung gian trên 6 loài vật nuôi: lợn, bò, dê, trâu, chó, mèo.

Trong đó, lợn đóng vai trò là vật chủ khuếch đại, sau đó lây sang người qua tiếp xúc gần với lợn bệnh hoặc giọt bắn từ đường hô hấp của lợn.

Ngoài ra, các động vật nuôi khác như trâu, bò, dê, ngựa, chó, mèo đều có khả năng nhiễm virus Nipah.

Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố tăng cường giám sát chủ động tại các cơ sở, hộ chăn nuôi lợn, đặc biệt tại các khu vực có mật độ quần thể dơi ăn quả (dơi ngựa) cao hoặc gần các khu bảo tồn thiên nhiên.

Giám sát hội chứng thông qua việc theo dõi chặt chẽ các đàn lợn có biểu hiện bất thường về hô hấp (ho khàn) hoặc có triệu chứng thần kinh (co giật, liệt).

Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, phải kịp thời báo ngay cho cơ quan có thẩm quyền và thực hiện lấy mẫu xét nghiệm.

Các địa phương tăng cường công tác kiểm soát giết mổ, kiểm dịch vận chuyển, kiểm soát giết mổ lợn tại các lò mổ tập trung, không để lợn không rõ nguồn gốc xâm nhập vào chuỗi cung ứng. Người tham gia giết mổ, kiểm soát giết mổ, tiếp xúc với động vật phải bảo đảm thực hiện tốt yêu cầu vệ sinh cá nhân.

Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương hướng dẫn cơ sở chăn nuôi thiết lập và duy trì các biện pháp an toàn sinh học, lắp đặt hệ thống lưới chắn côn trùng, chim, dơi xâm nhập vào chuồng nuôi, khu vực chăn nuôi; đảm bảo nguồn nước và thức ăn cho lợn không bị nhiễm chất thải (nước tiểu, nước bọt, phân) từ động vật hoang dã. Công nhân chăm sóc lợn cần được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động.

Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị các địa phương tăng cường truyền thông, khuyến cáo người dân thực hiện nguyên tắc 5 không trong chăn nuôi và giết mổ động vật hoang dã, đặc biệt là các loài vật chủ tự nhiên như dơi ăn quả (dơi ngựa), chim di cư, cầy, cáo.

Cụ thể: Không nuôi nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoang dã; không săn bắt, giết mổ động vật hoang dã; không sử dụng, tiêu thụ thịt động vật hoang dã; không để vật nuôi tiếp xúc với động vật hoang dã; không che giấu dịch bệnh khi phát hiện gia súc có triệu chứng bất thường (ho khan, co giật).

Khi thấy chim, dơi chết hàng loạt, người dân không được tự ý xử lý hoặc bán chạy; phải thông báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan thú y gần nhất để thực hiện lấy mẫu chẩn đoán bệnh và thu gom xử lý đúng quy định.