Tối thứ Năm (19/3), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, đang có chuyến thăm chính thức tại Mỹ, đã tham dự quốc yến do Tổng thống Donald Trump tổ chức tại Nhà Trắng. Bữa tiệc không chỉ củng cố liên minh chiến lược giữa hai nước, mà còn mang đến không khí ấm áp và vui tươi nhờ lời khen của bà Takaichi dành cho con trai Barron của Tổng thống Trump.

Tổng thống Donald J. Trump chụp ảnh cùng Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tại Phòng Bầu dục, thứ Năm, ngày 19/3/2026. (Ảnh: Daniel Torok/ Nhà Trắng)

Trong bài phát biểu, bà Takaichi đặc biệt nhắc đến Barron Trump, người sắp bước sang tuổi 20 vào ngày hôm sau. Bà khen ngợi Barron đã trưởng thành, từ một cậu thiếu niên trong ấn tượng với công chúng trở thành một “quý ông cao lớn và điển trai”. Bà hài hước nhận xét rằng ngoại hình nổi bật và phong thái của Barron “không nghi ngờ gì” là nhờ di truyền từ cha mẹ.

Bà Takaichi nói với Tổng thống Trump: “Donald, nhìn ngài là thấy rõ cậu ấy thừa hưởng những ưu điểm này từ đâu, tất nhiên là từ cha mẹ”. Lời nói này ngay lập tức nhận được tràng pháo tay và tiếng cười vui vẻ từ toàn thể khách mời. Tổng thống Trump cũng mỉm cười hiểu ý và gật đầu.

Sau đó, bà Takaichi chính thức nhờ Tổng thống Trump chuyển lời chúc sinh nhật đến Barron. Cuộc trò chuyện này nhanh chóng trở thành tâm điểm của truyền thông, đặc biệt khi Barron hiện đang theo học tại Đại học New York và cao khoảng 2,05 m.

“Nhật Bản đã trở lại”

Đây là chuyến thăm chính thức Washington đầu tiên của bà Takaichi kể từ khi nhậm chức Thủ tướng Nhật Bản. Bên cạnh những lời chúc cá nhân thân thiện, bà cũng thể hiện lập trường ngoại giao kiên định. Bà nhấn mạnh liên minh Mỹ-Nhật là không thể thay thế, đồng thời trích dẫn câu nói của cố Thủ tướng Shinzo Abe, tuyên bố với thế giới rằng “Nhật Bản đã trở lại”. Để kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ, Chính phủ Nhật Bản thông báo sẽ tặng Washington D.C. 250 cây anh đào.

Hành động này nối tiếp truyền thống từ năm 1912, khi Nhật Bản lần đầu tặng cây anh đào, tượng trưng cho tình hữu nghị lâu dài giữa hai nước. Tổng thống Trump đáp lại, gọi bà Takaichi là “người bạn và đối tác vĩ đại”, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ cá nhân giữa hai bên đã trở nên “rất thân thiết”.

Chuyến thăm của bà Takaichi diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Israel vẫn đang tiến hành chiến dịch “Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Sử thi” nhằm vào Iran, khiến Eo biển Hormuz bị kiểm soát chặt chẽ. Do Nhật Bản phụ thuộc tới 87% nguồn nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch qua tuyến đường chiến lược này, bà Takaichi và ông Trump đã thảo luận sâu về khả năng duy trì ổn định nguồn cung năng lượng trong các cuộc gặp chính thức.

Trong ngày bà Takaichi đến Mỹ, Nhật Bản cùng 5 quốc gia châu Âu đã ra tuyên bố chung kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công vào tuyến đường này và cam kết hợp tác để đảm bảo an toàn cho tàu thuyền lưu thông.

Nhật Bản sẽ đầu tư 73 tỷ USD vào năng lượng Mỹ

Cùng ngày thứ Năm, Mỹ và Nhật Bản đã công bố một loạt thỏa thuận hợp tác nhằm tăng cường quan hệ đồng minh, trong đó Nhật Bản cam kết đầu tư 73 tỷ USD vào lĩnh vực năng lượng Mỹ, đồng thời công bố kế hoạch hành động về khoáng sản chiến lược và nguồn cung đất hiếm, nhằm ứng phó với các biện pháp gây sức ép kinh tế từ Trung Quốc và củng cố tính bền vững của chuỗi cung ứng.

Theo bản tóm tắt của Nhà Trắng sau cuộc họp, số tiền 73 tỷ USD này là dự án thứ hai trong kế hoạch đầu tư tổng cộng 550 tỷ USD của Nhật Bản tại Mỹ, nhằm đổi lấy miễn trừ thuế quan.

Cụ thể, cam kết đầu tư bao gồm:

  • Công ty liên doanh GE Vernova Hitachi sẽ xây dựng lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) tại Tennessee và Alabama, với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới 40 tỷ USD;
  • Khoảng 33 tỷ USD sẽ được dùng để xây dựng các nhà máy điện khí tự nhiên tại Pennsylvania và Texas.

GE Vernova Hitachi là liên doanh giữa General ElectricHitachi.

Nhà Trắng cho biết các dự án này sẽ giúp ổn định giá điện Mỹ và cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu ngày càng tăng.

Trước đó, Mỹ và Nhật đã thống nhất dự án đầu tư đầu tiên với số vốn 36 tỷ USD, bao gồm:

  • Nhà máy điện khí tự nhiên 9,2 GW tại Ohio;
  • Cơ sở xuất khẩu dầu thô biển sâu tại Vịnh Mexico;
  • Xây dựng năng lực sản xuất kim cương tổng hợp tại Mỹ, nhằm giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài.

Trong lĩnh vực an ninh kinh tế, Mỹ – Nhật chính thức khởi động Kế hoạch hành động khoáng sản chiến lược, nhằm phát triển giải pháp thay thế, giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc. Hai nước nhấn mạnh mục tiêu là đạt kết quả ngắn hạn cụ thể trong việc củng cố tính bền vững của chuỗi cung ứng song phương.

Hai nước cũng ký biên bản ghi nhớ về khai thác khoáng sản biển sâu, thúc đẩy nghiên cứu công nghệ liên quan. Ưu tiên là khai thác bùn đất hiếm gần đảo Minamitorishima, nơi được cho là đáp ứng nhu cầu công nghiệp hàng trăm năm.

Trong lĩnh vực công nghệ và không gian, hai bên sẽ tăng cường hợp tác về trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán lượng tử và chương trình Artemis lên Mặt Trăng, bao gồm xe trinh sát người lái do Nhật phát triển cho phi hành gia.

Về phòng thủ, Mỹ – Nhật xác nhận sẽ tăng cường sức răn đe tập thể. Nhật Bản cam kết tăng gấp 4 lần sản lượng tên lửa phòng thủ SM-3 Block IIA trong nước, đồng thời hợp tác với Mỹ nghiên cứu sản xuất chung tên lửa không đối không tầm trung AMRAAM.

Hai bên cũng nhấn mạnh triển khai các năng lực tiên tiến tại Nhật để đảm bảo thế phòng thủ vững chắc, tiếp tục dựa trên việc Mỹ triển khai thành công hệ thống tên lửa Typhon năm 2025.

Về khu vực, lãnh đạo Mỹ – Nhật khẳng định duy trì hòa bình và ổn định eo biển Đài Loan là trọng yếu.

Thông cáo nêu rõ: hòa bình eo biển Đài Loan là yếu tố không thể thiếu cho an ninh khu vực và thịnh vượng toàn cầu, đồng thời phản đối mọi nỗ lực thay đổi hiện trạng bằng vũ lực hoặc cưỡng ép.

Mỹ – Nhật cũng cam kết hỗ trợ phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên và tăng cường quan hệ đối tác Mỹ – Nhật – Hàn.