Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm thứ Ba (3/3) thông báo rằng Vương quốc Anh đang điều một tàu chiến và hai trực thăng Wildcat của Hải quân Hoàng gia tới Síp sau khi một máy bay không người lái của Iran tấn công căn cứ Không quân Hoàng gia Anh (RAF) tại Akrotiri vào sáng sớm thứ Hai (2/3) trên hòn đảo phía đông Địa Trung Hải này.

Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu trước truyền thông tại Brussels, Bỉ vào ngày 2/10/2024. (Nguồn: Alexandros Michailidis/ Shutterstock)

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Starmer cho biết ông đã nói chuyện với Tổng thống Síp, và Anh đang triển khai các trực thăng có khả năng chống máy bay không người lái, cùng tàu khu trục phòng không HMS Dragon, tới khu vực.

“Vương quốc Anh hoàn toàn cam kết bảo đảm an ninh cho Síp và các quân nhân Anh đồn trú tại đây,” ông Starmer viết trong bài đăng. “Chúng tôi đang tiếp tục các hoạt động phòng thủ… Chúng tôi sẽ luôn hành động vì lợi ích của Vương quốc Anh và các đồng minh của mình.”

Vụ tấn công, xảy ra chỉ vài ngày sau khi ông Starmer tái khẳng định rằng nước Anh không tham gia vào cuộc xung đột, đã đánh trúng một đường băng tại căn cứ không quân ngay sau nửa đêm hôm thứ Hai.

Dù không có thương vong, thiệt hại nhẹ đã được ghi nhận.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey tuyên bố nước này đang “hành động nhanh chóng” để tăng cường hơn nữa sự hiện diện phòng thủ tại Đông Địa Trung Hải.

“Tàu HMS Dragon mang lại năng lực phòng không đẳng cấp thế giới, và các trực thăng Wildcat của chúng ta được trang bị tên lửa Martlet để đối phó với mối đe dọa của máy bay không người lái ngày càng gia tăng,” ông Healey viết trong một tuyên bố. “Tôi vô cùng tự hào về sự chuyên nghiệp và lòng dũng cảm của các quân nhân thuộc Lực lượng Vũ trang của chúng ta, những người trong những ngày gần đây đã hành động thành công trên khắp khu vực để bảo vệ các đồng minh và lợi ích của Anh.”

Tàu HMS Dragon, một tàu khu trục Type 45, sẽ tăng cường khả năng của Anh trong việc phát hiện, theo dõi và tiêu diệt các mối đe dọa trên không — bao gồm cả máy bay không người lái.

Con tàu được trang bị hệ thống tên lửa Sea Viper tiên tiến hàng đầu thế giới, có thể phóng 8 tên lửa trong vòng chưa đầy 10 giây và dẫn đường đồng thời cho tối đa 16 tên lửa.

Việc triển khai này diễn ra trong bối cảnh lực lượng vũ trang Anh đã bắn hạ thành công nhiều máy bay không người lái trong khu vực trong vòng 24 giờ qua.

Các tiêm kích F-35B của RAF đã bắn hạ các máy bay không người lái trên không phận Jordan — đây là lần đầu tiên một chiếc F-35 của RAF tiêu diệt mục tiêu trong hoạt động tác chiến — với sự hỗ trợ của tiêm kích Typhoon và máy bay tiếp dầu Voyager.

Một đơn vị chống máy bay không người lái của Anh đã vô hiệu hóa các máy bay không người lái trong không phận Iraq đang hướng tới lực lượng liên quân, trong khi một chiếc RAF Typhoon hoạt động cùng Phi đội 12 liên hợp Anh–Qatar đã bắn hạ một máy bay không người lái tấn công một chiều của Iran nhằm vào Qatar, bằng tên lửa không đối không hôm thứ Hai.

Trước vụ tấn công tại Síp, ông Starmer đã công bố một video giải thích rằng Iran đã tiến hành các cuộc tấn công liên tục trên khắp khu vực nhằm vào những quốc gia không tấn công họ.

“Họ đã tấn công các sân bay và khách sạn nơi công dân Anh đang lưu trú. Đây rõ ràng là một tình huống nguy hiểm,” ông Starmer cho hay. “Chúng ta có ít nhất 200.000 công dân Anh trong khu vực. Cư dân, các gia đình đi nghỉ mát và những người đang quá cảnh. Tôi yêu cầu tất cả công dân của chúng ta trong khu vực vui lòng đăng ký sự hiện diện của mình. Và tuân thủ hướng dẫn đi lại của Bộ Ngoại giao. Tôi biết đây là thời điểm vô cùng đáng lo ngại, và chúng tôi sẽ tiếp tục làm mọi điều có thể để hỗ trợ các bạn.”

Ông Starmer nói thêm rằng lực lượng vũ trang Anh cũng đang “đối mặt với rủi ro,” lưu ý rằng Iran đã tấn công một căn cứ quân sự hôm thứ Bảy (28/2) tại Bahrain, “suýt trúng các quân nhân Anh”.

“Cái chết của lãnh tụ tối cao sẽ không ngăn cản được Iran thực hiện các cuộc tấn công này,” ông Starmer nói. “Cách tiếp cận của họ đang trở nên ngày càng liều lĩnh và nguy hiểm hơn đối với thường dân. Quyết định của chúng tôi rằng Vương quốc Anh sẽ không tham gia các cuộc tấn công nhằm vào Iran, là có chủ ý. Ít nhất là vì chúng tôi tin rằng con đường tốt nhất cho khu vực và cho thế giới là một giải pháp thông qua đàm phán — trong đó Iran đồng ý từ bỏ mọi tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân — nhưng Iran vẫn đang tấn công các lợi ích của Anh, đặt người dân Anh vào nguy cơ rất lớn, cùng với các đồng minh của chúng ta trong khu vực. Đó là tình hình chúng ta đang phải đối mặt hôm nay.”

Ông Stamer cho biết các đối tác tại vùng Vịnh đã yêu cầu Anh “làm nhiều hơn nữa” để bảo vệ họ, dẫn tới quyết định cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ không quân của Anh để tiến hành các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm vào các bệ phóng và kho chứa tên lửa của Iran.

“Chúng ta có các máy bay phản lực Anh trên không như một phần của các hoạt động phòng thủ phối hợp, vốn đã đánh chặn thành công các cuộc tấn công của Iran. Nhưng cách duy nhất để chấm dứt mối đe dọa là phá hủy các tên lửa ngay từ nguồn gốc — tại các kho chứa hoặc các bệ phóng của họ, được sử dụng để phóng các tên lửa,” ông Starmer nói. “Cơ sở cho quyết định của chúng tôi là quyền tự vệ tập thể của những người bạn và đồng minh lâu năm, cũng như bảo vệ sinh mạng người Anh… Chúng tôi không tham gia các cuộc tấn công này, nhưng sẽ tiếp tục các hành động phòng thủ trong khu vực.”

“Tôi muốn nói thật rõ ràng: Tất cả chúng ta đều nhớ những sai lầm tại Iraq, và chúng ta đã rút ra bài học từ đó,” ông Stamer tiếp tục. “Chúng tôi không tham gia các cuộc tấn công ban đầu nhằm vào Iran, và chúng tôi sẽ không tham gia hành động tấn công lúc này. Nhưng Iran đang theo đuổi một chiến lược ‘phá sạch’. Vì vậy, chúng tôi đang hỗ trợ quyền tự vệ tập thể của các đồng minh và người dân của chúng ta trong khu vực bởi đó là nghĩa vụ của chúng tôi đối với người dân Anh. Đây là cách tốt nhất để loại bỏ mối đe dọa cấp bách và ngăn tình hình leo thang thêm. Đây là Chính phủ Anh đang bảo vệ lợi ích và sinh mạng của người Anh.”

Hôm thứ Ba (3/3), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer, nói rằng: “Chúng ta không phải đang làm việc với một người như Winston Churchill”, trong bối cảnh Anh không ủng hộ chiến dịch quân sự chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.

Phát biểu tại Phòng Bầu dục trước cuộc gặp với Thủ tướng Đức Friedrich Merz cùng ngày, ông Trump trả lời các câu hỏi của báo giới và bày tỏ sự không hài lòng với London. “Nhân tiện, tôi cũng không hài lòng với Vương quốc Anh,” ông nói, đề cập đến việc ông Starmer chặn Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh để tiến hành không kích Iran.

Ban đầu, ông Starmer đã ngăn Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh, đặc biệt là Diego Garcia, để thực hiện các cuộc tấn công trong chiến dịch “Cơn Cuồng nộ Sử thi”. Sau khi ông Trump phàn nàn, Anh mới cho phép sử dụng căn cứ này cho các “cuộc tấn công mang tính phòng thủ”.