Chính quyền Trump kháng cáo phán quyết chặn thuế nhập khẩu 10%

Cao Sam
•
Thứ Bảy, 09/05/2026

Chính quyền Tổng thống Trump hôm thứ Sáu (8/5) đã chính thức nộp đơn kháng cáo phán quyết mới nhất của Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (U.S. Court of International Trade, CIT). Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cùng ngày tuyên bố chính phủ “đầy tự tin” sẽ thắng trong vụ kháng cáo này.

Ngày 6/2/2025, ông Jamieson Greer, người được đề cử làm Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, đã điều trần trước Ủy ban Tài chính Thượng viện tại Đồi Capitol ở Washington, D.C. (Ảnh: Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

Tòa thương mại: Thuế mới “thiếu căn cứ pháp lý”

Theo Reuters, CIT hôm thứ Năm (7/5), với tỉ lệ 2–1, đã phán quyết rằng mức thuế tạm thời 10% áp dụng đối với toàn bộ hàng nhập khẩu mà chính quyền Trump áp dụng từ tháng 2 theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại 1974 (Section 122, Trade Act of 1974) là không có căn cứ pháp lý.

Tòa cho rằng mục đích lập pháp ban đầu của Điều 122 không phải để xử lý thâm hụt thương mại, trong khi chính quyền Trump lại dùng lý do cắt giảm thâm hụt thương mại để biện minh cho loại thuế này. Trong phán quyết, tòa gọi cách giải thích của chính quyền là một “cách đọc quá rộng” so với phạm vi mà đạo luật cho phép.

Tuy vậy, vì chỉ có hai doanh nghiệp nhỏ và bang Washington khởi kiện, nên lệnh đình chỉ thi hành thuế chỉ có hiệu lực đối với ba nguyên đơn này; tất cả các nhà nhập khẩu còn lại vẫn phải tiếp tục nộp thuế 10% như cũ.

Đại diện Thương mại Mỹ: “Chúng tôi tin chắc sẽ thắng kháng cáo”

Trả lời Fox Business Network hôm thứ Sáu, Đại diện Thương mại Jamieson Greer chỉ trích phán quyết của CIT là “sai lầm cơ bản”. Ông lập luận rằng Điều 122 cho phép Chính phủ Mỹ tạm thời áp dụng mức thuế tối đa 15% trong thời hạn 150 ngày để đối phó với tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán “lớn và nghiêm trọng”, và tòa không thể lấy lý do “không phù hợp” để vô hiệu hóa hoàn toàn điều khoản này.

“Thực chất họ đang nói rằng Quốc hội thông qua một đạo luật… mà lại không thể sử dụng,” Greer nói. “Đó không phải là cách diễn giảin luật chính xác. Chúng tôi tự tin sẽ thắng trong vụ kháng cáo này.”

Tổng thống Trump hôm thứ Năm cũng lên tiếng chỉ trích “hai thẩm phán cánh tả cấp tiến” trong quyết định của CIT.

Bối cảnh: Từ IEEPA sang Điều 122 của Đạo luật Thương mại

Mức thuế 10% bị tuyên là bất hợp pháp lần này thực chất là biện pháp thay thế cho một gói thuế rộng hơn mà chính quyền Trump trước đó đã áp dụng.

Tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng Tổng thống Trump không có thẩm quyền dùng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (International Emergency Economic Powers Act – IEEPA) để áp thuế toàn cầu, qua vụ Learning Resources, Inc. v. Trump (tỉ lệ biểu quyết 6–3).
Sau khi phán quyết này vô hiệu hóa chương trình thuế cũ dựa trên IEEPA, chính quyền Trump chuyển sang viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại 1974 để ban hành mức thuế 10% tạm thời trên toàn bộ hàng nhập khẩu như một “biện pháp thay thế”.

Theo luật, các mức thuế dựa trên Điều 122 chỉ có hiệu lực tối đa 150 ngày, và sẽ hết hạn vào 24/7 năm nay, trừ khi Quốc hội thông qua gia hạn. Ông Greer cũng thừa nhận rằng ngay cả trong kịch bản kháng cáo thành công, thời gian hiệu lực của gói thuế này cũng “không còn bao nhiêu”.

Kế hoạch thuế quy mô lớn hơn vẫn tiếp tục

Bất chấp những cú vấp pháp lý liên tiếp, chính quyền Trump chưa có dấu hiệu rút lui khỏi “chiến lược thuế quan”.

Chính phủ đang dựa vào Điều 301 của Đạo luật Thương mại 1974 – điều khoản nhắm vào “các hành vi thương mại không công bằng” – để mở ba cuộc điều tra lớn nhằm vào nhiều đối tác thương mại chủ chốt.
Văn phòng Đại diện Thương mại (USTR) dự kiến hoàn tất các cuộc điều tra này vào khoảng tháng 7; nếu kết luận có hành vi không công bằng, Washington có thể áp dụng một loạt biện pháp thuế quan mới và rộng hơn. Các biện pháp trước đây dựa trên Điều 301 đã nhiều lần bị kiện nhưng đến nay vẫn đứng vững.

Phán quyết mới của CIT cũng được đánh giá là mở đường cho một làn sóng kiện tụng đòi hoàn thuế lên tới hàng tỉ USD, từ phía các nhà nhập khẩu từng phải nộp thuế 10% dưới chương trình tạm thời này.

Trong lúc đó, Tổng thống Trump dự kiến sẽ sang Bắc Kinh tuần tới để gặp Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm thảo luận về căng thẳng thương mại song phương; vụ kiện quanh thuế 10% chắc chắn sẽ khiến bàn cờ đàm phán trở nên phức tạp hơn, đặc biệt là về tính ổn định và khả năng dự đoán của chính sách thương mại Mỹ.

Từ khóa Thuế quan Mỹ Jamieson Greer