Xylitol: Chất thay thế đường liên quan đến nguy cơ đau tim, đột quỵ cao hơn

Diên An
•
Thứ Sáu, 11/09/2026

Xylitol là một chất tạo ngọt phổ biến được sử dụng trong nhiều loại sản phẩm, bao gồm kẹo cao su, các sản phẩm chăm sóc răng miệng, đồ uống và thực phẩm. Theo một nghiên cứu quan sát, những người có nồng độ xylitol trong máu cao có nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch cao hơn so với những người có nồng độ xylitol thấp hơn.

*Xylitol có nhiều trong các sản phẩm kẹo cao su. Ảnh: Wikimedia*

Trong nghiên cứu được trình bày tại một hội nghị của European Society of Cardiology (Hiệp hội Tim mạch châu Âu) vào cuối tháng 8, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những người có nồng độ chất tạo ngọt trong máu cao có nguy cơ gặp các vấn đề tim mạch nghiêm trọng như đau tim, đột quỵ hoặc tử vong cao hơn so với những người có nồng độ thấp hơn.

Theo thông cáo báo chí ngày 26/8 của hiệp hội tim mạch, các nhà nghiên cứu đã đánh giá dữ liệu của 17.710 người tham gia từ hai nghiên cứu dài hạn quy mô lớn: European Prospective Investigation into Cancer (EPIC)-Norfolk (Nghiên cứu tiến cứu châu Âu về ung thư – Norfolk) và Canadian Longitudinal Study on Aging (CLSA) (Nghiên cứu dọc theo thời gian về lão hóa của Canada).

Trong nhóm thuần tập CLSA, các nhà nghiên cứu cho biết những người tham gia có nồng độ xylitol cao nhất có nguy cơ gặp các biến cố tim mạch nghiêm trọng cao hơn 57% trong thời gian theo dõi 6 năm, so với những người thuộc nhóm có nồng độ thấp nhất. Ở nhóm thuần tập EPIC, họ nhận thấy những người thuộc nhóm có nồng độ xylitol cao nhất có nguy cơ cao hơn 18% so với những người thuộc nhóm có nồng độ xylitol thấp nhất.

Theo thông cáo, mối liên quan giữa chất tạo ngọt này và các biến cố tim mạch là “độc lập với những yếu tố nền như chỉ số khối cơ thể, tăng huyết áp, tiểu đường và nồng độ lipid, vốn có thể khiến mọi người có xu hướng lựa chọn các sản phẩm ít calo”.

Trong thông cáo báo chí ngày 26/8, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng đây là một nghiên cứu quan sát, nghĩa là khó có thể suy luận mối quan hệ nhân quả giữa xylitol và nguy cơ nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. Họ nói thêm rằng cần tiến hành thêm các nghiên cứu khác nữa.

“Những người cho rằng chất tạo ngọt nhân tạo tốt cho sức khỏe hơn đường thường sử dụng chúng và các cơ quan quản lý nhìn chung vẫn coi chúng là an toàn”, bác sĩ Marco Witkowski thuộc Charité University Hospital (Bệnh viện Đại học Charité) ở Berlin cho biết trong một tuyên bố ngày 26/8.

Witkowski, người tham gia vào nghiên cứu cho biết thêm: “Những phát hiện dài hạn của chúng tôi trên dân số nói chung cho thấy chúng ta biết rất ít về tính an toàn đối với tim mạch của xylitol và cho thấy cần tiến hành thêm các nghiên cứu khác nữa, đặc biệt là khi lượng xylitol trong các sản phẩm tiếp tục gia tăng”.

Có vị ngọt tương tự như đường thông thường, xylitol là một loại rượu đường tồn tại tự nhiên trong nhiều loại rau, trái cây và một số loài cây. Theo Harvard Medical School (Trường Y Harvard), xylitol cũng được bán tại các cửa hàng dưới dạng bột tinh thể màu trắng.

Ngoài những vấn đề tiềm ẩn về tim mạch được nêu bật trong nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu về sức khỏe cũng cho biết riêng rằng xylitol có thể gây ra các vấn đề về tiêu hóa như tiêu chảy, đầy hơi và chướng bụng, theo một nghiên cứu được công bố trên trang web của National Institutes of Health (Viện Y tế Quốc gia).

Các cơ quan chức năng từ lâu cũng cảnh báo rằng chó không nên ăn xylitol, vì chất này có thể gây suy gan, hạ đường huyết nguy hiểm hoặc tử vong.

“Nếu bạn cho rằng chó của mình có thể đã ăn phải một sản phẩm chứa xylitol, hãy lập tức gọi cho bác sĩ thú y, phòng khám cấp cứu hoặc trung tâm kiểm soát ngộ độc động vật”, Food and Drug Administration (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) cho biết trên trang web của mình. Việc một sản phẩm được quảng cáo là có “0 gram đường” hoặc “không đường” không có nghĩa là sản phẩm đó sử dụng xylitol.

Theo Johns Hopkins University (Đại học Johns Hopkins), các chất thay thế đường khác bao gồm stevia, erythritol, sorbitol, maltitol, sucralose, aspartame và nhiều chất khác. Một số có nguồn gốc tự nhiên, trong khi những chất khác như aspartame, saccharin và sucralose là chất tạo ngọt nhân tạo.

Theo The Epoch Times