TP.HCM kiến nghị mở rộng diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhằm tăng cường bảo đảm an sinh cho lao động trong nền kinh tế số. 

TP.HCM kiến nghị mở rộng diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhằm tăng cường bảo đảm an sinh cho lao động trong nền kinh tế số. (Ảnh minh họa: Poravute Siriphiroon/shutterstock)

UBND TP.HCM vừa có báo cáo gửi Đoàn giám sát – Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội về tình hình thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp.

Trong báo cáo, TP.HCM đề xuất Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 theo hướng bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Trước đó, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đánh giá đây là nhóm lao động có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên và đang phát triển nhanh trong nền kinh tế số.

Việc mở rộng đối tượng tham gia nhằm tăng cường bảo đảm quyền lợi an sinh cho người lao động trong các mô hình việc làm mới.

Về phương thức đóng, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đề xuất thực hiện đóng hằng tháng thông qua các tổ chức kinh doanh vận hành ứng dụng công nghệ, đơn vị quản lý sàn thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng thanh toán và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số theo quy định của Chính phủ.

Theo báo cáo của UBND TP.HCM, tính đến ngày 31/5, toàn thành phố có hơn 4,8 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội, đạt trên 58% lực lượng lao động.

Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 94,8%, trong khi các chỉ tiêu về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp cơ bản đạt và vượt mục tiêu theo Nghị quyết 28 của Trung ương.

Đáng chú ý, số người hưởng bảo hiểm xã hội một lần đã giảm liên tục trong 3 năm gần đây.

Cụ thể, năm 2024 có hơn 185.000 người hưởng bảo hiểm xã hội một lần, năm 2025 giảm xuống còn hơn 146.000 người và 5 tháng đầu năm 2026 còn hơn 46.000 người.

Tuy nhiên, UBND TP.HCM cho rằng tốc độ tăng số người tham gia bảo hiểm xã hội vẫn chưa tương xứng với tiềm năng về dân số và lực lượng lao động, đặc biệt là bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Nguyên nhân được cho là do xu hướng dịch chuyển lao động từ khu vực chính thức sang khu vực phi chính thức ngày càng tăng vì tính linh hoạt và dễ tham gia thị trường lao động.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đang thu hẹp sản xuất, di dời nhà máy hoặc đẩy mạnh tự động hóa để giảm sự phụ thuộc vào lao động thủ công.

UBND TP.HCM cũng cho biết vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở pháp luật để không tham gia hoặc tham gia không đầy đủ bảo hiểm xã hội cho người lao động nhằm trốn đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc.

Minh Long